Somalia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Jamhuuriyadda Soomaaliya
جمهورية الصومال‎
Jumhūriyyat as-Sūmāl‎
Flag of Somalia.svg Coat of arms of Somalia.svg
Flago di Somalia Blazono di Somalia
Mapo di Somalia
Chefurbo: Mogadishu
·Habitanti: 2 milioni[1] (2006)
Precipua urbo: Mogadishu
Oficala linguo: Somaliana, Arabiana[2]
Guvernerio: Republiko
·Prezidisto: Shariif Sheekh Axmed
·Chefa ministro: Mohamed Abdullahi Mohamed
Surfaco: (43ma granda)
·Totala: 637.657 km²
·% aquo: 1,6
Habitanti: (87ma granda)
·Totala: 9.359.000[3] (2010)
·Lojanto-denseso: 14,67 hab./km²
Nacionala himno: Soomaaliyeey Toosoow
Pekunio: Shilling di Somalia
Reto-kodo: .so
Precipua religio: islamo, 98%

Somalia esas lando qua jacas en est-Afrika. Lua vicina landi esas:

En nordo jacas Golfo di Aden. En esto ed en sudo jacas Indiana oceano. La nomo di lando forsan devenas de Kushit-vorto signifikante 'tenebroza', refere la koloro dil habitanti.

Bazala fakti pri Somalia.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Somalia.

Homi habitas Somalia pos paleolitiko. Pikti en kaverni datizas de 9.000 yari aK. La maxim famoza formas la komplexo di Laas Geel, qua kontenas un di la maxim anciena arti en roko di Afrika. Anciena Somaliani domestikigis kamelo. La regiono mantenis prospera komerco kun Anciena Egiptia ed Anciena Grekia.

Islamo arivis en la regiono dum la 7ma yarcento, e la precipua komercala mar-voyi en Reda Maro divenis kontrolita da Islama kalifi. Somaliana komercisti establisis kolonio en Mozambik por extraktar oro, en Sofala. Mogadishu divenis importanta islama centro en Est-Afrika. Malgre ta, islama e kristana komunesi en Somalia vivis en paco dum yarcenti.

Somalia divenis nedependanta de Unionita Rejio e de Italia ye 1 di julio 1960. Ye 1991 komencis la interna milito. Lando sufras la konsequi di milito til nun.

Politiko[redaktar | edit source]

Depos 1991 Somalia ne havis guverno qua kontrolis tota lando. En nordo, la regiono di Somalilando deklaris nedependeso ta yaro. Puntlando esas altra regiono ke deklaris nedependeso.

Geografio[redaktar | edit source]

Lando havas la maxim vasta litoro di Afrika, kun 3025 km di extenso.

En montala regioni di nordo, l'altitudo varias inter 900 e 2100 metri. En centro ed en sudo, la reliefo esas plano e la mez-valora altitudo esas infra 180 metri. La maxim alta monto di lando esas Shimbiris, kun 2450 metri di altitudo.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Somalia.

Demografio[redaktar | edit source]

Somalia havas preske 10 milioni lojanti. Multi esas nomadi. Lua maxim granda urbo esas la chefurbo, Mogadishu. Altra importanta urbi esas Hargeysa, e Kismaayo.

Kulturo[redaktar | edit source]

Dum yarcenti, somaliani produktis notora exempli di islama literaturo. Kun l'adopto di latina alfabeto ye 1972 por somaliana linguo, diversa nun-tempala autori lansis noveli, kelka kun mondala aklamo. Un di la maxim notora esas Nuruddin Farah.

Referi[redaktar | edit source]

  1. http://www.iaed.org/somalia/
  2. Segun la 7ma artiklo de la transitala guverno di Somalia l'oficala lingui di Somalia esos Somaliana ed Arabiana
  3. World Population Prospects (revision 2008)
Commons
Commons havas kontenajo relatante a: