Rasismo
Rasismo esas ideologio qua ula havas, qua dicas ke ula raso od etnikeso esas plu bona o plu mala ke altra. Ca homi esas nomata "rasisti". Homi sempre desunionabas homi en diferanta grupi. Ca desuniono esas ordinare facata sur la bazo di kozi qua povas facile esar vidata, kom la koloro di la pelo. Olu povas ne sempre esar rasismo. Olu esas rasismo dicar ula grupi esas plu bona ke la altri e diskriminar altra grupi. Foyo ke raso esas ulo persono heredas di lua ancestri, olu povas signifikar konvinciono ke ula persono esas plu bona ke altra persono a kauzo di qua le ancestri di ca homi esis.
Ciencisti ordinare dicas ke diferanta rasi originas di grupi di familii vivanta en ula loko pro longe. Malgre ke, omna rasi di homis povas proliferar uno kun altra. Ula ciencisti ne esas convinkata ke rasi existas, pro ke su esas tanta varietati inter homi e pro ke homi di diferanta rasi ofte havas le sama karakteristiki.
Multa landi cadie dicas ke diferi inter homi ne esas importanta maxim posibla kom la yuro avancas. Ico signifikas ke omna uno havas le sama yuri garantiata en le konstituci di ca landi.
Tanta longe ke la majoritato di grupi di homi havas ula fiero en qua li esas, ideologio di rasismo povas duktar ula a traktar mal altra rasi, o serchar privacar altra rasi di lia yuri. Multa landi en l'antea tempo havabas guvernadi jerita per rasista politiki, kom Japonia, Germania Nazista, Chinia di nia tempo, Usa ante la movimento di yuro di civitano, e Sudafrika dum l'apartheid. En ca kozi, multa homi perdis lia libereso o lia vivi simple pro ke lia rasi esis diferanta di ca en la guvernado.
En le yari 1960s, la Indian Workers' Association en la Britania dicis esis difero inter "rasalismo" - la prejudicio di ca qua ne konocas plu bona - e "rasismo" - l'uzo intencala politikala di odio rasala. Le duo vorti esas ofte uzata kun la sama senso, en antipatio di ca distingo esanta komita.
Exempli [redaktar]
- Le Legi di Jim Crow (Jim Crow laws) en le Usa, cirkume 1890 a 1960
- La genocido en Armenia en l'Imperio Otoman
- Le Legi di Nuremberg, en Germania 1935-45
- Le legi di apartheid en Sudafrika, pos 1948
- La Politiko di Australia Blanka (White Australia Policy) en Australia
- La movimento Ku Klux Klan en le Usa
