Internaciona kriminala korto

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Landi qui esas membri di internaciona kriminala korto (en verda). En oranjea, landi qui signatis pakto por divenar membri, ma ne ratifikis ol til nun.

Internaciona kriminala korto (en Franciana cour pénale internationale, en Angliana International Criminal Court) esas internaciona organizuro kreita por judiciar individui pro krimini di genocidio, krimini kontre homeso, milito krimini ed atako-militi, quankam nune ol ne povas exercar judiciala resortiso pri atako militi[1].

En oktobro 2009 110 landi esis membri di la korto[2], e 38 altra landi signatis la pakto ma ne ratifikis ol til ta dato.

La korto establisesis en 1998 ma komencis funcionar en 1 di julio 2002. Lua sideyo jacas en Den Haag, Nederlando.

Til nun, la korto komencis inquesti en 4 kazi: pri la nordo di Uganda, pri Demokratial Republiko Kongo, pri Centrafrika e pri Darfur, Sudan. La korto akuzis 14 personi: 7 sejornas fuganta, 1 spontane aparis antee en la Korto, 2 mortis e 4 jacas enkarcerigita. Unesma persono judiciita da la Korto esis Thomas Lubanga de Demokratial Republiko Kongo.

Historio[redaktar | edit source]

L'ideo di establisar internaciona korto por judiciar milito-krimini aparis en 1919 dum la konfero pri paco en Paris. La questiono prizentesis a la Ligo di la nacioni en 1937 ma nulo esis facita. En 1948 dum la Nürnberg judicio l'ideo aparis nove, por judiciar nacionalsocialisti.

En 1989 Arthur Napoleon Raymond Robinson, lore chefministro di Trinidad e Tobago prizentis l'ideo di un internaciona kriminala korto por kombatar la komerco di drogi[3]. Dum verki en la esbosuro di la statuto di la korto, internaciona komuneso komencis judiciar milito krimini en Yugoslavia e Rwanda e ta judicii demonstris la neceseso di un permananta internaciona kriminala korto. Til 11 di aprilo 2002 60 landi ratifikis l'Estatuto di Roma, e la pakto efikesis.

Referi[redaktar | edit source]

  1. Artiklo 5ma de l'Estatuto di Roma
  2. Kolektajo di Pakti de l'Unionita Nacioni
  3. Reasonable Doubt: The Case Against the Proposed International Criminal Court Gary T. Dempsey, 16 di julio 1998