Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Ica seciono od artiklo havas un o plura problemi:
- erori pri sintaxo o gramatiko
- konfuza texto o mala tradukuro
- manko di importanta informi pri la temo
- violaco di autoroyuro.

Ol mustos riskribesar komplete.
Eklezio di Iesu Kristo dil Lasta-Dia Santi
The Hill Cumorah by C.C.A. Christensen.jpeg
Pikturo pri Joseph Smith recevinta la Planki di Oro per l'Anjelo Moroni
Fondinto Joseph Smith, Jr.
Maxima deo Deo la Patro ed Iesu Kristo
Líder Thomas S. Monson, profeto e prezidanto
Tipo Kristanismo
Nomo e nombro di sequanti Lasta-Dia Santi o mormoni, 14 508 509 (mayo 2009)
Kanonala Skribaji Biblo, Libro di Mormon, Doktrino e Konvencioni

L'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi, konocata anke kom Mormona Eklezio o LDS Eklezio (en angla Latter-Day Saints), esas Kristana eklezio fondita en Palmyra, New York, Usa, da Joseph Smith ye la 6ma di aprilo 1830.

Ica eklezio distingesas por su defendo di la tradicionala familio, e lua guidanti afirmas ke la membri qui mariajas che lia templi havas la minima procento di divorci de la lando. La guidanti ne recevas salario o premio por lua servadi, e l'eklezio diras esar transversa, co esas, ke ne distingas nek etnii, nek social-klasi nek profecioni; episkopo povas esar exekutivo di firmo o agrokultivisto. Hodie ol havas 14 milioni da membri in omna tero, kun kongregacioni e templi en la mondo.

Ultre le Biblo, l'Eklezio subtenas kom parto di lua skribita kanono altra tri libri: la Libro di Mormon, Doktrino e Konvencioni e la Perlo di Granda Preco, qui esas la doktrinala korpo dil Eklezio e esas konsiderita da la Lasta-Dia Santi di origino e inspiro divina.

La kanonala skribaji dil Eklezio di Iesu Kristo dil Lasta-Dia Santi ed anke ula docaji di ulu, esas skopo de multa kritiki da evangelikii e katoliki qui dicas ke li foriris dil tradicionala kristanismo. L'Eklezio mem dicis ke ol existas diferi inter lua kristanismo e ta praktikata da altri e pro to, lua baptismo ne esas agnoskita da li. El anke recevas kritiki da multa historiisti qui dicas que Mormonismo docas distorda versiono dil historio di Amerika.

Nomo[redaktar | redaktar fonto]

L'eklezio unesme esis klamita Eklezio di Kristo, sua membri videbas en ol l'Eklezio restablita de Iesu Kristo. En 1830 ol esis klamita Eklezio di Lasta-Dia Santi, "santi" signifikanda "dicipuli" e "Lasta-Dia" por distingar de ta establita da Kristo ye l'unesma tempi. Fine, ye 1830 Joseph Smith donis ol sua aktuala nomo: Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi. Nomizo di membri dil Eklezio esas "Lasta-Dia Santi", di qua abreviuro en la angla esas LDS (Latter-day Saints).

La surnomo "mormon" tolerata da membri dil Eklezio originis de la nomo de historiala personajo dil Libro di Mormon. En ta libro, Mormon esas profeto, militaristo e gardisto de l'anali di popoli ke iris a Ameriko ye 311 d.K.

Ol esas anke la brancho maxim granda dil movado di Lasta-Dia Santi ed ol esis guidita da Brigham Young til Utah. Ol anke kreesis altra korenti inter le sequanti de Smith, exemple la Kongregaciono di Kristo, kon lua propra sequanti e prezidanti. Anke sprikesis ula branchi radikala e konsiderata apostata, inter li ta poligami, quankam nula di ta grupi nek lia doktrina esas parto dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi

La historio dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi dividesas en tri periodi:

  • la frua historio dum la vivo de Joseph Smith qua estas komuna por omna movadi di Lasta-Dia santi,
  • "pionir-epoko" sub la chefeso di Brigham Young
  • moderna epoko komencante en 1890a kande Utah atingis stateso.

Komenci[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Unesma Viziono
Yen mea Filio amata: Askoltez tu a Il!

La komenco dil Eklezio di Iesu Kristo dil Lasta-Dia Santi venas de viziono da Joseph Smith, kande evis 14 yari e dum vivis en Palmyra (New York, Usa). En ta viziono, Cielala Patro e sua Filio Iesu Kristo apararis ad il. Pri ilu Cielala Patro dicis:

Cquote1.png Me vidis kolumno de lumo, plu brilanta kam la suno, direte super mea kapo; e ica lumo gradope decensis til restar super me. (...) Kande la lumo restis super me, me vidis en la airo supre me a du personi, di qua brilego e glorio ne permisas ula deskripto. Un di ili parolis kun me, vokanto me per mea nomo, e dicis, signalanto a il altre: Yen mea Filio amata: Askoltez tu ad Il! Cquote2.png

Iesu Kristo mandis il ke ne devas unionar su a ula eklezio, nam omna esis en eroro.

