Impresionismo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Impression Soleil levant (1872 o 73), pikto da Claude Monet, qua originis la nomo "impresionismo".

Impresionismo esis la nomo di artala movemento de la duesma duimo di 19ma yarcento qua originis en Paris, Francia, kun grupo di piktisti ke serchis transmisar la lumo di un imajo en l'instanto di lua pikturo. Ta artala movemento recevis ironie la nomo "impresionismo", de kritikisti ke analizis la piktado Impression Soleil levant, da Claude Monet.

El valle de los naranjos, pikto de Santiago Rusiñol.

Impresionista piktisti ne detalizis l'imaji piktita, ma suciis pri transmisar l'efekti di lumo ed umbro en peizaji, ed uzis intensa kolori, kom reda, oranja o flava por transmisar la sensaciono di klareso. Kande la verko di Monet aparis, lua manko di detali sufris ironiala kritiko de akademiala kritikisti. Malgre ta, altra artisti adheris a ta movemento, kom Pierre-Auguste Renoir, Edgar Degas, Édouard Manet, Camille Pissarro, Alfred Sisley, Gustave Caillebotte, e Paul Cézanne (qua pos divenis prekursoro di kubismo).

Exter Francia[redaktar | edit source]

The bath, pikto de Mary Cassatt.

L'influo di impresionismo expansis exter Francia, ed atingis Hispania (Joaquín Sorolla), Usa (Mary Cassatt, William Merritt Chase, Frederick Carl Frieseke ed altra), Brazilia (Eliseu Visconti), Unionita Rejio (Walter Richard Sickert e Philip Wilson Steer), ed altra landi.

Impresionismo en altra arti[redaktar | edit source]

Auguste Rodin esas konsiderata impresionista skultisto por lia uzado di rude modelita surfaci.

En fotografio, fotografiisti qua uzis delikata foko ed atmosferala efekti en lia imaji esis nomizita "impresionisti".

En muziko, la verki de Maurice Ravel e Claude Debussy esas konsiderata "impresionista", malgre Debussy repugnis ta klasifiko.

En literaturo, verki ube poka selektita detali suficas por transmisar l'atmosfero e sensala impresi de un incidento o ceno. Impresionista literaturo esas proxima de simbolismo e la plu importanta autori de ta movemento esis Charles Baudelaire, Stéphane Mallarmé, Arthur Rimbaud e Paul Verlaine. Altra autori, kom Virgina Woolf e Joseph Conrad skribis kelka verki ke esis impresionisti en la formo di deskriptar senti ed emoci.