Henry 8ma di Anglia

De Wikipedio
(Ridirektita de Henrik 8ma di Anglia)
Irez ad: pilotado, serchez
Henry 8ma di Anglia
Hans Holbein d. J. 049.jpg

Rejo di Flag of England.svg Anglia
Periodo di guvernerio: de 21 di aprilo 1509 til morto
Precedanto: Henry 7ma di Anglia
Sucedanto: Edward 6ma di Anglia

Personal informi
Nasko-dio: 28 di junio 1491
Nasko-loko: Greenwich apud London
Morto-dio: 28 di januaro 1547
Morto-loko: mem urbo
Spozo: multi

Henry 8ma (1491 til 1547) esis rejo di Anglia e siniorulo (pos rejo) di Irlando, la min entravita di Britaniana monarko. Il spozas sis foyi.

Eminenta eventi dum lua regno inkludas la rupto kun Romana katolikismo e la sequanta establisado di nedependanta Anglia-eklezio, la dissolvo di monakeyi, e l'uniono di Anglia kun Wals. Anke represiva legi, Buggery Act 1533, l'unesma anti-sodomio en Anglia, e sorcado akto 1542, qua punisas 'ad-vokar o konjurar maligna spiriti' kun morto.

Henry is konocita por havinta avida ludoriskar e ludokubaro ludanto. Il ecelas en sporto, specale balonetoludo dum yuneso. Il esis anke experta muzikero, autoro e poeto. Il interesis su en la konstrukto e plubonigo di multa imobli do King's College Chapel, Christ Church, Oxford, Hampton Court Palace, Nonsuch Palace e Westminster Abbey.

Frua vivo[redaktar | edit source]

The Palace of Placentia.jpg

Naskinta en Placentia-palaco, Greenwich, Henry esis la triesma filio di Henry 7ma e Elizabeth di York. Elizabeth esis filiino di Edward 4ma. Princo Arthur, unesma filio di Henry ed Elizabeth naskinta en 1486, esis la expektata futura rejo, ed en 1501 il esis mariajita a Catherine di Aragon; la mariajo esis esforco di Henry 7ma, establisar asocio inter Anglia ed Hispania. Catherine esis promisita a yuna Henry pos la morto di Arthur en 1502, e li esis mariajata kurte pos ke Henry divenis rejo en 1509.

Frua kariero[redaktar | edit source]

Ye 30 di junio 1513 Henry 8ma, kun armeo, arivis ye Calais por kampanio kontre Francia; lo eventis frue en lua regno ed il deziris establisar granda reputeso en Europa. Il esis vinkoza ye la "batalio di la sporni", e ye 24 di septembro il kaptis l'urbo Tournai (en nuntempa Belgia). Thomas Cromwell (qua pose en lua kariero direktis la procedo di la dissolvo di la monakeyi en Anglia) direktis la preparado por ca kampanio. Dum kurta periodo Tournai esis guvernata da Anglia, Thomas Cromwell esante olua administranto. Kom kondiciono di la Kontrato di London di 1518, en olqua plura Europana stati konsentis kunlaborar, l'urbo esis retro-donata a Francia.

Le Camp du Drap d'Or

En 1520, de 7 di junio til 24 di junio, ye la bordo di Angla teritorio proxim Calais, Henry prodige gastigis François 1ma di Francia; la loko esis nomizata The Field of the Cloth of Gold; Le Camp du Drap d'Or. Ca okaziono, qua sequis la Kontrato di London en 1518, esis aranjata da kardinalo Thomas Wolsey, ed eventis por krear plu bona ligi inter la du rejii. Quankam ol lore esis notenda okaziono, la politikala rezultaji ne esis signifikiva.

La sis spozini di Henry[redaktar | edit source]

La yuna Catherine di Aragon, piktita da Michael Sittow

Catherine of Aragon, en la Kastiliana: Catalina de Aragón (1485-1536). Elua patro esis Ferdinand 2ma di Aragon; elua matro esis Isabella 1ma di Kastilia. El esis mariajata ad Arthur, plu olda fratulo di Henry e heredanto di la trono, en 1501; Arthur mortis en 1502. Kurte pos ke Henry divenis rejo en junio 1509, el esis mariajata ad il. Lia filiino Mary (plu tarde Mary 1ma di Anglia) naskis en 1516; el esis la unika filio, de sis, di Henry e Catherine qua posvivis infanteso. Henry, dezirante maskula heredanto, en 1526 demandis de la Papo ke la mariajeso esez nihiligata; il asertis ke mariajo a la vidvino di sua fratulo esis ne-valida. Henry, ignorante la volo di la Papo, obtenis dekreto di nihiligo de la arkiepiskopo di Canterbury, tale iniciante grava chanji di la religiala establisuro di Anglia, ed il mariajesis ad Anne Boleyn.

Anne Boleyn (1507-1536). El esis filiino di Angla diplomacisto Thomas Boleyn, ilqua esabis estimata da Henry 7ma di Anglia. Henry esis mariajata ad Anne en 1533. Lia filiino Elizabeth, plu tarde Elizabeth 1ma di Anglia, naskis en septembro 1533. Anne esis akuzata pro adultero, ed el senkapigesis en 1536.

Jane Seymour, piktita da Hans Holbein

Jane Seymour (1509-1537). El esis filiino di Sinioro John Seymour, kortano di la rejulo; elua matro esis nepotino di rejo Edward 3ma di Anglia. El mariajesis a Henry en 1536, ed en 1537 li havis filiulo, la futura rejo Edward 6ma di Anglia. Jane mortis min kam un monato pos la nasko.

Anne of Cleves, en la Germana: Anna von Kleve (1515-1557). El esis filiino di Germana nobelo la duko di Kleve. La mariajo aranjesis, pro politikala motivo, da Thomas Cromwell, chefa ministro di la rejo. Henry odiis Anna ye la unesma renkontro; la mariajeso nihiligesis kelka monati pos la evento en 1540, e Cromwell esis exekutata en la sama yaro.

Catherine Howard (1520-1542). El esis filiino di Sinioro Edmund Howard, qua esis kortano di la rejo. El esis mariajata a Henry en 1540. Dum 1541, esis plura rumori di elua adulterala konduto; el enkarcerigesis en novembro di ta yaro, ed el esis senkapigata en februaro 1542.

Catherine Parr (1512-1548). Elua patro esis Sinioro Thomas Parr, sinioro di la domeno ye Kendal en norda Anglia, e decendanto di rejo Edward 3ma di Anglia. El dufoye divenabis vidvino kande el esis mariajata a Henry en 1543. El posvivis ilua morto en 1547.