Europa

De Wikipedio
Jump to navigation Jump to search
Por la satelito di Jupitero, videz Europa.
Europa

Europa esas kontinento qua jacas en norda misfero. Lua totala surfaco esas 10.18 milioni km² e lua totala habitantaro esis cirkume 731 milion personi en 2009.

La bordi di Europa esas Atlantiko en westo, Arktika oceano en nordo, montaro di Urali, rivero Uralo e Kaspia maro en esto e montaro di Kaukazia, Nigra maro e Mediteraneo en sudo. Europa ed Azia kune formacas la superkontinento Eurazia.

Etimologio[redaktar | redaktar fonto]

Europa (en Greka Εὐρώπη / Eurṓpē) segun Greka mitologio, havis kom genitori Agenor, rejulo di Tiro, e Telefasa, qua havis quak filii: Europa esis l'unika filiino. Europa havis tri fratuli: Kadmos, Fenix e Cilix.

Analizo plu extensata di ca vorto konsideras quale kompozo di Grekiana vorti εὖρος (“larja”) e ὤψ (“vido, okulo”), ma ol esas populal etimologio. Multe linguisti pensas ke Europa provenas dil semitika radiko 'rb qua signifikas "sunokusho" (Ocidento); irib asirie, ereb aramee, *'urūbā propozesas kam originala nomizo dil "ocidentala teri".

Landi en Europa[redaktar | redaktar fonto]

blua = Transkontinentala landi; verda = Kelkafoye klasifikata Europana ma geografiale extera la bordo kun Europa.

██ Europana landi

██ Azia, teritorii de Rusia e Turkia

Nedependanta[redaktar | redaktar fonto]

Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukraina | Unionita Rejio | Vatikano.

Noto: Turkia ed Rusia havas teritorii en Europa ed en Azia.

Nedependo ne agnoskata, od agnoskata da poka landi[redaktar | redaktar fonto]

Abkhazia | Kosovo | Nagorno-Karabakh | Norda Chipro | Sud-Osetia | Transdnistria

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Reliefo di Europa e vicina regioni.

Europa reprezentas cirkum 20% de Eurazia. La sudo dil kontinento koncentras montari - Pirenei, Alpi, Apenini, Karpati, Rodopi, Kaukazo, de westo til esto - dum ke Urali esas naturala frontiero inter Azia ed Europa. Centre de Europa ordinare la tereni esas plana. Anke existas importanta montoza tereni en Skandinavia (Norvegia e westo di Suedia), Islando e nordo di Britania.

Monti e montari[redaktar | redaktar fonto]

Alpi | Apenini | Karpati | Kaukazo | Monto Blanka | Olimpo | Pirenei | Urali

Riveri e fluvii[redaktar | redaktar fonto]

Danubio | Dnieper | Don | Elbe | Pechora | Rheno | Seine | Volga | Uralo

Mari e.c.[redaktar | redaktar fonto]

Adriatiko | Arktika oceano | Atlantiko | Azov (maro) | Baltika maro | Blanka maro | Dardaneli | Egea maro | Kaspia maro | Maro di Irlando | Maro di Marmara | Nigra maro | Mediteraneo | stretajo di Gibraltar

Insuli[redaktar | redaktar fonto]

Acori | Alando | Baleari | Britania | insuli Eolia | Faero | Hebridi | Irlando | Jersey | Korsika | Kriti | Madeira | Insulo Man | Mayorka | Minorka | Sardinia | Shetlandi | Sicilia

Altra loki[redaktar | redaktar fonto]

Adjaria | Andaluzia | Anglia | Aragon | Balkania | Baltiko | Bavaria | Bohemia | Bretonia | Britania | Bukovina | Chechenia | Chuvasia | Dagestan | Flandria | Frizia | Galisia | Gibraltar | Holando | Iberia | Ingushia | Kalmukia | Karintia | Kastilia | Katalunia | Kaukazia | Kornwal | Krimea | Laponia | Moravia | Nord-Irlando | Nord-Osetia | Normandia | Okcitania | Saxonia | Silezia | Skandinavia | Skotia | Wals

Desaparita landi od anciena regioni[redaktar | redaktar fonto]

Austria-Hungaria | Chekoslovakia | Gallia | Germana imperio | Helvetia | Napoleona imperio | Otoman imperio | Prusia | Rusa imperio | Sovietia | Yugoslavia | Serbia e Montenegro

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

Wikipedio
Wikivortaro explikas
ca rubriko
en altra lingui: Europa

Europa, o plu precize Europana Uniono esas la maxim importanta polo de la trio Usa, Europana Uniono e Japonia. Ca tri regioni unionita reprezentas 70% de omna kuntara landala produkto del mondo e 14% de lua habitantaro.

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:


LocationAfrica.png
Afrika
LocationAntarctica.png
Antarktika
LocationAsia.png
Azia
LocationAmericas.png
Amerika
LocationEurope.png
Europa
LocationOceania.png
Oceania