Nova-Zelando

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
New Zealand
Aotearoa
Flag of New Zealand.svg Coat of arms of New Zealand.svg
Flago di Nova-Zelando Blazono di Nova-Zelando
Mapo di Nova-Zelando
Chefurbo: Wellington
·Habitanti: 386,000 (2009)
Precipua urbo: Auckland
Oficala linguo: angliana, maoriana
Guvernerio: Monarkio
·Rejino: Elizabeth 2ma
·General-guverniestro Anand Satyanand
·Chefa ministro: John Phillip Key
Surfaco: (74ma granda)
·Totala: 268,021 km²
·% aquo: 2,1
Habitanti: (123ma granda)
·Totala: 4,391,325[1] (2010)
·Lojanto-denseso: 16,1 hab./km²
Nacionala himno: God Defend New Zealand
Pekunio: Dolaro di Nova-Zelando
Reto-kodo: .nz
Precipua religio: kristanismo

Nova-Zelando o Nov-Zelando esas lando qua jacas en Oceania, sude di Pacifiko. Ol esas formita da 2 precipua insuli (Nordala Insulo ed Sudala Insulo) ed da mikra vicina insuli.

Bazala fakti pri Nova-Zelando.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Nova-Zelando.

Unesma habitanti di Nova-Zelando, Maori, arivis en arkipelago inter 9ma e 14ma yarcento. Unesma Europani qua arivis ibe esis Nederlandana explorero Abel Tasman ye 1642.

L'unesma Britaniana esis James Cook, qua arivis en insuli ye 1769. Depos 19ma yarcento, Britaniana misionisti komecis arivar e konvertar Maori. Ye 6 di februaro 1840, Waitangi-kontrakto agnoskis la Britaniana suverenio sur la teritorio.

Ye 1852 Unionita Rejio aprobis lego qua kreis reprezentala guverno por Nova-Zelando. Lua unesma elektita parlamento asemblis ye 1854. Ye 1893 Nova-Zelando divenis l'unesma stato qua grantis voto-yuro por mulieri[2].

Nova-Zelando divenis nedependanta de Unionita Rejio ye 26 di septembro 1907. Ye 1947 ol adoptis la Westminster-statuto qua deklaras lando un rejio en la Commonwealth[2].

Nova-Zelando suportis Unionita Rejio dum l'Unesma e la Duesma mondomilito. Lando kreskis rapide pos la Duesma mondomilito, ma kande l'Unionita Rejio eniris l'Europana Komuneso Ekonomiala ye 1973 lando perdis granda parto di lua precipua merkato.

Politiko[redaktar | edit source]

Nova-Zelando esas konstitucala monarkio. La rejino di Anglia, Elizabeth 2ma, esas reprezentata da un generala guverniestro, nune Anand Satyanand. La generala guverniestro povas nominar o revokar ministri. La chefo di guvernerio esas la chefa ministro, pos 19 di novembro 2008 esas John Phillip Key.

La parlamento havas un chambro, House of Representatives (Chambro di Deputati) kun 120 membri. Lando ne havas kodexigita konstituco.

Geografio[redaktar | edit source]

Precipua urbi di Nova-Zelando.

Nov-Zelando esas formata da du precipua insuli: Norda Insulo, kun 113 729 km² e 3 250 700 lojanti ye 2008, e la Suda Insulo, la maxim granda, kun 151 215 km² e 1 017 300 lojanti ye 2008. Cook-stretajo, kun 20 km en lua maxim streta punto, separas la du insuli. La totala surfaco di lando esas poka plu kam l'Unionita Rejio.

La maxim alta monto di lando esas Monto Cook, kun 3.754 metri di altitudo.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Videz anke: Ekonomio di Nova-Zelando

Demografio[redaktar | edit source]

La maxim granda urbo esas Auckland. Altra importanta urbi esas la chefurbo Wellington, Christchurch, e Hamilton.

Kulturo[redaktar | edit source]

Haka

Referi[redaktar | edit source]

  1. http://www.stats.govt.nz/methods_and_services/population_clock.aspx
  2. 2.0 2.1 Political and constitutional timeline New Zealand

Extera ligili[redaktar | edit source]


Landi e teritorii en Oceania
Usana Samoa | Australia | Baker-insulo | Cook-Insuli | Fidji | Franca Polinezia | Guam | Havayi | Howland Insulo | Jarvis-insulo | Johnston-atolo | Kingman Rifo | Kiribati | Marshall Insuli | Federati Stati di Mikronezia | Midway-atolo | Nauru | Nova Kaledonia | Nova-Zelando | Niue | Norfolk Insulo | Norda Mariani | Palau | Palmyra Atolo | Papua-Nova-Guinea | Pitkern | Samoa | Samoa Usana | Salomon Insuli | Timor Leste| Tokelau | Tonga | Tuvalu | Vanuatu | Wake Insulo | Wallis e Futuna