Vyborg

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

Vyborg esas nun Rusial urbo proxim limito di Finlando an Finlandana Golfo en westa fino di Karelian Istmo. La Finlandana versiono dil nomo esas Viipuri. Finlandani konsideras, ke l’ urbo esas anciena Finlandana urbo, e Rusiani konsideras olu kom Rusial urbo.

Importanta momenti en la historio dil urbo:

  • 1293 – Sueda Torkel Knutsson fondis dum Sueda “krucomilito” (konquesto) mikra stono-fortreso en anciena komerceyo. Dum sequanta yari Novgorodani entraprezis multafoye konquestar la fortreseto ma sen rezulto.
  • 1295 – La Suediana nomo dil urbo, Viborg, esas mencionata unesme en literala fondo, kande rejo di Suedia skribas pri ol en letro a Germaniana cezaro.
  • 1323 – Pacigo en Pähkinäsaari konfirmis, ke esta limito di Suedia jacas este de Viipuri. Tale la fortreso divenis limitala facioneyo di Suedia kontre Novgorod.
  • 1350 – Novgorod venjis la destruktanta expediciono da Suedani ed aplastis tota Viipuri ecepte la fortreso. Samatempe che la populo expansis pesto. Dum ca yari Novgorodani atakis multafoye la fortreso ma ne sucesis en konquesto.
  • 1710 – La povo di Suedana reji finas en Viipuri, kande Pyotr 1ma la Granda konquestis l’ urbo. Nova funciono dil fortreso esis protektar St. Peterburg, quo fondesis ye 1703 en delto di Neva-fluvio.
  • 1721 – Per pacala pakto en Uusikaupunki la limito movesis weste de Viipuri, do l’ urbo divenis Rusiala.
  • 1917Finlando divenis nedependanta. L’ areo di Viipuri esas parto di Finlando.
  • 1940 – Ye fino di la Vintro-Milito, 13 di marto, trupi di Finlando livas Viipuri. Soviet armeo ne konquestis l’ urbo, ma segun pacala pakto, l’ areo esis anexita a Sovietia.
  • 1941 – En junio komencis la Prolongo-Milito kontre Sovietia. En agosto Finlandana trupi konquestis Viipuri retroe. Cirkume 10.000 habitanti ri-translojis a Viipuri.
  • 1958 – Unesma Finlandani retrovenis a Viipuri kom turisti.