Rumaniana linguo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Rumaniana linguo (Română)
Parolata en: Rumania, Moldavia, Voivodina, Bulgaria, ed altra landi da mikra grupi
Regiono: Europa
Tota parolanti: 28 milioni (1ma e 2ma linguo)
Rango:
Klasifiko: Indo-Europana linguaro
 Latinida linguo
  Romanco
   Est-Romanco
    Rumaniana
Oficala stando
Oficala linguo di: Rumania, Moldavia, Voivodina, Europana Uniono
Regulata da: Academia Română
Kodi
ISO 639-1 ro
ISO 639-2 rum (B); ron (T)
Videz anke: Indo-Europana linguaroLinguaro

Rumaniana esas Latinida linguo parolata precipue en Rumania e Moldavia.

Gramatiko[redaktar | edit source]

La substantivi Rumaniana esas karakterizis per genro (feminalo, maskulino e neutro), e deklinas per numero (singulara e plurala) e kazo (nominativo, akuzativo, dativo, genitivo e vokativo.) L'artikli, ultre multa adjektivi e pronomi, akordas pri genro, numero e kazo kun la substantivo li referas. Rumaniana esas la sola Latinida linguo ube definita artikli esas enklitika.

Simila ad omna Latinida lingui, Rumaniana verbi esas tre inflexala pri persono, numero, tempo, modo e voco. La ordinara ordino di vorto esas SVO (subjekto, verbo, objekto.) Rumaniana havas quar verbala konjugi quo dividas en dek shabloni di konjugi.

Skrib-systemo[redaktar | edit source]

L'unesma skribala dokumenti de Latinida linguo verbala en mez-poko en la Balkania eras skribis per la bizantina historiisto Theophanes en la sisesma yarcento pro militala expediciono kontre l'Avari de 587, kande Vlacelo laboristo qua akompanar la bizantina armeo remarkis qua la kargajo falita de un de la animali e klamis kontre kompano Torna, torna fratre (revinez fratulo!").

La maxim olda skribala texto en Rumaniana esas letro de junio 1521, en qua Neacşu de Câmpulung skribis ad l'urbestro de Braşov pri minacanta atako dil Turki. Eris skribis kun la kirila alfabeto, simila ad multe frua skriburi.

Exemplo di linguo[redaktar | edit source]

Toate fiinţele umane se nasc libere şi egale în demnitate şi în drepturi. Ele sunt înzestrate cu raţiune şi conştiinţă şi trebuie să se comporte unele faţă de altele în spiritul fraternităţii.

Omna homi naskas libera ed egala relate digneso e yuri. Li esas dotita per raciono e koncienco e devas agar vers l'una l'altra en spirito di frateso.

Extera ligili[redaktar | edit source]

Flag of Europe.svg Oficala lingui di Europana Uniono Flag of Europe.svg
Angliana | Bulgariana | Chekiana | Daniana | Estoniana | Finlandana | Franciana
Germaniana | Grekiana | Hispaniana| Hungariana | Irlandana | Italiana | Latviana
Lituaniana | Maltana | Nederlandana| Poloniana | Portugalana | Romaniana
Slovakiana | Sloveniana | Suediana
Fonto: Pagino di Europana Uniono