Maipú-batalio

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Maipú-batalio
Battle of Maipu.jpg
Batalla de Maipú, pikto di 1837 da Johann Moritz Rugendas
Konflikto Milito por la nedependo di Chili
Dato 5 di aprilo 1818
Loko Maipo, proxim Santiago
Rezultajo Decidiganta vinko di Andi Armeo
Militanti
Andi Armeo Royalisti (Hispaniani)
Komanderi
José de San Martín generalo Mariano Osorio
Totala forci
cirkum 5.000 cirkum 5.000
Perdaji
800 morti
1.000 vunditi
Plu kam 1.500 morti
2.000 kaptiti[1]

Maipú-batalio esis decidiganta batalio en la proceso di nedependo di Chili. Patriota forci - mixuro di Andi armeo kun Chiliana patrioti - destruktis Hispaniana forci en Chili e kompletis la nedependo-proceso di Chili.

Antecedenti[redaktar | edit source]

Ye 1817 José de San Martín vinkis Hispaniani en la batalii di Chacabuco e Chalchuapa, ed okupis Santiago. Hispaniana vicerejio sendis armeo vers Santiago, qua vinkis la trupi di San Martín en Cancha Rayada en 19 di marto 1810. Malgre ta, la volado por nedependo ne diminutis, e San Martín preparis finala atako kontre Hispaniani por decidar la milito en Chili. Il riunigis plu kam 4.000 homi en un armeo nur en du dii. En 2 di aprilo il movis lia armeo vers Maipo fluvio.

Altra latere, pos vinkar la batalio di Cancha Rayada, Hispaniani komandita da Mariano Osorio deziris vinkar komplete patriota armeo, e komencis extenuanta persequo a patriota trupi en tota urbeti en la voyo vers Santiago. Ta persequo donis a patrioti kelka tempo por riunigar su e preparar tre divizioni di infantrio kun 396 komanderi e plu kam 5.000 soldati por blokuzar l'armeo di Osorio.

Patriota generalo Bernardo O'Higgins koordinis importanta agadi, kom la riunigo di karabini e sabri distributita meze la populo da militeto-chefo Manuel Rodríguez Erdoíza, organizar provizuri, e komprar o konfiskar pafili de komercisti ed altra personi de Santiago, por uzar en la batalio kontre royalisti.

La batalio[redaktar | edit source]

Ye 5 di aprilo poka minuti ante dimezo, patrioti komandita da Manuel Blanco Encalada komencis pafar kontre royalisti. Balde San Martín notis ke Hispaniani jacis en defensiva pozicioni, e decidis atakar la centro e la dextra di Hispaniana forci, dum ke Juan Gregorio de Las Heras atakis Hispaniana forci situita en altra monteto. Patriota ataki semblis nekapebla en krular royalista forci, e San Martín decidis uzar rezerv-armeo por atakar la flanki e la centro di Hispan armeo. Kelka historiisti kreas ke ta decido permisis li vinkar la batalio.

En sinistra flanco, Las Heras e lia soldati ekpulsis Hispaniani de la monteto. Hispaniani retretis a la centro, ube okuris intensa kombato. Altra patriota grupi movis rapide vers la centro e pafis kontre l'enemiki. Mariano Osorio kredis ke la batalio esis perdita, e fugis. Hispana komandisto José Ordoñez ne aceptis perdar la batalio, ed atemptis riaranjar lia forci, ma lia agi nur disfaciligis royalista defendo.

Kun l'intensa kombati, la du flanki sufris granda perdaji di vivi, e Ordoñez decidis retretar lia forci vers l'urbeto di Lo Espejo. Sub patriota fairo, li perdis granda nombro di soldati. O'Higgins decidis atakar li en Lo Espejo, ma perdis 250 homi. San Martín decidis ke ne esis posibla lasar tanta soldati en danjero, e decidis kanonagar Lo Espejo, dum ke lia soldati avancis. La poka Hispaniani ke restis divenis militala kaptiti.

L'embraco di Maipú[redaktar | edit source]

L'embraco di Maipú, inter San Martín e O'Higgins.

O'Higgins, malgre vundita en la batalio di Cancha Rayada, prizentis su kun lia trupi en fino di la Batalio di Maipú, por helpar San Martín. La du militarala chefi, pos vinkar Hispaniani, embracis su en memorinda ceno. O'Higgins dicis a San Martín: ¡Gloria al salvador de Chile! ("Saluto al salvero di Chili!"). San Martín respondizis: "Generalo, Chili nulatempe oblivios vua sakrifiko en prizentar su en batali-agro kun vua glorioza neklozita vundo".

Patrioti havis 800 morti e 1.000 vunditi. Hispaniani havis plu kam 1.500 morti e 2.000 kaptiti[1], e perdis granda quanto di municioni.

Referi[redaktar | edit source]

  1. 1.0 1.1 Juan Agustín Rodriguez "La Vida Militar De O'Higgins" pág. 128