Laos
| ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Laos esas lando qua jacas en Indochinia, Azia. Lua vicina landi esas:
Lando nomesis pro la Lao-populo. La 's' adjuntesis da Portugalana habitanti.
Bazala fakti pri Laos.
Indexo |
Historio[redaktar]
 |
Videz anke: Historio di Laos. |
La maxim anciena konocata informo pri Lao populo esas konocata kom la "legi di Khun Boron", de 9ma yarcento. La historio docata en skoli mencionas ke la rejio di Lan Xang esis fondita en la regiono di nuna Laos dum 14ma yarcento. Ta rejio lastis til 18ma yarcento. Dum 19ma yarcento Luang Prabang divenis parto di Franciana protektorato en Indochinia.
Dum Duesma mondomilito Laos esis okupita da Japonia. Kande Japoniani esis ekpulsita, Laosani deklaris nedependeso, ma ye 1946 Franciani riokupis ol e donis restriktita autonomio a la teritorio.
Laos divenis nedependanta de Francia ye 1954, kom monarkio. Sisavang Vong, monarko di Luang Prabang, divenis lua unesma rejulo.
Laos esis envolvita en Vietnam-milito kande Vietcong e Nord-Vietnamana forci komencis uzar lua teritorio por atakar Sud-Vietnam. Parto di Ho Chi Minh voyo krucumis lando. Kom responso, Sud-Vietnam komencis atakar kun trupi, ed Usa replikis per bombar ad Laosana teritorio. Samatempe, kom rezulto di ta ataki, komencis interna milito di militeti de Pathet Lao kontre Laosana guverno. La milito finis ye 1975 kande Pathet Lao vinkis e forcis rejulo Savang Vatthana abdikar, ye 2 di decembro sam yaro. Laos, sub la guverno di Kaysone Phomvihane divenis socialista republiko, kun la nomo "Populala Demokratiala Republiko di Laos".
Politiko[redaktar]
Laos esas socialista republiko kun singla partiso, "Revolucionala Partiso de la Populo di Laos". La prezidisto di lando, nune Choummaly Sayasone, anke esas la chefo di RPPL. La chefo di guvernerio esas la chefa ministro, nune Thongsing Thammavong.
Legifala povo esas kompozata da Nacional Asemblajo (Sapha Heng Xat) kun unika chambro e 115 membri, elektita por 5 yari ye 2006[2]. Nuna konstituco esis adoptita ye 1991[2].
Geografio[redaktar]
.jpg)
Laos ne havas litoro. Lua tereni generale esas montoza e kovrata da tropikala foresti, kun mikra arei kovrata da savani[3]. Lua maxim alta monto esas Phou Bia, kun 2,817 metri di altitudo. En sudo on havas kalkoza monti ed alta planaji kun volkanala origino en la baseno di Mekong fluvio.
Mekong esas la precipua fluvio di lando, e kunformas parti di la frontieri kun Myanmar e Tailando. Vientiane jacas apud Mekong, en la frontiero kun Tailando.
Lua klimato esas tropikala kun du sezoni: pluvoza de mayo til novembro e sika de decembro til aprilo. L'averajal yarala pluvo en Luang Prabang esas 1,350 mm, e l'averajala temperaturi esas 19ºC en januaro e 27 °C en julio[3].
Ekonomio[redaktar]
|
Videz anke: Ekonomio di Laos. |
L'ekonomio di Laos dependas forte de lua vicini Tailando, Vietnam ed, specale en nordo, Populala Republiko di Chinia. L'urbo di Pakxe experiencis forta kresko danko a frontierala komerco.
Demografio[redaktar]
La maxim granda urbo esas Vientiane. Altra importanta urbi esas Savannakhét e Pakxe.
Kulturo[redaktar]
Theravada budismo havas granda influo en Lao kulturo. Lando havas du loki konsiderata Mondala Heredo: Luang Prabang e Vat Phou.
Referi[redaktar]
- ↑ World Population Prospects, Table A.1. (PDF) Unioninta Nacioni.
- ↑ 2.0 2.1 Konstituco di Laos
- ↑ 3.0 3.1 Almanaque Lisa Mundial 93 pag. 430-431
| Nedependanta stati en Azia |
| Afganistan | Azerbaijan | Bahrain | Bangladesh | Brunei | Bhutan | Chinia | Filipini | India | Indonezia | Iran | Irak | Israel | Japonia | Jordania | Kambodja | Kazakstan | Kirgizistan | Kuwait | Laos | Libano | Malaizia | Maldivi | Myanmar | Mongolia | Nepal | Nord-Korea | Oman | Pakistan | Katar | Saudia Arabia | Singapur | Siria | Sri Lanka | Sud-Korea | Tajikistan | Tailando | Taiwan | Timor Leste | Turkmenistan | Turkia | Unionita Araba Emirati | Uzbekistan | Vietnam | Yemen |
| Ne agnoskata nedependesi Palestina |