Publikante la Libro di Mormon, Joseph Smith komencis difuzar la nova religio e ol esis kreinta l'Eklezio di Iesu Kristo dil Lasta-Dia Santi. Olua atituto, diferanta de la de altera eklezii e nam il intencis establi Nova Jerusalemo en Nordamerika, nomizita Ciono, faris ke ol esis repulsita e persukutita. Pro to, ye 1831, Joseph Smith fugis a Kirtland, Ohio (la orientala limo di Jerusalemo) e komencis establisar centrala loki en Kantono Jackson (Missouri), por ube il planigis pose movar la sideyo dil eklezio. Tamen, en 1833, habitanti di Missouri brutale repulsis la Santuli ek Kantono Jackson, e l'eklezio esis nekapabla tra milicia expedicio reakiri la tero. Tamen, l'eklezio prosperis en Kirtland kande Smith publikigis nova revelacii e l'eklezio konstruis la templo di Kirtland quale la loko di to quonli rigardis quale nova Penteskosto. La Kirtlanda epoko finigis ye 1838, pos kande financa skandalo sukusis l'eklezio ed eventis amasa surpasado dil movado. Smith regrupigis kun la restanta eklezio en Far West, Missouri, sed tensesi balde eskaladis per akra konflikti kun desnova habitanti di Missouri. L'ekleziani kredas ke la ribelo estigis, pro la reganto di Missouri ordonis ke la Santuli esu "exterminata o forigita dil Stato". En 1839, la Santuli transformis marshala regiono sur la bordi dil rivero Mississipi en Nauvoo (Illinois), qua divenis la nova chefsideyo dil eklezio.

Pionir-epoko[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Mormona pioniri

Pos la morto di Joseph Smith, Brigham Young, la nova prezidanto dil Eklezio, duktis la fideli dil eklezio weste, ube li fondis Salt Lake City, la nuna chef-urbo di Utah.

En 1831 Joseph Smith dicis recevar la doktrino pri plurala matrimonio tra divina revelo, qua publikigesis en 1852. Kun Wilford Woodruff kom prezidanto dil Eklezio, ol esis deklarita "Manifesto" inkluzite en Doktrino e Konvencioni kom Oficala Deklaro, en qua anoncesis la fino de la praktiko di poligamio.

Duktita da Brigham Young, la mormoni departis a lore Mexikiana teritorio Kalifornia e koloniigis ol apud granda salizita lago la [[24ma di junio] 1847, ube fondesis Salt Lake City. Li kreis armeala kompanio nomizita Mormona bataliono, qua enkorpigis a la milito di Usa kontre Mexikia en Iowa, e partoprenis en la militala kampanio tra Nova-Mexikia e Kalifornia dum Mexikian-Usana milito. Brigham Young nomesis guberniero dil teritorio kaptita de Mexikia du yari ante, tra la Traktado di Guadalupe-Hidalgo.

20ma yarcento[redaktar | redaktar fonto]

Depos l'anexo di Utah ad Usa en 1896, l'Eklezio komencis expansar a la vicina stati e depos ad omna landi. Nune ol esas la quaresma maxim granda eklezio en la mondo. Pos la duimo dil 20ma yarcento komencis olua expanso tra Sud-Amerika ed Europa e, nune facas prozelitismo en Afrika, Azia ed Estal Europa.

Nune, mormoni havas granda ekonomikal e politikal influi en Utah ube havas televizion-emisili, radioemisili, jurnali, revui ed altri komuniko-medii. En Provo existas skolo di lingui por preparar la yuna misionisti por predikar en 10 lingui.

Statuo di Moroni.

Simboli[redaktar | redaktar fonto]

Kristana kruco ne uzesas kom simbolo. Mormoni preferas l'ideo pri Kristo rezurektita e vivanta, ta qua, segun lua kredo, esas sua nuna realeso. Che la kirki ne trovesas kruco, statui od ikoni di kelka sorto. La maxim uzita simbolo esas l'anjelo Moroni, proklamanta l'eterna evangelio a la habitanto di la Tero (rf. Apokalipso 14:6). Statuo reprezentanta l'anjelo suflar en trumpeto ornas la flecho di multi templi di Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi.

