Albert Einstein

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Albert Einstein
Albert Einstein Head.jpg
Profesiono: Fizikisto
Lando: Flag of Germany.svg Germania
Nasko-dio: 14 di marto 1879
Nasko-loko: Ulm, Badenia-Wurtemberg, Germania
Morto-dio: 18 di aprilo 1955
Morto-loko: Princeton, Nova-Jersey, Usa

Albert Einstein (1879 til 1955) esis teoriala-fizikisto. Lua maxim importanta verko traktas relativesoteorio (segun qua l'evento esas sempre ligita ad sola punto di spaco-tempo tra lum-ondo kontre la teorio di Newton qua postulas ke gravitado esas simple instanta).

En 1905 Einstein redaktis plura paperi tre signifikanta dum ke il rezidis en Zürich. Por un il aplikis quanto-teorio di Max Planck al expliko di fotoelektrala emiso. Pro co il recevis Nobel-premio pri fiziko en 1921.

Pose il demonstris ke molekulala ago ya explikas Brownala movo. En triesma il publikigis teorio di specala relativeso, qua postulas konstanta rapideso di lumo (c) e l'equivalo di amaso (m) ed energio (E), rezumata en la famoza equaciono E = mc2.

En 1914 il divenis direktanto di la Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft en Berlin, ciencala instituto fondita en 1911; il duris en ca ofico til 1932.

En 1915 il redaktis generala relativesoteorio. Ye 11 di mayo 1916 aparis ciencala papero pri generala relativeso. Generala Relativeso traktas graviteso, e supozas ke la fizikala efekti di graviteso esas identa a la efekti di acelereso. La konsequanta predicajo, ke lumo esus deflexata da granda maso, esis pose konfirmata per astronomiala observadi. La predici di ca teorio omna konfirmesis pos kelka yari. Einstein esis vizitanta Usa kande Adolf Hitler ganis la povo en Germania, e pro esar Judo, il decidis ne retroirar a lua hemlando, e pro ico, civitaneskis en Usa ye 1940.

Il pasis sua cetera vivo serchante vane "unionita feldo-teorio" quo kombinus quantoteorio kun graveso. Pos 1945 il laboris kontre la difuzo di nukle-armi, malgre ke il ipsa en 1939 avertis prezidanto Franklin Roosevelt pri la (falsa) danjero ke Germania developos atom-bombo, e tale kontributis al establiso dil Manhattan-projeto.

Tamen Einstein ne volis uzar la deskovruro dil nukle-fisilo pro facar atom-bombo, e plu tarda Einstein, alonge kun Bertrand Russell, signatis la Manifesto di Russell—Einstein. Asociesis kun la Instituto di Studii Avancata en Princeton, Nova-Jersey til ilua morto en 1955.

Citaji[redaktar | edit source]

Cquote1.png Ne omno qua kontas povas esar kontita, e ne omno qua povas esar kontita kontas. Cquote2.png


Commons
Commons havas kontenajo relatante a:
Nobel-premiiziti pri fiziko

1901: Röntgen 02: LorentzZeeman 03: BecquerelP.CurieM.Curie 04: Rayleigh 05: P. Lenard 06: Thomson 07: Michelson 08: Lippmann 09: MarconiBraun 10: van der Waals 11: Wien 12: Dalén 13: Kamerlingh Onnes 14: von Laue 15: W.L.BraggW.H.Bragg 17: Barkla 18: Planck 19: Stark 20: Guillaume 21: Einstein 22: N.Bohr 23: Millikan 24: Siegbahn 25: FranckHertz 26: Perrin 27: Compton, Wilson 28: Richardson 29: de Broglie 30: Raman 32: Heisenberg 33: SchrödingerDirac 35: Chadwick 36: Hess, Anderson 37: Davisson, Thomson 38: Fermi 39: Lawrence 43: Stern 44: Rabi 45: Pauli 46: Bridgman 47: Appleton 48: Blackett 49: Yukawa 50: Powell 51: CockcroftWalton 52: BlochPurcell 53: Zernike 54: BornBothe 55: LambKusch 56: ShockleyBardeenBrattain 57: YangT.D.Lee 58: CherenkovFrankTamm 59: SegrèChamberlain 60: Glaser 61: HofstadterMössbauer 62: Landau 63: WignerGoeppert-MayerJensen 64: TownesBasovProhorov 65: TomonagaSchwingerFeynman 66: Kastler 67: Bethe 68: Álvarez 69: Gell‑Mann 70: AlfvénNéel 71: Gabor 72: BardeenCooperSchrieffer 73: EsakiGiaeverJosephson 74: RyleHewish 75: A.BohrMottelsonRainwater 76: RichterTing 77: AndersonMottvan Vleck 78: KapitsaPenziasWilson 79: GlashowSalamWeinberg 80: CroninFitch 81: BloembergenSchawlowSiegbahn 82: Wilson 83: ChandrasekharFowler 84: Carlo Rubbiavan der Meer 85: von Klitzing 86: RuskaBinnigRohrer 87: BednorzMüller 88: LedermanSchwartzSteinberger 89: RamseyDehmeltPaul 90: FriedmanKendallTaylor 91: de Gennes 92: Charpak 93: HulseTaylor 94: BrockhouseShull 95: PerlReines 96: LeeOsheroffRichardson 97: ChuCohen‑TannoudjiPhillips 98: LaughlinStörmerTsui 99: 't HooftVeltman 2000: AlferovKroemerKilby 2001: CornellKetterleWieman 2002: DavisKoshibaGiacconi 2003: Abrikosov, GinzburgLeggett 2004: GrossPolitzerWilczek 2005: GlauberHallHänsch 2006: MatherSmoot 2007: Grünberg, Fert 2008: NambuKobayashiMaskawa 2009: Kao, Boyle, Smith 2010: Geim, Novoselov 2011: Perlmutter, Schmidt, Riess 2012: Wineland, Haroche