Historio di Norda Macedonia

De Wikipedio
Salti al navigilo Irez a serchilo
Anciena tribui en la regiono.

Dum l'Antiqueso granda parto di la teritorio di nuna Norda Macedonia esis parto di la rejio Peonia, di qua la populo originis de Trakia,[1] ma anke de Iliria e Dardania. En 336 aK Filip la 2ma konquestis Supra Macedonia, inkluzite la regiono di nuna Norda Macedonia[2]. Lua filiulo, Alexandros la Magna konquestis la cetera regiono.

La Mediteraneo en 168 aK pos la batalio di Pydna

Ye la 22ma di junio 168 aK eventis la batalio di Pydna, en nuna Grekia, inter Roma e Macedonia; Roma vinkis, quo signifikis la finala destrukto di la antea imperio di Alexandros la Magna.

Kelka yari ante, Romani sucese atakis Macedonia, di qua la regnanto tatempe esis Filipus la 5ma; pos la batalio di Cynoscephalae en 197 aK Philippos perdis sua teritorii, ecepte Macedonia ipsa. L'imperio Seleucida pose invadis ca regiono del esto ma ekpulsesis dal Romani, qua pose extensis lua imperio este. Perseus, filiulo di Filipus la 5ma, esforcis por rivivigar la povo di Macedonia, quo finis ye la batalio di Pydna.

Romana komandinto Lucius Aemilius Paullus, vinkoza ye la batalio, enkarcerigis Perseus, ed imperis la ocido di kinacent eminenta Macedoniani qui opozis Roma.

Dum Mezepoko la regiono influesis dal Bizancana Imperio e dal slavi. Dum la 10ma yarcento la regiono divenis centro dil Unesma Bulgara imperio, sub la regno dil caro Samuil la 1ma. Nova chefurbo establisesis en Ohrid.

Dum l'unesma duimo di la 15ma yarcento Otomani konquestis la regiono, qua divenis parto di Otoman imperio dum preske 500 yari. Dum Otomana dominacado, la regiono koloniigesis da Turki, qui divenis importanta minoritato. Dum l'Otomana administrado, Skopje e Monastir (nun Bitola) divenis chefurbi di separita regioni.

Serbia kaptis la regiono dum l'unesma Balkana milito en 1912. Dum Serbiana guvernerio, la regiono ne havis autonomeso. Pos l'unesma mondomilito Serbia divenis parto di Rejio di Serbi, Kroati e Sloveni. En 1929 la rejio rinomizesis "Rejio Yugoslavia".

Partizani de la brigado Goce Delčev paradas en Skopje pos lua liberigo en 1944.

Dum la duesma mondomilito trupi de l'Axo okupis la regiono, qua dividesis inter Bulgaria ed Italian okupita Albania. Bulgarian autoritati, sub Germana preso, deportis plu kam 7 000 judi de Skopje e Bitola. Til la fino di 1944, Macedoniana komunisti organizis partizana movado ed ekpulsis Germana trupi de la regiono. Dum la fino di ta yaro, la Anti-Fashist Asemblo pri Nacionala Liberigo di Macedonia proklamis la Popul-Republiko Macedonia, un ek la sis republiki de la Republiko Socialista Federala Yugoslavia.

Pos plebicito, Norda-Macedonia divenis nedependanta de Yugoslavia ye la 8ma di septembro 1991. La lando ne subisis interna milito pos nedependo, kontraste kun l'altra ex-Yugoslaviana republiki.

Inter februaro e agosto 2001 eventis revolto di Albani norde e weste de la lando. La milito finis pos l'interveno di NATO. Segun la kontrato di Ohrid, Albani mustus abandonar l'ideo pri nedependo di la regiono e la guvernerio mustus augmentar politikala povo dil Albana minoritato.

Ye la 11ma di januaro 2019, parlamento Macedoniana konkordis pri chanjar la nomo di la lando a Republiko Norda Macedonia.[3] Ye la 25ma di januaro 2019, la parlamento Greka votis por aceptar la nomo-chanjo per 153 yes-voti kontre 146 no-voti.[4]

Ye la 27ma di marto 2020, Norda Macedonia oficale membreskis la Nord-Atlantikal Uniono kom lua 30ma membra lando.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. Bauer, Susan Wise: The History of the Ancient World: From the Earliest Accounts to the Fall of Rome (2007), ISBN 0-393-05974-X, page 518: "... Italy); to the north, Thracian tribes known collectively as the Paeonians."
  2. [http://books.google.com/books?id=ppbuavUZKEwC&pg=PA187&dq=dardania+today+republic+of+macedonia&lr=&hl=bg#PPA14,M1 Who are the Macedonians? C. Hurst & Co. Publishers, 2000, ISBN 1-85065-534-0, p. 14
  3. la parlamento Macedoniana konkordis chanjar la nomo. Bbc.com. URL vidita ye la 2019-01-14.
  4. (25ma di januaro 2019) Macedonia and Greece: Vote settles 27-year name dispute (Angla). BBC.


LocationEurope.png Historio di Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukraina | Unionita Rejio | Vatikano