Historio di Lituania

Historiala frontieri di Lituania

Homi establisis su en la teritorio di nuna Lituania dum la 10ma yarmilo ante Kristo. Dum un yarmilo, proto-Indoeuropani, qua arivis en la regiono 3 til 2 yarmili ante Kristo, mixuris su kun lokala populi, e formis diversa Baltika tribui. Unesma skribita menciono pri Lituania datizas de 14 di februaro 1009 en Germana manuskripto.

Lituania esis unigita kom stato ye 1236, e Mindaugas 1ma divenis lua unesma rejulo ye 6 di julio 1253. Ye 1385 granda-duko Jogaila aceptis Poloniana propozo por divenar rejulo. Dum lia rejio, Lituania esas konvertita a kristanismo, e li establisis personala uniono kun Polonia. Ta uniono lastis til 1795, kande Rusia, Prusia ed Austria dividis Polonia-Lituania. Cirkum 90% di Lituaniana teritoro esis okupita da Rusia, e 10% da Prusia.

Dum l'Unesma mondomilito, Lituania deklaris lua nedependeso de Rusiana Imperio. Antanas Smetona esis l'unesma prezidisto di lando. La regiono di Vilnius esis okupita da Polonia ye 1920, e Kaunas divenis la chef-urbo di lando dum 19 yari, e la du stati - Polonia e Lituania - ne establisis diplomacala relati dum granda parto di la periodo inter la du mondomiliti.

Soviet-Uniono okupis Lituania ye 1940, dum Duesma mondomilito. En la sequanta yaro, ye 22 di junio 1941 Germania invadis Soviet-Uniono. Kun la kaoza situo kreita, un grupo re-deklaris Lituaniana nedependeso e deklaris Juozas Ambrazevičius kom chefa ministro ye 24 di junio, ma nedependanta guvernerio duris nur 6 semani, nam Germaniani anexis ol. Ye 1944 Soviet-Uniono reokupis Lituania e lando divenis sovieta republiko kun la nomo Socialista Sovieta Republiko di Lituania.

Ye 11 di marto 1990, Lituania deklaris nove nedependeso - de Soviet-Uniono, l'unesma Sovietana republiko a facar ol. Ma Soviet-Uniono ne aceptis la separo, e Reda Armeo atakis la Turmo di Televiziono ye 13 di januaro 1991, e livis 13 personi morti. Ye 4 di februaro 1991, Islando divenis l'unesma lando ke agnoskis Lituaniana nedependeso.