Polonia
De Wikipedio
|
|||
| Oficala linguo | Poloniana | ||
| Chefurbo lojanti (yaro) |
Warszawa 1 671 670 (2002) |
||
| Altra urbi | Łódź, Kraków | ||
 |
|||
| Guvernerio | Republiko | ||
| Prezidisto | Lech Kaczyński | ||
| Chefa ministro | Donald Tusk | ||
| Surfaco | 312 685 km² | ||
| Lojanti Lojanto-denseso |
38 518 241 (kontado 2007) 122 loj./km² |
||
| Pekunio | Złoty | ||
| Nacionala himno | Mazurek Dąbrowskiego | ||
| ISO-3166 (Internet) | .pl | ||
| Religio precipua | katolikismo (92,2%) | ||
Polonia jacas en centr-Europa. Lua vicina landi esas:
- en nord-esto, Rusia (Kaliningrad) e Lituania,
- en esto, Bielorusia ed Ukrainia,
- en sudo, Chekia e Slovakia,
- en westo, Germania.
En nordo jacas Baltika Maro, e dop maro en nordo esas Bornholm (di Dania) e Suedia.
Bazala fakti pri Polonia.
Indexo |
[redaktar] Historio
Slava tribui koloniigis Polonia dum l'1ma yar-cento. Ye 966 slava rejo Miezko 1ma impozis katolikismo en la regiono.
Dum 16ma yar-cento Polonia e Lituania formis unika stato. La Parlamento (Sejm) esis simbolo di l'uniono.
Dum 18ma yar-cento, Rusiana Imperio, Prusia ed Austria dividis ed okupis la Poloniana teritorio. L'estala regiono esis okupita da Rusiana Imperio. Polonia nur divenis nedepedendanta de Rusia ye 11 di novembro 1918 kun fino di Unesma mondo-milito, e divenis republiko inspirita en Franciana 3ma republiko.
Ye mayo 1926 marshalo Józef Piłsudski kaptis povo da stato-stroko. Piłsudski guvernis til 1935 kande mortis.
Ye 1 di septembro 1939 Germania invadis westo di Polonia. Soviet-Uniono invadis esto di lando ye 17 di septembro. Warszawa kapitulacis ye 26 di septembro. Lando perdis granda parto di lua populo dum la Duesma mondo-milito.
Polonia divenis komunista stato de 1945 (pos Duesma mondo-milito) til 31 di decembro 1989, kande Tadeusz Mazowiecki divenis unesma ne-komunista chefa ministro pos 1945. Ye novembro 1990 populo elektis Lech Wałęsa kom prezidisto di lando, por 5-yara periodo. Unesma parlamentala elekti okuris ye 1991.
Ye novembro 1995 okuris la 2ma libera elekto di prezidisto en lando. Aleksander Kwaśniewski vinkis Lech Wałęsa per poka eceso: 51,7% kontre 48,3%. Ye 1997 nuna Poloniana konstituco esis pozita en efekto.
Polonia unionis ad NATO ye 1999 ed ad Europana Uniono ye 1 di mayo 2004.
[redaktar] Politiko
Polonia esas parlamentala republiko. La Parlamento havas 2 chambri: la Koncilaro (Sejm) havas 460 membri. La Senato (Senat) havas 100 membri.
[redaktar] Geografio
Granda parto di Poloniana teritorio jacas infre 200 m. En sudo, bordero kun Chekia jacas montala regiono di Sudeti, ube la maxim alta punto esas Monto Snizieka (1603 m). La maxim alta monto di lando esas Rysy Monto, kun 2499m.
La maxim importanta fluvio di lando esas Vistula.
[redaktar] Ekonomio
Videz anke: Ekonomio di Polonia
L' ekonomiala kresko ye 2004 esis 5,3 %.
[redaktar] Demografio
Ye 2004 de Poloniani 97 % esis Poloni (de li cirkum 0,8 % Kashubi), 1,3 % Germani, 0,6 % Ukraini, 0,5 % Bielorusi e 0,01 % Lemki. Urbani de la populo esis 61,9 %.
| naciono | 1921 | 1931 | 1946 | 1989 |
|---|---|---|---|---|
| Polono | 18.814.239 69,2 % |
22.208.000 69,1 % |
20.520.178 85,6 % |
c. 37.380.000 98,7 % |
| Ukrainiano | 3.898.431 14,3 % |
altri entote 9.925.000 30,9% |
– | c. 230.000 0,6 % |
| Judo | 2.110.448 7,8 % |
– | – | |
| Bieloruso | 1.060.237 3,9 % |
– | c. 190.000 0,5 % |
|
| Germano | 1.059.194 3,9 % |
2.288.300 9,6 % |
– | |
| Lituaniano | 68.667 0,3 % |
– | – | |
| Ruso | 56.239 0,2 % |
– | – | |
| Cheko | 30.629 0,1 % |
– | – | |
| altri | 78.634 0,3 % |
399.526 1,7 % |
c. 80.000 0,2 % |
|
| sen populaneso | – | 721.523 3,0 % |
– | |
| entote | 27.176.717 | 32.133.000 | 23.929.527 | c. 37.875.000 |
[redaktar] Kulturo
[redaktar] Cetera aferi
[redaktar] Fotografi
.jpg)
_01.jpg)
 |
|
 |
|---|---|---|
| Austria – Belgia – Bulgaria – Chekia – Chipro – Dania – Estonia – Finlando – Francia – Germania – Grekia – Hispania – Hungaria – Irlando – Italia – Latvia – Lituania – Luxemburgia – Malta – Nederlando – Polonia – Portugal – Rumania – Slovakia – Slovenia – Suedia – Unionita Rejio Altra kandidato-stati: Kroatia – Republiko Macedonia – Turkia |
||
