Historio di Dania

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

L'unesma konocata habitanti di Dania vivis cirkum 13,500 aK. Agrokultivo existis en la regiono depos 3,900 aK.

Aros (Aarhus), Vikinga urbo, en 950.

Dum la komenco di la 8ma yarcento, pagana populi en regiono organizis e formacis Vikingi populo. Granda nav-konstruktisti, ili koloniigis e dominis multa regioni en nord-Europa note Islando, Irlando, Britania, Normandia, Rusia, e mem Newfoundland en fora westo. En 965, dum la rejio di Harald 1ma, ili konvertesis a kristanismo.

Dum Mez-epoko, Daniana reji guvernis parto di Estonia e Skandinavia. En 1397 Dania eniris Kalmar-Uniono, kun Norvegia e Suedia. Ica uniono mantenis Skandinavia unionita til 1523, kande Suedia livis ol.

En 1536 Dania konvertesis ad Luteranismo. Inter 1611 e 1613 rejulo Christian 4ma di Dania militis kontre Suedia en Kalmar-milito, ma ne sucesis en unonar Dania e Suedia. Pos milito, Suedia esis koaktigita a pagar 1 miliono di arjenta moneti kom milita indemneso a Dania. Rejulo Christian uzis ca pekunio por fondar urbi, kom Glückstadt, Christiania (nune Oslo) e Kristianstad.

Dum la regno di Napoleon Bonaparte en Francia, Dania atemptis restar neutrala, ma l'Unionita Rejio konsideris enemikala ta akto, e atakis Kobehavn en 1801 ed en 1807, e kontrolis la maro inter Dania e Norvegia. Ta kontrolo esis funesta por Daniana ekonomio, ed en 1813 l'uniono Dania-Norvegia divenis bankrota. Kande Napoleon 1ma esis vinkita, Kongreso di Wien demandis la dissolvo dil uniono Dania-Norvegia. Pos, Kiel-kontrato demandis la sama.

En 1864 Dania cedis la provinco di Schleswig-Holstein a Prusia. Dum unesma mondomilito lando sejornis neutrala. Pos milito, rejulo Christian 10ma insistis en plebicito pri la restituco o no di Schleswig-Holstein a Dania. Du plebiciti okuris, en 10 di februaro ed en 14 di marto 1920. Kom rezulto, en 10 di julio sam yaro Dania retro-recevis nordo di Schleswig.

En 9 di aprilo 1940 nacionalsocialista Germania invadis Dania. Danian armeo kapitulacis pos du hori. Dum Germana okupeso, en 1944, Islando ruptis ligili kun Dania e divenis nedependanta.

Pos milito, Dania divenis membro di Unionita Nacioni, di NATO, e pos referendo en 1973, di Europana Komuneso Ekonomiala, nune Europana Uniono, ma sen la partopreno di Faero. Grenlando ganis autonomio en 1979, abandonis EKE en 1986, ed ye junio 2009 ol ganis suvereneso e divenis stato en la rejio di Dania.

Extera ligli[redaktar | edit source]


LocationEurope.png
Historio di Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukrainia | Unionita Rejio | Vatikano
dependanta teritorii: Alando | Faero | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man-Insulo | Svalbard e Jan Mayen