Misiono[redaktar | redaktar fonto]

La misiono di Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi esas invitar la personi a venar a Kristo e perfektigar en Il. Ica misiono havas tri fazi ke helpas la membri ed a qua ne esas membro, a progresar plus en la sua vivo e ol esas fundamento de la tradicioni di Eklezio:

  1. Proklamar l'Evangelio.
  2. Perfektigar a la santi.
  3. Redemtar a la mortinti.

Mormona teologio[redaktar | redaktar fonto]

Mormona teologio esas diferanta a la teologio de altra kristana eklezii.

Mormoni kredas en la pre-existo, en la tri gradi di glorio ed exalteso.

Li ne drinkas alkoholo, kafeo, teo e ne darfas fumar.

Deo[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Deo

Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi docas ke Deo esas Eternala Patro dil homi, ke Iesu Kristo esas Filo di Deo e ke kun la Santa Spirito, li esas la Deeso. Li ne esas Triuno, quale en altri tipi de Kristanismo; li ne partigas la sama substanco, ma li partigas perfekte la sama intenco e doktrino. Do nomas la tri la "Deeso" (Godhead) da Lasta-Dia Santi. La Deo Patro nomesas ofte "Cielala Patro" da Lasta-Dia Santi.

  • Sua obro e glorio esas efektigar inmortaleso ed eternala vivo di homo.
  • Sua plu granda dono esas eternala vivo.
  • Sua glorio esas deskripta pro lumo e vero, komprenita kom inteligenteso.
  • Il esas la Kreanto de omna kozi e de omna vivanta ento.
  • Il delektas benedikanta a sua Populo.
  • Puri di kordio vidos il en sua Templo, kom esas profitigita en Biblio.
  • Il klamas personale a sua profeti.

Iesu Kristo[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Iesu Kristo

Quale olua nomo diras, l'Eklezio agnoskas Iesu Kristo kom la Salvanto e Redemtero dil homaro, ultre membro de la Deeso, qua esis elektita depos la premortala vivo por realigar tali roli. L'Eklezio docas ke la Cielala Patro esas ambe la Patro Spiritala di Iesu Kristo e di la homi. To signifikas ke Kristo konsideresas la mayora fratulo de la homaro.

Preskripti[redaktar | redaktar fonto]

  • Bapto: Ol esas esencala por enirar en la reino di Deo.
  • Konfirmado: Pos la bapto, ica ceremonio grantas a la membri dil Eklezio kun dono dil Santa Spirito.
  • Sacerdoteso: Ol esas du: sacerdoteso segun l'ordo di Melkisedek ed Aaronana Ordo.

Artikli di fido[redaktar | redaktar fonto]

  1. Ni kredas en Deo l'Eterna Patro, ed en su Filio Iesu Kristo, ed en la Santa Spirito.
  2. Ni kredas ke la homi esos punota per lor propra pekati e ne per la violaco de Adan.
  3. Ni kredas ke tra la expiaco de Kristo, la omna humana genero povas salvesar, per l'obedio al legi e preskripti dil Evangelio.

Diferi kun altra kristana religii[redaktar | redaktar fonto]

Nam ol esas multa diferi inter la mormona doktrino e la altra branchi di kristaneso, multa protestanti e katoliki ne konsidera mormonismo kom kristana eklezio e anke konsidera ke lor doktrino pri deo esas politeisto. Mormoni konsideras al li kom henoteisti. Ula mormono anke kredas pri l'existo di altra dei o deala enti qui ne havas l'importo o ne duktos la homo a la salveso. Tamen, la mormoni kredas ed adoras unika Deo, segun la deskripto dil Libro di Mormon. L'altra kristana eklezii kredas ke Deo esas un ento (ousia) e samatempe tri personi (hypostases).

Komparo kun altra mormonala eklezii[redaktar | redaktar fonto]

Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?

L'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi kundividas komuna heredaji kun altra mikra mormonala eklezii qui esas kolektive nomizita la Movado di Lasta-Dia Santi. La maxim granda di ta mikra grupi esas la Komono di Kristo (anke nomizita Reorganizata Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi), kun sideyo en Independence, Missuri, sequata dil Eklezio di Iesu Kristo, kun sideyo en Monongahela, Pensilvania. Komune a omna mormonala memstara eklezii esas la kredado ye Joseph Smith kom profeto e fondinto di lia religii. Li anke aceptas la Libro di Mormon, e multi, ma ne omna, aceptas adminime ula versiono di Doktrino e Konvencioni. Tamen, li tendencas diskutar kun l'Eklezio rilate al doktrino ed ekleziala guidando.

