Teorio

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Gramatikala revizo bezonata
Wikipedio
Wikivortaro explikas
ca rubriko
en altra lingui: Teorio

Teorio esas spekuliva konceptajo o konoco ofte bazata pri l'observado o l'experienco, doniga ideala reprezentata, fora de aplikadi. Kelkafoye la termino teorio esas uzata per dezignar kelku di tempeso o ne tote vera.

En matematiko ed en logika matematiko, teorio esas ensemblo d'afirmaji do to es d'axiomi e l'altri di demonstrebla teoremi ek de ica axiomi ed a povo di normi de logiko. Teorio di Godel deklaras ke ulu koheranta teorio, kon linguo se ne anke solida ke to del aritmetiko, ne povas inkluzar multi la vera afirmaji. Altre dicas, tala teorio kontenus sempre di nedecidaja propozi.

En cienci, teorio esas modelo o kadro de laboro per la kontenajo. En fiziko, termino de teorio dezignas generala la matematika suporto, derivata di mikra ensemblo di principii de bazo, permete de produktar di experimentala previzioni per donata kategorio de fizika sistemi. Exemplo povus esar la klasika « elektramagnetala teorio », e do la distinta rezulti povas esar obtenata ek de equacioni di Maxwell.

L'adjektivo teoria adjuntita al deskripto de ica fenomeni, indikar ofte ke partikulara rezulto predicis per teorio ma ne ankore observata. Per exemplo, til recente, di nigra trui esis ankore considerata kom di teoria objekti. Olu es nerara en la historio de la fizikio, ke di teorii havis produktar di tala previdi e ke plu tarde ica to esas su confirmata per l'experienco.

Por ke teorio esus konsiderata kom partago di fixigita konoci, ulo esas kustume bezonata ke to produktas kritika experienco, esas a dicar experimentala rezulto ke esis ne predicte per nun pruvita teorio.