Historio di Equador

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Ruini de Inkao-epoko en Ingapirca.

Dum plu kam 8,000 yari til nun diversa populi vivis en Equador, quale la kulturo La Tolita, qua habitis la sudo di nuna Kolumbia e la nordo di Equador de cirkume 600 aK til cirkume la yaro 200. De la yaro 600 til cirkume 1534 existis en la suda litoro la kulturo Manteño, qua esis l'unesma populo de la regiono qua vidis l'arivo di Hispania.

Equador ank esis parto del imperio Inkao dum la 15ma yarcento. Inkai vinkis diversa Equadorana tribui, quale la tribuo Cañari, proxim nuna urbo Cuenca. La regiono okupesis dal Hispani depos 1531, kande Francisco Pizarro kaptis Atahualpa e konquestis tota imperio Inkao. En 1534 Sebastián de Belalcázar e Diego de Almagro fondis Quito, super la ruini di Inkala urbo.

Royala Audienco di Quito.

Dum kolonial epoko Equador esis parto de Vicerejio di Peru e, pos 1720 de la Vicerejio di Nueva Granada. La Royala Audienco di Quito - qua esis ambe judiciala korto e konsultiva instanco por la vicerejio - havis un prezidereo e diversa judiciisti (oidores).

Ye la 9ma di oktobro 1820 Guayaquil divenis l'unesma urbo qua ganis nedependo de Hispania. Lando divenis totale nedependanta ye la 24ma di mayo 1822 kande Antonio José de Sucre vinkis Hispaniani en la batalio di Pichincha. Pos la batalio, Equador unionis su kun Granda Kolumbia, lando kreita da Simón Bolívar, ma en 1830 ol divenis nedependanta republiko.

Unesma prezidanto di lando esis Juan José Flores, naskinta en Venezuela. Pos periodo di nestabileso kun militarala diktatoresi, Gabriel García Moreno unionis lando dum la 1860a yari, kun la suporto di katolik eklezio.

En 1941 komencis konflikto kun Peru pri la frontiero en la regiono di Amazonia. Nur la 13ma di mayo 1999 la frontiero inter la du landi fine establisesis. De 1972 til 1979 militisti guvernis lando. Ye la 29ma di aprilo 1979 sub nova konstituco eventis prezidantala elekti. Jaime Roldós Aguilera ganis kun plu kam 1 milion voti.