La chefa branchi dil Mormona Eklezio rezultijis ek la krizo pro la sucedado pos la morto di Joseph Smith. Altra branchi povas esar konsiderata plu posa branchi dil Eklezio, multi pro rezulto di deskonsenti pri la plurala mariajo. En la Mormona Eklezio, la praktiko ye plurala mariajo esis forlasita komence dil 20ma yarcento, ma ol duris inter la fundamentismala grupi, qui kredas ke la praktiko esas postulo por la exaltijo. La Mormona Eklezio, kontraste, kredas ke ununura cielala mariajo esas sufice por la exaltijo. Fundamentisti anke kredas ye kelk altra doktrini instruita e praktikita da Brigham Young en la 19ma yarcento, qui la Mormona Eklezio rezignis, deskonfesis, o prokrastigas. Ex., l'eklezio longe exkomuniis kelka membri kaptita praktikante poligamio.

Kanonala Skribaji[redaktar | redaktar fonto]

La quar kanonala skribaji dil eklezio.

Joseph Smith docis, e depos lore la kredenco mantenis su, ke la kanonala skribaji ne esis klozita e ke Deo kontinuis revelar divina kozi a la homaro. L'Eklezio aceptas altra sakra libri ultre Biblo.

La kanonala skribaji dil Eklezio di Iesu Kristo dil Lasta-Dia Santi esas:

Biblo[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Biblo

Biblo esas la santa libro di Kristanismo. Ol kontenas l’ anciena e la nova Testamento. L'anciena Testamento esas la santa libro en Judaismo. La Biblo kontenas anke apokrifala texti.

Libro di Mormon[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Libro di Mormon

Libro di Mormon esas verko (inter quar sakra libri) de Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi, Kongregaciono di Kristo ed altra branchi dil Movado di Lasta-Dia Santi (Nune konocita kom mormonismo. La libro dicas esar traduko de la skribaji de santa homi de l'antiqua Amerika skribita simile a la Biblo.

Doktrino e Konvencioni[redaktar | redaktar fonto]

Hispaniana versiono dil Libro di Mormon.
 Precipua artiklo: Doktrino e Konvencioni

Doktrino e Konvencioni esas kanonala skribajo de Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi, verkita da Joseph Smith, Jr. ke kontenas multa informo pri l'organizuro e guvernerio di Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi e alia informi.

Perlo di Granda Preco[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Perlo di Granda Preco

Perlo di Granda Preco esas kolektajo de skribaji ke esas kanonala por Lasta-Dia Santi formacita de:

  • Libro di Moseo.
  • Libro di Abrahamo.
  • Joseph Smith - Mateo.
  • Joseph Smith - Historio.

Organizo dil Eklezio[redaktar | redaktar fonto]

Nomo e legala instanci[redaktar | redaktar fonto]

Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?

La mormona eklezio instruktas ke ol esas durigo dil Eklezio di Kristo establita en 1830 fare da Joseph Smith. Ta originala eklezio suferis plura nomchanji dum la 1830 yari, qua nomigis "L'Eklezio di Kristo, l'Eklezio di Dio"., e lore en 1834, la nomo esis oficiale chanjita a "Eklezio di Lasta-Dia Santi". En aprilo 1838, la nomo esis oficiale chanjita a L'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi. Pos kande Smith mortis, Brigham Young e la maxim granda parto dil sequantaro di Smith integrijis en la Mormona Eklezio en 1851 per la lejo dil Stato Deseret[1] sub la nomo Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi.

En 1887, la Mormona Eklezio esis segunlege disigita en Usa fare dal lejo Edmunds-Tucker pro la praktiko di poligamio. La Lejo Edmunds-Tucker esis nuligita en 1978. L'eklezio daure funkciis sub lua formala nomo, Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi. Tradicionala nefrmala nomi esas Mormona Eklezio, Santi di Lasta-Dia Dii o mormoni. L'esprimo Mormona Eklezio ofte uzesas[2], ma l'eklezio komencis desinstigar lua uzo en la 20ma yarcento, quankam por ol ne esis problemo l'uzado dil vorto "mormono". L'eklezio demandas ke l'oficiala nomo esez uzata sempre kande posibla o, eventuale, deslongigar a "L'Eklezio" o "L'Eklezio di Iesu Kristo"[3].

L'Eklezio organizis plura impost-esceptita entrepreni por kunlabori kun la translokigo de mono e kapitalo. Ta inkluzas la Korporacion dil Prezidanta Episkopo dil Eklezio di Iesu di Lasta-Dia Santi, organizita en 1916 sub la legi dil stato Utah por akirar, havar e vendar nemoveblajo. En 1923, l'eklezio la Korporacio dil Prezidanto dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi en Utah por recevar ed administrar moni e donaci. En 1997, la eklezio integrigis Intellectual Reserve, Inc. qua protektas omna autor-yuri del eklezio, fabriko-marki, ed altra intelektala propraji. L'eklezio anke havas plura entraprezi ne libera de imposti. La Mormona Eklezio anke havas organizi qui pagas imposti, quale Bonneville International e Deseret News.

