Eritrea

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Eritrea
ሃገረ ኤርትራ
Hagere Ertra
دولة إرتريا
Dawlat Iritriya
Flag of Eritrea.svg Emblem of Eritrea (or argent azur).svg
Flago di Eritrea Blazono di Eritrea
Nacionala moto:
{{{Moto}}}
Nacionala himno:
Ertra, Ertra, Ertra
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationEritrea.svg
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Asmara
· Habitanti: 563,948 (2005)
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Asmara
· Habitanti: {{{Lojanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: ne havas. Tigrinya ed Arabiana esas de facto.
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Isaias Afewerki
· Prezidisto (serbo): {{{Serbiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (kroato): {{{Kroatiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (Bosno): {{{Bosniana_prezidisto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
· Ko-princi: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· General-guverniestro: {{{Generala_guverniestro}}}
· [[{{{Nomo_listo_chefo_guverno}}}|{{{Titulo_chefo_guverno}}}]]: {{{chefo_guverno}}}
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (100ma granda)
· Totala: 117,600 km²
· Aquo: 0,14%
Habitanti: (109ma granda)
· Totala: 5,224,000[1] (2009)
· Denseso di habitantaro: 43,1 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Nafka
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: [[{{{Tempo_zono}}}]]
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .er
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: kristanismo, 50,5%, Islamo, 44,7%
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}

Eritrea esas lando qua jacas en est-Afrika. Lua vicina landi esas:

En nordo ed en esto jacas la Reda maro.

Bazala fakti pri Eritrea:

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Eritrea.

Un posibla ancestro di nuna Homo sapiens vivis en Eritrea 1,000,000 yari ante nun. Lua skeleto trovesis en Buya. Dum lasta interglacial epoko, la litoro di Eritrea en Reda Maro okupesis da moderna homi.[2]

Koloni di petro en Qohaito, Eritrea.

La regiono di nun Eritrea konocesis kom rejio di Punt da anciena Egiptiani, e ja mencionesis en hieroglifi 25 yarcenti aK. Ol esis intersequante okupita dal Egiptiani, Otomani e Britaniani. En 1869 pos l'inaugureso di Suez-kanalo, Italia invadis Eritrea e transformis ol en oficala kolonio en la 1ma di januaro 1890. En 1936 ol divenis parto di Italian Est-Afrika, kun Etiopia e Somalilando.

Cirkum 1941 Eritrea havis 760,000 habitanti, inkluzite 70,000 Italiani. Etiopiani e Britaniani ekpulsis Italiani sam yaro, ma la regiono restis protektorato di Unionita Rejio. Pos la duesma mondomilito Eritrea asociis kun Etiopia e divenis Etiopiana provinco en 1952.

Milito kontre Etiopia duris 30 yari, e fine pos un referendo inspektita dal Unionita Nacioni kun 99,83% favorebla a la nedependo, Eritrea ganis nedependo en la yaro 1993.

Politiko[redaktar | edit source]

Eritrea esas prezidantala republiko, guvernata da singla partiso. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidanto, qua elektesis da la 150 membri di parlamento en 1993. De ta epoko til nun essas Isaias Afewerki. Ante il ja esis provizora prezidanto depos 1991.

La parlamento havas unika chambro, Hagerawi Baito, kun 150 membri.

En 1996 lua konstituco ratifikesis, ma ne adoptesis til nun.

Geografio[redaktar | edit source]

Topografiala mapo di Eritrea.

Lando dividesas en du parti da depresuro e du montari qua formacas la Granda Valo di Rift. Ol havas 2,234 km di litoro, di qui 1,151 km en kontinento e 1,083 km en insuli en Reda maro. Lua maxim alta monto esas Soira, kun 3,018 metri di altitudo.

Lua klimato esas dezerto alonge litoro, e plu pluvoza - til 610 mm yarala - en montala regioni. Asmara, la chef-urbo, jacas 2,400 metri sur mar-nivelo.

Lando havas 6 provinci:

  1. Gash-Barka (Agordat)
  2. Debubawi (Assab)
  3. Maakel (Asmara)
  4. Semenani Kayih Bahri (Massawa)
  5. Anseba (Keren)
  6. Debub (Adi Ugri)

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Eritrea.

Preske 80% de labor-povo di Eritrea dependas di familiara agrokultivo.

Demografio[redaktar | edit source]

De la nedependo til nun, Eritrea mem ne havis demografiala kontado. Malgre ta, on kalkulas ke cirkum 60% di populo esas Tigrinya. Populo parolas multa lingui, ma Tigrinya ed Arabiana esas la precipua. Angliana ed Italiana anke esas komprenata.

La maxim granda urbo esas la chef-urbo, Asmara. Altra importanta urbi esas Assab e Keren.

Kulturo[redaktar | edit source]

Tunelo por treni en Eritrea.

Futbalo e biciklismo esas la maxim populara sporti di lando.

Referi[redaktar | edit source]

  1. United Nations World Population Prospects
  2. , McGraw-Hill Encyclopedia of Science and Technology (2002),USA: The McGraw Hill Companies Inc.. 0-07-913665-6


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii

Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra

Ne agnoskata nedependesi
Somalilando | Puntlando