Vietnam

Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Flago di Vietnam Blazono di Vietnam Chefurbo: Hanoi ·Lojanti: 3,977,202 (2003) Precipua urbo: Ho Chi Minh urbo 4 850 717 lojanti (2003) Oficala linguo: Vietnamana Guvernerio: Republiko ·Prezidisto: Truong Tan Sang ·Chefa ministro: Nguyễn Tấn Dũng Surfaco: (65ma granda) ·Totala: 331,690 km² ·% aquo: 1,3 Lojanti: (13ma granda) ·Totala: 86 116 559 (2008) ·Lojanto-denseso: 253 loj./km² Nacionala himno: Tiến Quân Ca Pekunio: Dong Reto-kodo: .vn Precipua religio: Budismo 49,5%, ateismo 13,5%

Vietnam esas lando en sud-est Azia. Lua vicina landi esas:

• en la nordo: Chinia
• en la westo: Laos ed Kambodja.

En la esto ed la sudo jacas la oceano Pacifiko.

Bazala fakti pri Vietnam.

Historio

Videz anke: Historio di Vietnam.

Dum lua historio, multa konflikti eventis inter dominacinta dinastii en la nordo e la sudo dil nuna Vietnam, specale la konflikti inter Mạc e Lê dinastii, ed inter Trịnh e Nguyễn dinastii. En la yaro 1778 le fratuli Tây Sơn vinkis Trịnh e Nguyễn dinastii, e komencis rejio qua duris til 1802.

Flago di Franciana Indochinia.

De 1859 til 1885 Francia graduale okupis la regiono e kreis la Franciana Indochinia. Westala instrukto esis developita e kristanismo esis propagita en granda parto di Vietnamala socio.

En 1941 Japonia okupis Indochinia. Kom rezulto, Viet Minh, komunista grupo komandita da Ho Chi Minh, komencis militeto kontre Japoniani. Japoniana okupeso duris til 1945 kande Japonia perdis la Duesma mondomilito.

Vietnam divenis nedependanta de Francia ye 2 di septembro 1945. Francia ne aceptis ol, e komencis milito qua duris til 1 di agosto 1954, kande Francia perdis, ed agnoskis la nedependeso. Vietnam esis dividita en Nord-Vietnam - kun chefurbo en Hanoi - e Sud-Vietnam, kun chefurbo en Saigon (nune Ho Chi Minh urbo). Populala Republiko di Chinia komencis helpar Nord-Vietnam ye 1949 por transformar Viet Minh en reguloza armeo. De 1953 til 1956 Nord-Vietnam adoptis agrala reformo por ridistributar landi inter rurani.

Videz anke: Vietnam-milito.

Pos Vietnam-milito, Vietnamana komunisti proskriptis altra partisi, arestis civila servinti e militestri de Sud-Vietnam e sendis li a kampeyi di ri-edukeso. En 1978, Vietnam invadis Kambodja, e komencis la Kambodja-Vietnam milito.

Ye 1986 Komunista Partiso di Vietnam inkulkis ekonomiala reformi konocata kom Đổi Mới (rinovigo) qua kreis libera merkato. Ta reformi esis duktita da Nguyễn Văn Linh, lore chef-sekretario di komunista partiso di Vietnam. Malgre la reformo, stato kontinuis kontrolar strategiala sektori, e lua autoritato ne sufris modifiki. Kom rezulto di Đổi Mới, l'ekonomiala producajo di agrokultivo ed industrio kreskis rapide la sequanta yari.

Politiko

Prezidantala palaco, en Hanoi.

Vietnam esas socialista e parlamentala republiko kun singla legala partiso: Komunista Partiso di Vietnam. La chefo di stato esas la prezidisto, nune Nguyễn Minh Triết. La chefo di guvernerio esas la chefa ministro, nune Nguyễn Tấn Dũng.

La parlamento havas nur un chambro, Quốc hội Việt Nam (nacionala asemblajo), kun 498 membri. Nuna konstituco esis aprobita ye aprilo 1992.

Geografio

Precipua urbi di Vietnam (mapo en Vietnamana linguo).

La teritorio di Vietnam esas plu granda kam Italia e Nova-Mexikia, e havas aproxime la sama grandeso ke Germania. La topografio esas kompozata da monti e monteti. Plana tereni kovras min ke 20% di totala surfaco di lando. La maxim importanta fluvii esas Reda fluvio e Mekong.

La klimato di lando esas tropikala, ma l'averajala humideso superiras 84% dum la tota yaro. La sika sezono duras de novembro til aprilo. Lando sufras influi de monsono.

La maxim alta monto, Phan Xi Păng, havas 3 143 metri di altitudo.

Ekonomio

Videz anke: Ekonomio di Vietnam.

Historiale, l'ekonomio di lando dependis de agrokultivo di rizo. Vietnam-milito destruktis multe l'infrastrukturo di lado. Kun l'adopto di komunista rejimo en tota lando pos l'unigo ye 1975, lando adoptis kolektivajo di farmeyi e fabriki. Ye 1986 la 6ma Kongreso di Komunista Partiso adoptis la Doi Moi, ekonomikala aperturo vers l'liber-merkato ekonomio.

Vietnam eniris a Mondala organizeso pri komerco ye 2007. L'ekonomio di lando havis un di la maxim granda kresko dil mondo dum lasta yardeko.

Turismo kreskis forte dum recenta yari. Ye 2009 lando recevis 3,77 milioni di turisti. Guverno e privata entraprezi kolokas kapitalo en rivala regioni por plubonigar turistala infrastrukturi.

Demografio

Segun kontado, ye 1 di aprilo 2009, Vietnam havis plu kam 85,8 milioni lojanti. Vietnamani reprezentas 86,2% de totala populo. Altra 54 rasala grupi existas en lando.

La maxim granda urbo esas Ho Chi Minh urbo, kun 4 850 717 lojanti ye 2003. Altra importanta urbi esas Hanoi, Haiphong, Can Tho, Da Nang e Hue.

Kulturo

Vietnamana kulturo subisas precipue l'influo de Chinia. Pos la vinko di socialismo la kulturo sufris influi de socialista programi, e dum kelka yari la precipua influi originis de Soviet-Uniono, Populala Republiko di Chinia e Kuba. Nune ol recevas kulturala influi de sud-estala Azia, Europa ed Usa.

Lua literaturo developis dum yarcenti, kun autori kom Nguyễn Trãi (15ma yarcento) Trần Hưng Đạo (13ma yarcento) e Trần Hưng Đạo (18ma e 19ma yarcenti) inter la maxim importanta.