Geografiala distributado e membreso[redaktar | redaktar fonto]

Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?

La mormona kongregacioni o komoni organizesas geogragie. Membri lutime partoprenas en l'aktivesi segun l'asignita geografiala areo. Tamen, kelka geografiala arei anke disponigas aparta komoni por unuopa plenkreskuli o por parolanti di altra lingui. Por dimancha diservi, l'ekleziani grupijas en plu granda (200 a 400 homi) kumunumi konocita kom salona seciono, o plu mikra komoni konocita kom branchi. Quankam la konstrukturo foje povas esar nomizita kapelo, la chambro uzata quale kapelo por religiala servi esas fakte nur unu kompozanto di omna kunvenejo, de qua l'eklezio disponigas virtuala vidaji di tiapala exempli ed anke enreta kunvenej-lokigado por ke la vizitanti trovez la loki e kunventempi de lua komoni omnaloke en la mondo. Lokala organizuri de l'eklezio qui esas plu granda kam komoni inkluzas staki, misii, distrikti, arei e regioni.

Pastrala hierarkio[redaktar | redaktar fonto]

Thomas S. Monson, prezidanto dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi de 2008.

L'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi organizesas segun hierarkiala pastrala strukturo administrita da viri. Lasta-Dia santi kredas ke Iesu guidas l'eklezio tra revelajo ed elektis ununura viro, nomizita "la profeto" o Prezidento dil Eklezio, quale lua reprezentanto sur la tero. La nuna prezidanto esas Thomas S. Monson. Il e du konsilisti (qui kutime esas nomizita apostoli) formacas l'Unesma Prezidentaro, la prezidala korpo dil eklezio. 12 altra apostoli formacas la Quorumo dil Dek e Du Apostoli. Kande prezidanto mortas, lua posteulo esas kutime la maxim altranga membro ek la Quorumo dil Dek e Du Apostoli, qua lore rekonstruas nova Unuesma Prezidantaro[4]. Ta viruli, e l'altra masklala membri dil ekleziala guidado (inkluzite dil unesma du Quorumo di Sepdek e la Prezidanta Episkopo esas nomizita generala autoritati. Li guidas l'eklezia administrado e prizorgas la klopodi di regionala guidanti ye lokala nivelo. Generala autoritati e misioprezidanti laboras plentempe e kutime recevas stipendii ek ekleziala financi o investi[5].

Sur la lokala nivelo, l'ekleziala guidanto esas okazigita di laiki partempe voluntulas se spendio. Quale omna membri, oni petas al li donacar dismi de lia revenui a l'Eklezio. Ecepte al ta regulo eas aplikata por la mormona misiisti qua laboras lokaskale ed oni pagas a li bazala vivelspezi ek la fondayo qua recevas kontribui da lia lokala komoni. Tamen la esonta misiisti esas instigata por mempagado di lia misia kosti al ta fondayo sempre kande eblas. Membri voluntulas por la purigado e tenigado dil instalayi dil lokala preyejo.

Interno dil Centro por konferi ube l'eklezio okazigas la duoyarala e yarala Generala konfero.

Omna digna maskuli ordinare konsideresas por la pasturala verko e li ja ordinesas pastori evante 12 yari. L'Ordinado eventas dum ceremonio kande mani esas metita sur la kapo di ordinito. La klerikeso esas dividida en la klerikeso Aaraona, por yuna viri evante plua kam 12 yari e la klerikeso Melkizedeka, por viri evante plua kam 18-yari.

Iesu Kristo
Generala autoritati
Profeti,
Divinanti e
Revelisti
'Unesma Presidanteso :
Il Prezidanto dil Eklezio
helpita da unesma e duesma konsilantaro
Quorumo di la Dekduo Apostoli :
La prezidanto dil Quorumo dil Dudek Apostoli, kun altra undek Apostoli
Quorumo dil Sepadek :
La Prezidanteso dil Quorumo dil Sepadek
(havas sep prezidanti)
e diversa Quorumi, singlu kun dozeno di membri nomesita "Sepadeka"
(Sepadeka general autoritati en l'unesma du quorumi e Sepadeka di areo en la restajo di quorumi)"
Unesma Quorumo di la Sepadek Duesma Unesma Quorumo di la Sepadek
Episkopo Prezidanto dil Eklezio:
L'Episkopo Prezidanto helpita da unesma e duesma Konsilanto
Lokala Autoritati
Triesma, Quaresma, Kinesma, Sixesma, Sepesma e Okesma Quorumi dil "Sepadek di areo"
Prezidantesi dil Areo :
Ica formesas da Sepadek e, extraordinare, povos prezidantesar da l'Apostoli
Prezidantesi di Templi Prezidantesi dil Misioni
Episkopi dil Quarteri
o PRezidantesi di Brancho
Quorumo dil Olda Quorumo dil Alta Sacerdoti Patriarko
o
Evangeliisto
Quorumo dil diakoni Quorumo dil Maestri Quorumo dil Sacerdoti

Profeti o Prezidanti dil Eklezio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Listo di Prezidanti dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi
Joseph Smith, Jr., unesma prezidanto dil Eklezio.

