Ukrainia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Україна
Flag of Ukraine.svg Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
Flago di Ukrainia Blazono di Ukrainia
Mapo di Ukrainia
Chefurbo: Kyiv
·Habitanti: 2,660,401 (2005)
Precipua urbo: Kyiv
Oficala linguo: Ukrainiana
Guvernerio: Republiko
·Prezidanto: Oleksandr Turchynov
·Chefministro: Arseniy Yatsenyuk
Surfaco: (44ma granda)
·Totala: 603,628 km²
·% aquo: 7
Habitanti: (28ma granda)
·Totala: 45,888,000[1] (2010)
·Lojanto-denseso: 77 hab./km²
Nacionala himno: Shche ne vmerla Ukrayiny i slava i volya
Pekunio: Hryvnia
Reto-kodo: .ua
Precipua religio: ortodoxa kristanismo

Ukrainia esas lando en est-Europa inter Rusia en esto ed en nord-esto, Bielorusia en nord-westo, Polonia, Slovakia e Hungaria en westo, Rumania e Moldova en sud-westo, e la Nigra maro e la Maro di Azov en sudo ed en esto.

Bazala fakti pri Ukrainia.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Ukrainia.

Anciena Greki fondis kolonii en Nigra Maro, en regiono qua partoprenas a nuna Ukrainia, dum la 6ma yarcento aK. Pos arivis Romani e Bizantini. Dum la 3ma yarcento, Goti establisis su en la westo di nuna Ukrainia.

Dum la 7ma yarcento Bulgari okupis la regiono, e pos arivis Khazari, un populo kun origino en Centrala Azia. Cirkum la yaro 800 Khazari adoptis judaismo kom religio.

Ye 882 la regiono esis konquestita da Varangiani, un populo kun vikinga origino. Ta populo fondis la rejio nune konocata kom Kyiva Rusia. Ye la 11ma yarcento Kyiva Rusia esis la maxim granda stato di centrala Europa, e divenis konocita kom Rutenia (de rus). La nomo "Ukrainia" (qua signifikas "nasko-lando") aparis unesmafoye dum la 12ma yarcento.

Mongolia atakis e spoliis Kyiv ye 1240. Ye 1569 granda parto di la teritorio divenis parto di Polonia-Lituania komuneso. Kande Poloniana teritorio esis dividita ye 1772, 1793 ed 1795 la westo di la regiono divenis kontrolita da Austrian imperio, e l'esto da Rusian imperio. Ukrainia e Krimea federis kun Rusian imperio kontre Otomani, e pos Rusi vinkar Otomani, carino Yekaterina 2ma komencis stimular l'enmigro di Germani ed altra Europani vers Ukrainia, por okupar l'ex-Otomana teritorii.

Dum la 19ma yarcento granda parto di Ukrainia esis rurala regiono ignorita da Austria e Rusia. Kun la kresko di la urbanizuro e la kulturala tendenco vers nacionalismo, un grupo di intelektuali, kom la poeto Taras Shevchenko e la teoriala politikisto Mykhailo Drahomanov komencis defendar la rinasko di la naciono.

Dum l'unesma mondomilito Ukrani kombatis alonge la du flanki: 250,000 kombatis por Austria-Hungaria, dum ke 3.5 milioni kombatis por Rusian imperio. Proxim la fino di la milito, inter 1917 e 1918, diversa regioni di nuna Ukrainia deklaris su nedependanta, ma ye 1921 tota la teritorio divenis la Socialista Sovieta Republiko di Ukrainia, parto di Sovietia.

Ukrainia deklaris nedependeso de Sovietia ye 24 di agosto 1991.

Politiko[redaktar | edit source]

Ukrainia esas parlamentala republiko. La prezidanto esas la chefo di stato, elektita da populo por 5-yara periodo.

Parlamento (Verkhovna Rada) havas 1 chambro kun 450 membri.

Geografio[redaktar | edit source]

Tipala peizajo en la stepi di Ukrainia.

Kun 623,638 km² Ukrainia esas la duesma granda lando di Europa, pos Europana teritorio di Rusia. Ol esas la 44ma granda lando dil mondo. Granda parto di lua tereni esas basa, e kovrata da fertila stepi. En sudo di lando, Danubio formacas naturala frontiero kun Rumania. Lua precipua fluvio esas Dniepr.

L'unika montaro di lando esas Karpati, e la monto Hora Hoverla, kun 2,601 metri di altitudo esas lua maxim alta punto.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Ukrainia.

Demografio[redaktar | edit source]

La maxim granda urbo esas la chef-urbo, Kyiv, kun plu kam 2 milioni lojanti. Altra importanta urbo esas Kharkov (1.461.000 lojanti ye 2007).

Kulturo[redaktar | edit source]

Referi[redaktar | edit source]

  1. Ukranian population keeps decreasing National Radio Company of Ukraine. 2010