Militala historio di Francia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Gramatikala revizo bezonata
Henri 4ma e Batalio di Ivry, da Peter Paul Rubens. Ivry esis la maxim importanta batalio en Franciana militi di religio; la vinko ibe permisis la Protestanta Henri divenar la rejo di la lando ed establisar Bourbon dinastio, malgre ke lu divenis katolika por moligar la politikala chanjo.

La militala historio di Francia reprezentas grandega panoramo di konflikti e lukti qui extensas plu kam 2000 yari sur loki en la nuna Francia, Europa, ed Europana posedaji en exterlando. Pro tanta longa periodi di militado, la personi di Francia ofte esis en la maxim avano di militala developado, do, militala tendenci havis multa efekti a la historii di Europa e la mondo.

Galo-Romana konflikti esis maxim multa de 400 pK til 50 aK, kun la Romana vinko en la konquesto di Gaul da Julius Cezaro. Pos la deklino di la Romana Imperio, Germana tribuo qua nomesis la Franki sizis Gaul kun sua vinki kontre altra tribui. La "Lando di Francia" de qua la nomo Francia ipsa venas, havis tempi di expansado sub la reji Clovis I e Karl la Granda. Dum meza epoko, rivaleso kun Anglia e Sankta Romana Imperio igis majora konflikti, exemple la Cent-yara milito. Kun plu e plu centrigita monarkio e l'unesma permananta armeo depos la tempo di la Romani, Francia esis dum la fino di la mezala epoko la maxim forta naciono en Europa, ma pos sua desvinko kontre Hispania en Italiana militi perdis ta stando. Militi di religio febligis Francia dum 16ma yarcento, tamen granda vinko kontre Hispania en Milito di triadek yari igis Francia itere kom la maxim forta naciono en la kontinento. La militi di Louis 14ma dum 17ma e 18ma yarcenti grandigis Francia teritoriale, ma faliigis ol ekonomiale.

Mapo di nuna Francia.

Dum 18ma yarcento, mondala konkurenco kun Britania pose montris la vinkeso di Francia en la Milito di Francia ed India, en qua Francia perdis sua teritorio en Nord-Amerika ed India, ma dum la Usana nedependanta milito Francia donis multa helpo ad Usa en sua nedependeso. Interlandala problemi en Francia pose duktis a Franciana revolucionala militi e Napoleona militi. Dum l'epoko Francia atingis sua maxim forta nivelo, ma ye 1815 ol itere mikreskis a sua frontieri ante la revolucionala militi. Dum altra yari dum 19ma yarcento la teritorio di la Franciana koloniala imperio e militi kun Rusia, Austria, e Prusia. Pos vinkeso en Francia-Prusia milito, rivaleso inter Francia e Germania dum Unesma mondomilito, e lore Francia, kun helpo de Britiana e poka de Usa, vinkis. Tensi kun Pakto di Versailles eventuale duktis a Duesma mondomilito, en qua ol quick vinkita en batalio di Francia. La federanti eventuale vinkis kontre nacita Germaniani, tamen, e Francia donesis zono di okupado en Germania. La du mondala militi destrkutis la rivaleso inter la du landi e komencis la voyo ad integrigado di Europa, ekonomiale, politikale, e militale. Hodie, on vidas militala interveno di Francia en sua antea kolonii e kun sua alianciti en NATO en multa loki en la mondo.

Extera ligili[redaktar | edit source]

Commons
Wikimedia Commons havas kontenajo relatante a: Militala historio di Francia