L'oficiala titulo di moderna profeti esas Prezidanto dil Eklezio.

  1. Joseph Smith (1830 til 1844)
  2. Brigham Young (1847 til 1877)
  3. John Taylor (1880 til 1887)
  4. Wilford Woodruff (1889 til 1898)
  5. Lorenzo Snow (1898 til 1901)
  6. Joseph F. Smith (1901 til 1918)
  7. Heber J. Grant (1918 til 1945)
  8. George Albert Smith (1945 til 1951)
  9. David O. McKay (1951 til 1970)
  10. Joseph Fielding Smith (1970 til 1072)
  11. Harold B. Lee (1972 til 1973)
  12. Spencer W. Kimball (1973 til 1985)
  13. Ezra Taft Benson (1985 til 1994)
  14. Howard W. Hunter (1994 til 1995)
  15. Gordon B. Hinckley (1995 til 2008)
  16. Thomas S. Monson (2008 til nun )

Se mortus l'aktuala Prezidanto dil Eklezio, l'apostolo maxima olda di Quorumo di Dek e Du Apostoli esus la sequanta prezidanto.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

L'Administra Centro dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi en Salt Lake City.

L'eklezio ne publikigas deklari relata al lua financi ek 1959, ma en 1997, la revuo Time nomis el unu el la maxim richa eklezii dil mondo segun monpotenco[6]. En frontpaja artikolo di junio 2011 la magazino Newsweek asertis ke la Mormona Eklezio similas a la usona korporacio General Electric, kun tutmondj ambicii e neta valoro ye 30 miliardi da usona dolari[7][8][9].

Lua profitoza, neprofitoza ed edukala organizi esas reviziita fare de sendependa kontada firmo: Deloitte & Touche. Krome, l'eklezio kalkulas ye sendependa organizo qua disponigas lua atestado dum omnayara generala konfero ke la kontributaji uzesas segun l'ekleziala politiko[10]. L'eklezio signifan quanto da mono el la dismo (dek procento de la revenui de membro) e la fast-ofero (mono antefixita por helpar individui). Segun l'eklezio, la dismo e la fastofero esas dedichita por ekleziala celi e ne uzesas en profitoza projeti.

L'eklezio anke investis en profitoza komerco e projeti pri posedaji, exemple Bonneville International, Deseret Book Company, e ranchi* en Utah, Florida, Nebraska, Kanada ed altra loki. Tamen, ta ranchi* dividesas inter profitoza e neprofitoza.

Diciplino e atitudi[redaktar | redaktar fonto]

La mormoni revendikas al li kom kristani, e sequanti dil docajo di Iesu Kristo. La doktrino preskriptas helpar al altri, esar honesta, servicala e digna di konfido. Li insistas ye la mariajo e la familio (en lua tradicio, la mariajo dauras eterne, anke post la morto e li devas mariajar virga e fidela al spozo).

Chastesa lego[redaktar | redaktar fonto]

La eklezio anke apogas la chasteso inter lua membri. depos la yuneso, lu docas al membri esor chasti e puri. Li sole povas havar sexuala relati en la mariajo e li devas konservar la integreso dil familio. LA transgredo di ca ordono povas havar kom rezulto l'ekpulso del Eklezio.

Interna konflikti e milito[redaktar | redaktar fonto]

L'Eklezio esas kristana organizuro qua proklamas la paco, e nulatempe ek la katedro di kirko proklamis irar al milito. Multafoye questionesas quale l'Eklezio dicus en kazo di milito. L'Eklezio inkulkas respekto al autoritato legale selektita e la loyaleso al lando ube la kredanto habitas. Nula membro unigos a movadi kun idei dessimila al Evanjelio di Kristo o kontre la konstitucionaleso dil lando sequante la frazo:

Cquote1.png Donez a Cezaro quon esas de la Cezaro e donez a Deo quon esas de Deo. Cquote2.png

Atitudi[redaktar | redaktar fonto]

Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?
Paro pos mariajo che la Templo Mormona di Manti, Utah.

