Väinö Linna

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Väinö Linna
Vaino Linna color.jpg
Profesiono: autoro
Lando: Flag of Finland.svg Finlando
Nasko-dio: 20 di decembro 1920
Nasko-loko: Urjala, Finlando
Morto-dio: 21 di aprilo 1992
Morto-loko: Tampere

Väinö Linna (1920 til 1992) esis Finlandan autoro.

Il esis ne-edukita yunulo, kande il komencis laborar en stofo-fabrikerio, en Tampere, evante 17 yari. Ilu ne pensis divenar autoro ma dum milito il komencis deskriptar frontieral eventi. Lua unesma manuskripto ne esis aceptita da editerio, e la manuskripto desaparis pos milito.

Pos milito Linna retrovenis laborar en fabrikerio pensante divenar autoro. Ilu lektis tre multa pro lernar e saveskar. La kompreno pri homo di Rusa Fyodor Dostoyevski maxime influis Linna. Il volis analizar psikologiale l’ anmo di homo.

Linna mariajis kun Kerttu Seuri ye 18 di februaro 1945. Ilua unesma romano Päämäärä (“La skopo”) publikesis ye 1947, e la duesma romano Musta rakkaus (“Nigr amo”) ye 1948. Sequonta romano havis nomo “Messias”, ma Linna krulis spirituale (ne mentale!). Lu ne plus povis traktar la posteno di individuo en mondo e socio, la peki, kulpanteso e redemto di homo.

Pose Linna dicis, ke dum treno-voyo, pro vizitar lua psikiatro-amiko, il decidis forlasar omna ideologii, pensi, opinioni e skopi di altri, di stranjeri. Väinö Linna divenis realisto en literaturo.

Pos la krizo, ye 1954, naskis la maestrala verko di Linna: Tuntematon sotilas (“Nekonocita soldato”). Ol rakontas la historio di un infantrio-regimento dum la Prolongo-milito kontre Sovietia. La soldati esas vera homi timanta e kurajoza. La romano ne adoras militala heroismo, kontree olu kontestas l’ ideo krear Granda-Finlando quo florifis che l'oficiraro. La romano demonstras ke la militestri vinkis la milito nur per helpo di triviala soldati.

L'originala verko kontenis detali, qui ne plezis l'editisto. Linna konsentis extirpar ca detali, pro ke lua verko publikigez. Ye 2000 l’ originala versiono esis publikigita kun l’ originala titulo “Milito-romano”.

En “Nekonocita soldato” omna karakteri parolas en propra dialekto demonstrante sua atitudo ad eventi, anke sua lerneso. La verko esas tradukita aden 27 lingui ma regretinte nula tradukuro povas expresar korekte kontextuala nuanci di dialekte parolanta soldati. La romano esas cinemografita dufoye: ye 1955 da Edvin Laine e ye 1985 da Rauni Mollberg. Anke opero e multa dramato-versioni esas aranjita.

Pos “Nekonocita soldato” Linna ne plus darfis laborar en fabrikerio. Sequante Linna skriptis libro-trio Täällä Pohjantähden alla (“Hike sub la Nordala Stelo”). Ol rakontas la historio di Finlando de 1860a yari til duesma mondomilito per okuli di Hämeana agrokultivisti e vilajani. Ca quar verki di Väinö Linna donas la vera historio dil Finlandana populo.

Väinö Linna ganis la literaturo-premio dil Konsilerio dil Nordala Stati ye 1963. Il divenis honorumala doktoro di sociala cienci ye 1965 ed akademiano ye 1980.

La verki di Väinö Linna[redaktar | edit source]

  • Päämäärä (La skopo), 1947.
  • Musta rakkaus (Nigr amo), 1948.
  • Tuntematon sotilas (Nekonocita soldato), 1954.
  • Täällä Pohjantähden alla, I-III (Hike sub Nordala Stelo), 19591962.
  • Esseitä ja puheenvuoroja (Esayi e paroli), 1967.
  • Murroksia (Krakuri), 1990 (Esayi).
  • Sotaromaani (Milito-romano), 2000.
Autori qui recevis la Premio pri Literaturo de Nordala Konsilantaro

1962 - Eyvind Johnson | 1963 - Väinö Linna | 1964 - Tarjei Vesaas | 1965 - William Heinesen & - Olof Lagercrantz | 1966 - Gunnar Ekelöf | 1967 - Johan Borgen | 1968 - Per Olof Sundman | 1969 - Per Olov Enquist | 1970 - Klaus Rifbjerg | 1971 - Thorkild Hansen | 1972 - Karl Vennberg | 1973 - Veijo Meri | 1974 - Villy Sørensen | 1975 - Hannu Salama | 1976 - Ólafur Jóhann Sigurðsson | 1977 - Bo Carpelan | 1978 - Kjartan Fløgstad | 1979 - Ivar Lo-Johansson | 1980 - Sara Lidman | 1981 - Snorri Hjartarson | 1982 - Sven Delblanc | 1983 - Peter Seeberg | 1984 - Göran Tunström | 1985 - Antti Tuuri | 1986 - Rói R. Patursson | 1987 - Herbjørg Wassmo | 1988 - Thor Vilhjálmsson | 1989 - Dag Solstad | 1990 - Tomas Tranströmer | 1991 - Nils-Aslak Valkeapää | 1992 - Friða Sigurðardóttir | 1993 - Peer Hultberg | 1994 - Kerstin Ekman | 1995 - Einar Már Guðmundsson | 1996 - Øystein Lønn | 1997 - Dorrit Willumsen | 1998 - Tua Forsström | 1999 - Pia Tafdrup | 2000 - Henrik Nordbrandt | 2001 - Jan Kjærstad | 2002 - Lars Saabye Christensen | 2003 - Eva Ström | 2004 - Kari Hotakainen | 2005 - Sjón | 2006 - Göran Sonnevi | 2007 - Sara Stridsberg | 2008 - Naja Marie Aidt | 2009 - Per Petterson | 2010 - Sofi Oksanen | 2011 - Gyrðir Elíasson | 2012 - Merethe Lindstrøm