Claude Debussy

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Claude-Achille Debussy
Claude Debussy ca 1908, foto av Félix Nadar.jpg
Profesiono: Kompozisto
Lando: Flag of France.svg Francia
Nasko-dio: 22 di agosto 1862
Nasko-loko: Saint-Germain-en-Laye, Francia
Morto-dio: 25 di marto 1918
Morto-loko: Paris, Francia

Claude-Achille Debussy (1862 til 1918) esis Franciana kompozisto.

Cquote1.png Muziko es la silenco inter la noti. Cquote2.png

Frua vivo[redaktar | edit source]

Il esis la unesma de kin filii di Manuel e Victorine Debussy. La familio ne esis richa ed ilua genitori ne multe suciis pri sua filii; Claude e frati pasis multa tempo kun sua onklino en Cannes. El remarkis la muzikaleso di Claude ed aranjis piano-lecioni.

En 1871 la familio renkontris Sno Antoinette-Flore Mauté de Fleurville, kulturozo qua preparis Claude por la eniro-exameno di la Konservatorio di Paris. Il komencis studiar ye la konservatorio en 1872. Ilua intereso en kariero kom virtuoza pianisto diminutis pos 1877, esante plu interesita pri kompozado, quan il studiis ye la konservatorio.

En la someri di 1880 til 1882 il lojis kun la familio di Nadezhda von Meck (elqua esis patrono di Pyotr Chaikovski), pleante piano por la familio e donante lecioni ad elua filii.

En 1884 il partoprenis la konkurso Prix de Rome e ganis la premio, qua esis quar-yara studiado ye la Villa Medici en Roma. Il ne esis kontenta ibe, tamen il renkontris Franz Liszt qua kurajigis il; segun la konsilo di Liszt, il askoltis kompozuri di Giovanni Pierluigi da Palestrina ed Orlande de Lassus en Romana kirki.

Rezido en Montmarte[redaktar | edit source]

Debussy pleanta piano en 1893

Il abandonis studiado en Roma pos tri yari, e lojis en Montmartre, Paris. En Montmartre, il renkontris artala amiki inkluzanta la kompozisti Erik Satie e Paul Dukas. Il divenis interesata pri Simbolista skribisti. En 1889 eventis mondala expozo en Paris; il havis intereso pri la Orientala parto, e juis askoltar la muziko di Java pleata da gamelan-orkestro. Co influis kelka kompozuri dum sequanta yari.

Il esis ulgrade influita da la muziko di Richard Wagner, partikulare la opero Parsifal; to esis notenda en frua kompozuri.

Apertala frazo, pleata da fluto, di Prélude à l'après-midi d'un faune

Frua kompozuro esis la verko por kordeto-quarteto, qua ne facis impresuro por audantari. Un de la movementi havis stilo influita da la gamelan. Ilua verko Prélude à l'après-midi d'un faune, di 1894, fondita sur poemo da Stéphane Mallarmé, havis granda suceso, e lua famo komencis. Tamen il ankore vivis en povreso, suportata da amiki.

Trois Nocturnes[redaktar | edit source]

Ilua orkestrala verko Trois Nocturnes esis unesmafoye pleata, en kompleta versiono, ye 27 di oktobro 1901. Il kompozis la muziko inter decembro 1897 e decembro 1899 (quankam frua ideo por le Nocturnes, konceptita por violino ed orkestro, komencis en 1894). La inspirajo esis serio di pikturi di noktala ceni, titulizita Nocturnes, da James McNeill Whistler; la piktisto havis muzikala patrono, devota a Frédéric Chopin, qua sugestis la titulo. La tri movadi di la verko esis deskriptata tale da Debussy: Nuages "...la lenta, solena movado di la nubi..."; Fêtes "...la festo kun olua mixuro de muziko e lumizata polvo partoprenanta la kosmala ritmi..."; e Sirènes "...la maro ed olua sennombra ritmi... audenda esas la misterioza kanto di la Sireni..." La lasta movado inkluzas mikra koro di homini.

Operi[redaktar | edit source]

En 1893 il komencis skribar sua unika opero Pélleas et Mélisande, qua esis unesmafoye pleata en 1902. Ol fondesis sur simbolista dramato da Maurice Maeterlinck. Pro olua suceso, la financala stando di Debussy divenis plu bona. Ilua verko La Mer esis granda suceso.

Il komencis skribar duesma opero, fondita sur rakonto da Edgar Allan Poe, The Fall of the House of Usher, tamen ol ne esis kompletigata.

Plu tarda yari[redaktar | edit source]

Ilua agadi esis granda ye ca periodo; il esis gasto-direktisto di orkestri. Il laboris kun la baleto-direktisto Sergei Diaghilev, qua arivabis kun le Ballets Russes en Paris en 1909. Ilua muziko por nova baleto Jeux, unesmafoye pleata ye 15 di mayo 1913, ne havis granda suceso; ol balde esis eklipsata da Le Sacre du Printemps da Igor Stravinsky, qua esis unesmafoye pleata pos du semani. Jeux esis la lasta orkestrala verko da Debussy.

Anke en 1913, ilua du libri di peci por piano, Préludes, esis kompletigata. Il duris laborar kom gasto-direktisto di orkestri. Kande la unesma mondomilito komencis, ca laboro cesis ed ilua revenuo diminutis. Il skribis la 12 Études por piano qui aparis en 1915, ed il skribis du de projetata sis verki por solisto e piano.

Maladeso[redaktar | edit source]

Simptomi di rektumala kancero aparis en 1909; de 1912 il sufris plu multe, e lo influis ilua pensadi dum ke il kompozis en la lasta yari. Il luktis dum kompozado di la Sonato por violino e piano, qua esis lua lasta verko; il facis pluso por la Poe-opero. Il esis enlitigata de januaro 1918; il mortis en marto di ta yaro, en sua apartamento en Paris.

Amori, spozi e familio[redaktar | edit source]

Il renkontris Sno Blanche-Adélaide Vasnier, richa amatora kantisto, en 1881, kun qua il havis amor-afero, qua finis kande Debussy iris a Roma.

Il havis tempestoza amor-afero kun Gabrielle Dupont dum la 1890-yardeko. To finis en 1899 kande il renkontris Rosalie Texier, a qua il mariajesis en oktobro di ta yaro.

Sno Emma Bardac

En 1903 Debussy renkontris Sno Emma Bardac ed il abandonis Rosalie pro el. Pos ke Rosalie divorcigis il, Debussy ed Emma mariajesis en 1908. Lia filiino Claude-Emma naskis en 1905, ed en la lasta yari Debussy juis familiala vivo, kompozante piano-verki por Claude-Emma. El mortis pro difterio, ne-multa yari pos la morto di sua patro.