Multa doktrini e praktiki di Mormona Eklezio esas unika ene di kristanismo. La mormona kosmologio e savplano inkluzas la doktrini pri anteexistado, tri gradi di gorio, ed exaltijo. Segun ta doktrini omna homala spirito esas spirita infano da Dio e homi povas atingar l'exaltatijo. Atingar la sama stando kam Iesu anke konocesas kom "kunheredanto kun Kristo". La doktrino pri l'exaltijo inkluzas la reunigado dil mortanta familio pos la resurekto e la kapablo havar spiritala infani en la posmorto. Por akirar ta diesa stato, l'eklezio instruktas ke omni devas havar fido a Iesu, plenumar la ordoni e partoprenar en ceremoniala pakti.

La mormona stampoceremonio montras singulara vido pri familio. Segun la mormona teologio, viruli e virini povas estar stampita unu la alia tale ke lia mariajo dauros en la posmortala vivo. Infani anke povas esar stampita a lia biologala o adoptita gepatri por formar eternala familia ligili. La maxim signifa instrui povas esar prizentita per anstatauante nome de ta qua mortis (ex. bapto por la montinti). L'eklezio instruktas ke omni havos l'ebleso audar e akeptar al desprobar l'Evanjelio di Iesu Kristo e l'avantaji di lua sakramenti, en ta vivo od en la venonta.

La mormona fideli observas sanokodo nomizita la Vorto de sajeso en qua li ne konsumas alkoholayi, kafo, teo, e tabako. La Vorto de sajeso anke instigas a l'uzado di sanaspekta herbi e frukti ene dil sezono, moderigas konsumo de karno e grani. Lua morala kodexo inkluzas legi pri chasteso qua interdiktas sexuala relati exter la aliseksema mariajo.

La kredanti donas 10% dekonayo surbaze da lia omnayara revenui. Li anke volontule servas en lua lokala pregeyo.

La mormoni anke prenas unu nokto semane, tipe lundo, por familiala doma renkontijo, ube li kunvenas kune quale familio por studiar evanjeliala principi e partoprenar dessama agadi.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Por l' Eklezio, la familio esas tre grava institucuro. Ol kurajigas la matrimonio (nomizita eterna matrimonio).

Koro de la Mormona Tabernakulo[redaktar | redaktar fonto]

La Koro de la Mormona Tabernakulo, fondita en 1847, es de la plu konocita kori en tota mondo. Ol kompozesas da 360 personi ed ol akompanesas per organo kun 623 tubi.

Tipa kunveneyo dil eklezio
Emma Smith, muliero di Joseph Smith esis l'Unesma prezidantino dil Helpa Societo en 1842

Pro la diferi dil vivstilo antauxenigita dil mormona doktrino e historio, diferenta kulturo kreskis cirkum la membri dil eklezio. La membraro dil eklezio atingas la omna mondo, e li sequas praktiki, exemple la cepto dil Vorto di Sajeso, sankodo simila a la 11a chapitro di Levidi[11], en la Biblio, dispermensante la konsumo de tabako, alkoholo, kafo e teo, ed altra kutimiga sustanci[12]. Konsequo dil Vorto di Sajeso, la kulturo en arei dil mondo kun alta koncentreso di mormoni videbleskas[13][14].

Renkonti ed altra programi aranjesas reguloze ed esas parto di mormona kulturo.

Domo e familio[redaktar | redaktar fonto]

En 1995, l'ekleziala Prezidantaro eldonis "La Familio: Proklamo al mondo", qua substrekas la graveso dil familio. La Prezidantaro proklamis ke "mariajo inter viro e muliero esas ordonita da Dio e ke la familio esas centrayo en la plano dil Kreinto por la eternala destino de Lua infani". La dokumento plue klarigas ke "sexo esas esenca distingivo d lindiniduala antemorta, morta ed eterna identeso e celo", ke la patrulo e patrino havas dessama roli en la kreskigado di infani, e ke suxesa mariaji e familii, fondita sur l'instrui di Iesu Kristo povas daurar eterne[15]. Ta dokumento esas vaste citita dal mormoni kom deklaro di principi.

Quar foyi yare, la plenkreska virini (membri dil Helpsocieto dil eklezio) ordinare kunvenas por recevar aldona instrui pri la familio e la domo. Le renkontigo povas konsistar ek servoprojekto, prelegaro, o diversa klasi.

Post interviudo a mili di yunuli en omna Usa, evangeliala statistikisto Christian Smith skribis, « ... en generala kompari inter grava usonala religia tradidioni uzante gamo da sociologiala inicianti ek religiala vigleso e elstareso... esas la mormona dekagxuloj qui sociologie rezultas la maxim bona"[16].

