Historio di Movado di Lasta-Diala Santi
| Gramatikala revizo bezonata |
Movado di Lasta-Diala Santi esas religiala movado en restaurismo, komencanta a principi di 19ma yarcento ke originis doktrini, praktiki e tradicioni di plura branchi ed eklezi di Lasta-Diala Santi. Lua historio esas karakterizesas de kontroversio e persekutado e de reago a kelka doktrini e tradicioni dil movado, qua esas unika en kristanismo.
Fondinto dil movado esis Joseph Smith, Jr. qua kreskis en norda regiono di metropoliana areo di New York e raportis havar vidita Deo ed Iesu Kristo, ed anke anjeli, lo ke fine farigis li restaurar doktrino di kristianismo, qua havus esita perdita kam la Dek e du Apostoli moris. Ultre Smith, plural homi dil movado facis grava kontribuado a lidereso e doktrini dil movado, kam Oliver Cowdery, Sidney rigdon e Brigham Young. En mormona fido, moderna revelado di Deo a la profeto kontinuas ed ol esas predominanta kreenco en omna branchi dil movado.
Historiala kontexto [redaktar]
Movado di Lasta-Diala Santi originis en l'areo di Palmyra e Manchester, apud suda Rochester, New York, ube la fondinto, Joseph Smith, Jr., naskis e kreskis dum usana Duesma Gran Vekigo ye 19ma yarcento. Ica vekigo esis kristana respondo a sekularismo di movado di Ilustraciono ke extensis en Usa.
Grava evento dum Duesma Granda Vekigo esos granda kampeyo ye 1801 en Cane Ridge, Kentucky en qua partopreni expozis spirituala kondukti kam glosolalio, predico e celestiala vizioni de diversa natura. Tala manifestacioni ne esis tradicionala en tradicionala kristanismo ke konsideris ke ol esis experienci ke kulminis kun la Dek e du Apostoli. L'ideo de ke moderna kristani povus havar karismatikala doni, kam vizioni, komencis depos esar rekurenta en altra vekigi.
Altra grava teologikala segmento por Movado di Lasta-Diala Santi esis restaurisma movado, influgita da Barton W. Stone (qua partoprenis en la vekigo di Cane Ridge) ed Alexander Campbell (qua unigis kun Stone ye 1824 en Ohio). Stone e Campbell kredis ke la divido en sekti esis kauzita Granda Apostateso ke opozis a la docaji di Iesu Kristo, e ke la korekta principi di kristianismo povebas esar restabligita se okazis restauro di praktiki deskriptita en Nova Testamento. Restauristi anke volus eliminar sektarismo, dicanta ke sole devus havar un kristana eklezio ke devusesar klamita Eklezio di Kristo.
Dum ita restaurista idei cirkulabas tra la westa frontiero, la familio di Joseph Smith, qui habitis en New York maxim-multa-kaze iris a ci vekigiga reunioni. Dum ica epoko, reunioni de ca tipo esabis prezidita da Charles Finney. Pro mako de kleriki por direktar le eklezi tale establita, regiono esis generale desfermita a religiala inovacioni, nova movadi e sociala experimenti kam religiala komunismo.
