Historio di Lituania

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Historiala frontieri di Lituania

Homi establisis su en la teritorio di nuna Lituania dum la 10ma yarmilo ante Kristo. Dum un yarmilo, proto-Indoeuropani, qua arivis en la regiono 3 til 2 yarmili ante Kristo, mixuris su kun lokala populi, e formis diversa Baltika tribui. Unesma skribita menciono pri Lituania datizas de 14 di februaro 1009 en Germana manuskripto.

Lituania esis unigita kom stato ye 1236, e Mindaugas 1ma divenis lua unesma rejulo ye 6 di julio 1253. Ante la tempo di Mindaugas, plura duki e princi regnis en la regiono. En 1219, kontrato esis signata da plura duki, unigita por repulsar inkurso di westala komercisti e misionisti; un de la duki esis Mindaugas. En sequanta yari il establisis sua autoritato, helpita da sua filiulo e du nevuli. Il asasinesis en 1263, e periodo di anarkio sequis; tri sucedanti di Mindaugas asasinesis, til ke Traidenis divenis Granda Duko en 1270.

Ye 1385 granda-duko Jogaila aceptis Poloniana propozo por divenar rejulo. Dum lia rejio, Lituania esas konvertita a kristanismo, e li establisis personala uniono kun Polonia. Ta uniono lastis til 1795, kande Rusia, Prusia ed Austria dividis Polonia-Lituania. Cirkum 90% di Lituaniana teritoro esis okupita da Rusia, e 10% da Prusia.

Dum l'Unesma mondomilito, Lituania deklaris lua nedependeso de Rusiana Imperio. Antanas Smetona esis l'unesma prezidisto di lando. La regiono di Vilnius esis okupita da Polonia ye 1920, e Kaunas divenis la chef-urbo di lando dum 19 yari, e la du stati - Polonia e Lituania - ne establisis diplomacala relati dum granda parto di la periodo inter la du mondomiliti.

Sovietia okupis Lituania ye 1940, dum Duesma mondomilito. En la sequanta yaro, ye 22 di junio 1941 Germania invadis Sovietia. Kun la kaoza situo kreita, un grupo redeklaris Lituaniana nedependeso e deklaris Juozas Ambrazevičius kom chefa ministro ye 24 di junio, ma nedependanta guvernerio duris nur 6 semani, nam Germaniani anexis ol. Ye 1944 Sovietia reokupis Lituania e lando divenis sovieta republiko kun la nomo Socialista Sovieta Republiko di Lituania.

Ye 11 di marto 1990, Lituania deklaris nove nedependeso - de Sovietia, l'unesma Sovietana republiko a facar ol. Ma Sovietia ne aceptis la separo, e Reda Armeo atakis la Turmo di Televiziono ye 13 di januaro 1991, e livis 13 personi morti. Ye 4 di februaro 1991, Islando divenis l'unesma lando ke agnoskis Lituaniana nedependeso.


LocationEurope.png
Historio di Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukrainia | Unionita Rejio | Vatikano
dependanta teritorii: Alando | Faero | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man-Insulo | Svalbard e Jan Mayen