Humanitara servi[redaktar | redaktar fonto]

L'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi esas vaste konocata pro lua tutmonda humanitara servi. L'amplexa socihelpa sistemo dil eklezio, la Mormona Filantropia Departemento, esas brancho dil Prezidenta Episkopeyo. Iniciatita dum la Granda Depresio, ol disponigas helpo por la senhavuli, financita per omnumonata donaci en la formo de dekonimposto di ekleziani. Ol kontribuas per donaci al la Mormona Eklezio ordinare ed altra relatiginta bonfaradi, exemple, la Biblioteko di la Historio dil Eklezio, la Universitato Brigham Young e l'Sistemo pri Eduko Ekleziala, la Centro kulturala Polineziana, la Mormona Tabernakla Koro, e demarshi dedicita a disponigado di financi por mormona misiisti e templo-konstruado[17].

Financi[redaktar | redaktar fonto]

La precipua revenui di LDS venas de dismo e donacaji (di fasto) di sua membri. Tota financala operaci esas verifikata da kontoro di experta kontadisti (nun Deloitte Touche). LDS havas interna servado qua kontrolas ke omna pekunio uzesas segun la reguli e certifikas lu a omna semestrala generala konfero. LDS publikigas lu nur en landi ube esas obligata, exemple l'Unionita Rejio (ank en Usa til 1959). LDS certifikas ke lua financala situeso esas simila ad altra religiala organizuri sen skopo profitoza. Ol garantias anke se recevas plusa donacaji ke havas spensi, metas ecesaji por konstitucar rezervajo previdante di futura yari, por periodi kande la spensi esus plu granda kam la donacaji.

Kritiki[redaktar | redaktar fonto]

Ica eklezio kritikesis pos lua kreado en New York. On povas trovar kritiki a:

  • Joseph Smith.
  • La vero dil ora plaki.
  • La Libro di Mormon: olua origino, la linguo, nomi, etc.
  • La plurala matrimonio.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. The initial incorporation by the non-existent State of Deseret (1851) Laws and Ordinances of the State of Deseret (Utah) Compilation 1851. was not legally valid, but was soon ratified by the Utah Territory in 1851 (1851) Acts Resolutions and Memorials Passed by the First Annual and Special Sessions of the Legislative Assembly of the Territory of Utah, 1851. and 1855. See Late Corporation of the Church of Jesus Christ of Latter-Day Saints v. Romney, 136 U.S. 44–45 (1890).
  2. The Associated Press continues to says that "Mormon Church" is a proper second reference in its Style Guide for journalists.
  3. (24ma di marto 2009) Style Guide (en Angla). Newsroom.lds.org. URL vidita ye la marto 2009.
  4. http://www.eluniversal.com.mx/notas/479529.html
  5. For a time, the church had a paid local clergy; however, that practice was discontinued in the early 1900s. See D. Michael Quinn (1997), Mormon Hierarchy: Extensions of Power, Salt Lake City: Signature Books, ch. 6.
  6. Biema, David Van. Kingdom Come. Time Magazine, Vol. 150 No. 5, August 4, 1997 (estimating the church's value at over $30 billion).
  7. Mormons Rock! by Walter Kirn, Newsweek magazine, June 5, 2011
  8. Belo Corp Form 8-K. Accessed May 16, 2007.
  9. "Financial Planning". finserve.byu.edu. Accessed May 16, 2007.
  10. Lua-eraro en package.lua, linio 80: module 'Module:Citation/CS1/Whitelist' not found.
  11. (D&C 89)
  12. See Doctrine & Covenants, Section 89.
  13. Salt Lake Tribune Editorial, Liquor stores: Banning phone listings, stores won't stop abuse.
  14. Megan Johnson (December 15, 2008). America's 10 Fittest Cities—and 10 Least Fit, Too. URL vidita ye la 14 di oktobro 2010.
  15. (1995). The Family: A Proclamation to the World. LDS Church.
  16. Soul Searching: The Religious and Spiritual Lives of American Teenagers, Authors: Christian Smith, Melinda Lundquist Denton, page 261 (Oxford Univ Pr. 2005)
  17. LDS Philanthropies: Helping Change and Save Lives. LDS Philanthropies.
Commons


Shablono:Templi dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi


Prezidanti dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi
J. Smith (1830–1844) • Young (1847–1877) • Taylor (1880–1887) • Woodruff (1889–1898) • Snow (1898–1901) • J. F. Smith, Sr. (1901–1918) • Grant (1918–1945) • G. A. Smith (1945–1951) • McKay (1951–1970) • J. F. Smith, Jr. (1970–1972) • Lee (1972–1973) • Kimball (1973–1985) • Benson (1985–1994) • Hunter (1994–1995) • Hinckley (1995–2008) • Monson (2008– )