Verdun-batalio

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Gramatikala revizo bezonata
Verdun-batalio
French trench battle.jpg
Franca trancheo en nord-esto di Francia.
Konflikto Unesma mondomilito
Dato 21 di februaro til 18 di decembro 1916
Loko Verdun-sur-Meuse, Francia
Rezultajo Taktikala vinko di Francia
Militanti
Flag of France.svg Francia Flag of the German Empire.svg Germaniana Imperio
Komanderi
Philippe Pétain
Robert Nivelle
Erich von Falkenhayn
princo Wilhelm
Totala forci
Cirkum 30,000 ye 21 di februaro 1916. Cirkum 150.000 Cirkum 150,000 ye 21 di februaro 1916
Perdaji
163,000 morti, 260,000 vunditi 143,000 morti; 236,000 vunditi

Verdun-batalio esis la precipua batalio en westa fronto dum unesma mondomilito inter Germana e Franca armei de 21 di februaro til 19 di decembro 1916 cirkum Verdun-sur-Meuse, nord-esta Francia. De ol rezultis plu quarto miliono mortinti e mezo miliono vunditi. Ol esis la duesma longa batalio di ta milito e la duesma sangoza dop Somme-batalio.

Kadro[redaktar | edit source]

Mapo di loko ube eventis la batalio.

Segun omna militanti, la enemikaji komencita ye 1914 devis esar rapide parpasita. Ma la Germaniani esis haltigita an Marne-rivero. Lore mar-korso eniras. Finale, la fronto stabiligas su che la 750 km longa lineo de Norda maro til Suisia. La armei enterigis su e la movanta milito esis finita. La konflikto anuncesas plu longa kam previdita.

Ye 1915 omna probi forcar aperturo, da Germaniani lor duesma Ypres-batalio, da Britaniani lor Neuve Chapelle-batalio e da Franciani en la duesma Champagne-batalio. Omna faliis, kun multi perdaji kom la sola rezulto.

Strategio desblokusar la situeso[redaktar | edit source]

Germana komandanto, generalo von Falkenhayn, stab-chefo, opinionis ke mem se aperturo ne povas esar posibla, tamen o povar febligar Francia da impozar maxima perdaji (adminime bona ratio).

Qua frontoloko frapar?[redaktar | edit source]

La situo di Verdun esis selektita pro multa kauzi.

  • To havis strategiala poziciono pro la proxima obus-fabrikerio e pro la granda staciono di Metz. Kontree dop Franca linei ne havas reto di granda voyi e bona ferovoyo.
  • Franciani saliis longe do on povas atakar de tri lateri a kaduka fortresi.
  • Ne naturala obstaklo vers Paris.

Batalio[redaktar | edit source]

Fristo da mala tempo permisis Franciani venigar du divizioni en la zono.

La batalio komencas ye 21 di februaro 1916 kun non-horala bombardo per 1.200 kanoni sur 40 km fronto, sequanta da atako per tri armeokorpi (la 3ma, 7ma e 18ma). Germaniani uzis por unesma foyo lans-flamo pro netigar tranchei. Ye 23 di februaro Germaniani havas avancar kin kilometri, kapturita Bois des Caures e atingis Samogneux, Beaumont, e Ornes. Mala komuniki indikas Franca komando sole lore graveso di atako.

Ye 24 di februaro la Franca 20ma korpo sub general Balfourier esis jetita aden la fairuyo. Ye 25 di februaro Germaniani kapturis la centrala fortreso di Fort Douaumont sen pafado. Verdun-urbo esis proxime.

General Philippe Pétain esis nomita kom komandanto di Verdun-zono e lia 2ma korpo varsar ube. Grava falonivo donas tempo por Franciani instalar plua homi e municioni per ferovoyo de Bar-le-Duc.

Kom tam multi atakadi sur westa fronto, da avancinta Germana trupi perdis efektiva protektanta artilrio. Kande la agro-batalio chanjis su kom fango-maro tra grava bombardo, esis tre desfacila movar kanoni. L’avanco anke placas la Germaniani en atingopovo di Franca artilrio sur westa rivero di Meuse. Omna nova advanco lore divenas plu kostiza ke la antelasta. Kande Douaumont-vilajo esis finale kaptita ye 2 di marto quar Germana rejimenti esis destruktita.

Nekapabla avancar vers Verdun direkte, Germaniani turnis di flanki, atakinta kolini di Le Mort Homme ye 6 e Fort Vaux ye 8 di marto. Dum tri monti ul kaptis la vilaji di Cumières e Chattancourt westa Verdun, e Fort Vaux en esta kapitulis ye 7 di junio. Perdaji esis tre granda en amba partoprenanti. Pétain cherchis sparar lia trupi da restinta defensiva, ma il esis remplasita ye 1 di mayo kun plu atakema generalo Robert Nivelle.

Germaniani sequanta objekto esis Fort Souville. Ye 22 di junio on bombardis Franca defenseyo kun difosgene veneno-gazo, ed atakis morgo kun 60.000 homi, preninta baterio di Thiaumont e vilajo di Fleury. Ma on ne povas kaptar Souville, tamen kombati cirkume kontinuas til 6 di septembro.

L’apertinta di Somme-batalio ye 1 di julio koaktis Germania retro-irar kelka artilrio.

Ye autuno, Germana soldati esis exhaustinta e Falkenhayn esis remplasinta kom stab-chefo da Paul von Hindenburg e komandanto che Verdun da generalo Erich Ludendorff.

Francia lansis kontre-atako ye 21 di oktobro uzante tekniko di rolera barajo kom unesmafoye. Fort Douaumont esis bombardita kun nova 400 mm-a kanoni (diplacas sur ferovoyo e do vizo helpita kun avioni), e kaptita ye 24. Ye 2 di novembro Germaniani livis Fort Vaux. Finala Franca atako komencis ye 11 di decembro a Germania departa pozicioni.

Perdaji[redaktar | edit source]

En la milito-matematika, to esis tre importanta ke pokega populacioni di centrala povi infliktas tre plu perdaji on enemiki ke ul sufris. Dum Verdun Germania facas plu mortinti e vunditi ma ne kun 2:1 ratio esperita. Verdun facas tre kruela on Francia ma ul rezistis. Da rotacioni 70% di lia trupi pasas ibe.