Belgia
| Koninkrijk België Royaume de Belgique Königreich Belgien
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Belgia esas monarkio qua jacas en westal-Europa. Lua vicina landi esas:
- en nordo ed en nord-westo, Nederlando,
- en esto, Germania,
- en sud-westo, Luxemburgia,
- en sudo ed en sud-westo, Francia.
Norda Maro jacas en westo.
Bazala fakti pri Belgia.
Indexo |
[redaktar] Historio
Romani okupis la regiono di nuna Belgia dum 1ma yarcento aK La vorto "Belgia" originis de Gallia Belgica, Romana provinco en la regiono.
Graduala enmigro di Germaniana tribui dum 5ma yarcento pozis la regiono sub Merovingiana dominacajo. Dum Mez-epoko, mikra feudala stati aparis.
Kom rezulto di Okadek-yara milito (1568 til 1648) la regiono esis dividita en Belgica Foederata e Belgica Regia. La regiono di nuna Belgia divenis parto de Hispaniana Imperio e depos de Austriana Habsburg-Imperio.
Kom konsequo di sucedo-milito en Austria, ye 1744 Francia invadis Belgia. Pos pakti signatita inter 1756 e 1757 Belgia havis 35 yari di paco[1]. Kande komencis Franciana Revoluciono Belgiani esperis atingar nedependeso, ma ye 1794 pos Austriani esar vinkita da Franciani, Francia okupis Belgiana teritorio. Wien-kongreso ye 1815 establisis Nederlandana dominacajo super Belgia[1].
Belgia divenis nedependanta de Nederlando ye 4 di oktobro 1830. Ye 1885 Berlin-konfero donis kontrolo di Belgiana Kongo a rejulo Leopold 2ma. Ye 1914 dum Unesma mondo-milito Germaniana Imperio invadis Belgia. Lando divenis nove okupita da Germaniani ye 1940, dum Duesma mondo-milito, e liberigita ye 1944. Pos la milito, generala striko ye 1951 forcis rejulo Léopold 3ma, konsiderita da populo kom simpatik a Nacisti ad adbikar.
Belgia esis un di sis fondanti di Europana Karbono- e Stalo-Komuneso ye 1951, e di Europana Komuneso Ekonomiala ye 1957. Ye 1970 lando divenis federala stato.
[redaktar] Politiko
Belgia esas konstitucala monarkio. La chefo di stato esas la rejulo Albert 2ma depos 9 di agosto 1993. La chefo di guvernerio esas la chefa ministro, qua esas indikata da monarko. Nune esas Elio Di Rupo. Lua tri regioni (Flandria en nordo, Bruxel en centro e Walonia en sudo) havas granda autonomio.
La parlamento havas 2 chambri: Chambro di Deputati (kun 150 membri) e Senato (kun 71 membri). Lua konstituco esis establisita ye 7 di februaro 1831 e sufris diversa reformi til nun.
Judiciala povo povas revizar legifal agi. Judiciala sistemo esas bazata en Napoleona legaro. La Korto di kasaco esas la precipua di lando.
[redaktar] Geografio
La du maxim granda regioni di Belgia jacas en nordo e formacas la regiono konocata kom Flandria, qua parolas Nederlandana e koncentras 59% de lua totala populo. Lando havas 620 km di frontieri kun Francia en sudo, 148 km kun Luxemburgia en sud-esto, 167 km kun Germania en esto, e 450 km kun Nederlando en nordo, e 73,1 km di litoro en westo.
Generale lua tereni esas basa. La maxim alta monto havas 694 metri di altitudo proxim la frontiero kun Germania. Lua klimato esas temperema kun influo di oceano e pluvi dum tota yaro. Averajala temperaturo esas 3o C en januaro e 18o C en julio.
Chef-urbo: Bruxel (nl: Brussel , fr: Bruxelles). Altra importanta urbi: Antwerpen, Gent, Charleroi, Kortrijk, Liège e Brugge.
[redaktar] Ekonomio
 |
Videz anke: Ekonomio di Belgia. |
[redaktar] Demografio
Ye 2004, preske 92% di populo esas Belgiani e 5,5% altra Europani. Preske 97% di populo vivas en urbi.
[redaktar] Kulturo
La kulturo di Belgia, specale pikto, esas rika. Artisti kom Jan van Eyck, Pieter Brueghel l'Olda e Theodore de Bry esis importanta en la historio di arto en lando.
[redaktar] Extera ligili
 |
|
 |
|---|---|---|
| Austria – Belgia – Bulgaria – Chekia – Chipro – Dania – Estonia – Finlando – Francia – Germania – Grekia – Hispania – Hungaria – Irlando – Italia – Latvia – Lituania – Luxemburgia – Malta – Nederlando – Polonia – Portugal – Rumania – Slovakia – Slovenia – Suedia – Unionita Rejio Kandidato-stati: Kroatia – Republiko Macedonia – Turkia |
||
 |
|
|---|---|
| Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukrainia | Unionita Rejio | Vatikano | |
| dependanta teritorii: Alando | Faero | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man-Insulo | Svalbard e Jan Mayen | |
Citala eroro: <ref> tags exist, but no <references/> tag was found
