Duesma batalio di Marne

De Wikipedio
(Ridirektita de Duesma Marne-batalio)
Irez ad: pilotado, serchez
Duesma batalio di Marne
Bundesarchiv Bild 183-R28717, Frankreich, deutsche Panzerschwadron.jpg
Britaniana tanki Mark IV kaptita da Germani.
Konflikto: Unesma mondomilito
Dato: 15 di julio til 16 di agosto 1918
Loko: apud fluvio Marne, proxim Paris, Francia.
Rezultajo: decidiganta vinko da federiti.
Militanti
Flag of France.svg Francia
Flag of the United Kingdom.svg Unionita Rejio
Flag of the United States.svg Usa
Flag of Italy.svg Italia
Flag of the German Empire.svg Germaniana Imperio
Komanderi
Ferdinand Foch ed altri Erich Ludendorff ed altri
Trupi
44 Franca divizioni
8 Usana divizioni
2 Italiana divizioni
4 Britaniana divizioni
408 potenta pafili
360 kampaniala baterii
346 tanki
52 divizioni
609 potenta pafili
1,047 kampaniala baterii
Morti
Flag of France.svg Francia: 95,165 morti o vunditi
Flag of the United States.svg Usa: 12,000 morti o vunditi
Flag of the United Kingdom.svg Unionita Rejio: 16,552 morti o vunditi
Flag of Italy.svg Italia: 9,000 morti o vunditi
139,000 morti o vunditi
29,367 kaptiti
793 pafili perdita

La Duesma batalio di Marne (Franca: Seconde bataille de la Marne) o batalio di Reims esis la lasta granda German atako en westala fronto dum l'unesma mondomilito. L'atako faliis kande Franca trupi kun la helpo di tanki kontreatakis en Germana dextra flanko ed impozis multa perdaji a German armeo.

Operaco Michael[redaktar | edit source]

Pos signatar la kontrato di Brest-Litovsk kun Rusia e divenar libera de estala fronto, Germana infanteri-divizioni movesis rapide per fervoyi.

Germana tanko A7V en Roye, Somme, ye la 26ma di marto 1918.
Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?

«Operaco Michael» komencis ye 4:35 kloke la 21ma di marto 1918 en Pikardia, per artilriala bombardo sat kurta ma tre grava. Germani uzis mustardogazo, morteri e kloro kontre Britaniana defensi. Soldati e kavali sufris multe kun l'atako. Germana specala eskadroni di asalta trupi ekiris del nebulo e fumuro por atakar od anke cirkumirar la strategiala lineo-punti. Surprizita, debiligita, submersita la defensi retretis ek omna fronto, larja brecho apertis, permizinta germani avancar pluse 50 km. Plu kam 160,000 Britaniani divenis nekapabla por kombatar.

Ma l'aperturo ne sucesis, pro ke Ludendorff, qua ne subisis poka opozo sur lua sinistra, kontinuis koncentrar lua rezervi avan Arras, ube la Britanian opozo divenis sempre plu multe. Malgre la desesperoza apeli di Haig, Foch refuzis sendar lua poka rezervi. Haig recevis helpi de Unionita Rejio ed altra fronti rapide.

Pro to, nur ye la 28ma di marto Ludendorff pensis bruske pri la posibleso qua prizentis su pro Somme-latero por efektar rapideso e decidiganta marcho vers Paris, ma lore ja esis tro tarde. Du dii ante, federiti akordis kun generalo Ferdinand Foch pri unika komando por la westala fronto. Unesme lia decido esis placar lia rezervi ibe. April-debuto l'atako esis haltita cirkum Montdidier.

Atako en Aisne[redaktar | edit source]

Ludendorff koncentris 42 divizioni sub komando di von Boehn, chefo dil 8ma armeo, qua tenis la fronto inter Pontoise e Berry-au-Bac. La sinistra alo prolongita da 4 divizioni di 1ma armeo (von Below) qua okupis la sektoro di Berry-au-Bac til Reims e partoprenis en l'atako.

Ye la 27ma di mayo la German atako es apud Aisne, en Chemin des Dames, ube ante-yaro Franci havis faliita dum mortala atako. La preparo di artilrio komencis da gas-obusi, pos divenis mixita, ma kun plu kam 50% toxika. Pos la 5ma di junio, kin altra divizioni esis ankore en-irita, sive totale 47 divizioni, korespondinta proxim 60 Franci. L'atako haltis tale dek dii pose da tro fatiga asaltanti, ma to havis avancita 45 km, kaptita Château-Thierry ed proxim 70km de Paris. On divenis absolute laborar a rekte lia linei, da kaptinta la terano inter du precipua salii cirkum Arras e Reims, ed altra plu mikra alonge Lys. Il aplikis komence sua eforti a du zoni qua kadris Compiègne, da atakinta amba flanki ye la 9ma di junio. Ma lua atako esis sat male organizita ed il atakis kun mustardogazo, tale Franca trupi, bone helpita por la 2ma diviziono di infantrio Usana en Bois-Belleau et Vaux, povis rezistar.

Friedensturm[redaktar | edit source]

Hastiginta konkluzar e hipnotigita per Paris quale en 1914, ke ul menacis amba da norde Oise-valo, da este vali di Ourcq e Marne, la Germani decidis nova atako, plu granda ankore. To es «Friedensturm» o paco-batalio.

Ludendorff projektis, per frontal atako, separar la federita armei de norda e to de esta, da turninta parto Verdun tra Sainte-Menehould e supera Aisne-valo, di altra parto Reims e Reims-monto. Tamen tota jorno di 15 di julio, malgre densa fumar-kurteno qua celis li, federita avioni trovis la punti jetita sur Marne e bombardas a febla alto; ol destruktis multi, precipitinta trupi e konvoyi en rivero. Pos ul atakis kun mitraliosi la trupi qua atingis sud-rivo. Tridek ponteti min expoza esis instalita. Malgre legita taktika avantajo sud-esta di Reims e al Marne, l'atako di Luddendorf havis komplete faliita en Champagne. Renuncinta turnenda Reims da esta, il cherchigis transpasenda Reims-monto da sude. Il necesitis suceso.

Il probis dangeroza manovro, diktita tam neprudenta ke nekonoco di franca moyeni ke il kreis exhaustita : il atakis furioze vers Epernay ; ma en Ardre-valo devis mem defensar su kontre retroiri.

La federita kontreatako pos la 18ma di julio[redaktar | edit source]

Dum la Germana divizioni grupis vers la esta flanko di posho, l'equivalanto di 21 federita divizioni do itala iris vers la westa flanko de bosko di Villers-Cotterêts.

Pos du dii la kaptiti esis plu kam 17.000 e 360 kanoni. Surprizis la Germani inkluzis 4 divizioni per helpar en centro. Proxim 18 h ul havas rekaptita Vierzy, ma sen gardar li. Federiti esis adminime 15 km di Fère-en-Tardenois staciono: l'unika fervoyo esis sub artilrio-rango. En 20 la Germani sustracionis trupi di proxim armei e atakis kun 5ma gard-diviziono kontre Degoutte-armeo, du divizioni ed elementi prenita dil Marne kontre Mangin-armeo.

Malgre ta helpi ye la 28ma di julio la staciono kaptesis dal federiti ed ye la 7ma di agosto tota tereno esis reprenita. Asalt-chari pruvis esar efikiva.