India

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
India
भारत गणराज्य
Bharat Ganaraxya
Flag of India.svg Emblem of India.svg
Flago di India Blazono di India
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Jana Gana Mana
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
India (orthographic projection).svg
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Nova-Delhi
· Habitanti: 321.883 (2006)
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Mumbai
· Habitanti: {{{Habitanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Hindi, Angliana, ed altra 21 lingui
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Pratibha Devisingh Patil
· Prezidanto (serbo): {{{Serbiana_prezidanto}}}
· Prezidanto (kroato): {{{Kroata_prezidanto}}}
· Prezidanto (Bosno): {{{Bosna_prezidanto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
Chefo di la Kongreso dil Populo: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· Generala-guberniestro: {{{Generala_guberniestro}}}
· Chefministro: Narendra Modi
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (7ma granda)
· Totala: 3 287 240 km²
· Aquo: 9,56%
Habitanti: (2ma granda)
· Totala: 1 189 239 000[1] (2010)
· Totala: {{{Habitanti}}} (2010)
· Denseso di habitantaro: 361,8 hab./km²
· Denseso di habitantaro: {{{Denseso di habitantaro}}} hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Rupio di India
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .in
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: hinduismo, 81,5%
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


La Republiko di India esas la duesma maxim populoza lando dil mondo kun plu kam un miliardo habitanti, ed ol esas la sepesma maxim granda lando en geografiala areo. Kun plura majora lingui e centi de dialekti, diversa religii ed kulturi, plura granda urbi e plu kam 700.000 vilaji, India existas misterioze, amba en la klasika, tradicionala metodi, ed en la moderna industriala mondumo.

India jacas en sud-Azia inter Maro Arabala e Bayo di Bengal. India havas komuna bordi kun Bangladesh, Bhutan, Myanmar (Burma), Populala Republiko di Chinia, Nepal e Pakistan.

Bazala fakti pri India.

Historio[redaktar | redakti fonton]

 Precipua artiklo: Historio di India

Esas evidentajo ke ula populo habitis la regiono di la nuna stato Madhya Pradesh depos la petr-epoko. La unesma permananta edifici aparis cirkum 6000 aK. La maxim anciena civilizeso konocata esas la civilizeso di Indus-valo, cirkum 3400 yari aK. Sequante okuris Vedika periodo, qua pozis la fundamenti di hinduismo. Dum la 3ma yarcento aK la sudo di India esis unionita sub la Maurya imperio, e prosperis dum la rejio di Ashoka la granda.

Granda parto di nord-India divenis parto di la Sultanio di Delhi de 1206 til 1526 e depos 1526 til 1858 de la Mughal Imperio, qua kovris granda parto di nuna India. En 1858 Britaniani transformis la regioni di nuna India, Pakistan e Myanmar aden la Britaniana Rejio, kolonio qua duris til 1947.

India ganis sua nedependeso de Unionita Rejio ye 15 di agosto 1947. Ye 26 di januaro 1950 ol divenis republiko ed adoptis nova konstituco. Rajendra Prasad esis lua unesma prezidanto.

Politiko[redaktar | redakti fonton]

India esas parlamentala e federala republiko, ed anke la maxim populoza liberala demokratio. La prezidanto esas indirekte elektita por 5-yara periodo. Sioro Pratibha Devisingh Patil divenis la deketriesma prezidanto di India ye 25 di julio 2007. El esas la unesma muliero qua atingis ta ofico.

La Parlamento havas du chambri: Rajya Sabha (Senato) kun 250 membri, e Lok Sabha ("Domo di Populo"), kun 545 membri.

National symbols of the Republic of India (Official)
Nacional bestio 2005-bandipur-tusker.jpg
Naconal ucelo Pavo muticus (Tierpark Berlin) - 1017-899-(118).jpg
Nacional arboro Banyan tree on the banks of Khadakwasla Dam.jpg
Nacional floro Sacred lotus Nelumbo nucifera.jpg
National heritage animal Panthera tigris.jpg
National aquatic marine mammal PlatanistaHardwicke.jpg
Nacional reptero King-Cobra.jpg
National heritage mammal Hanuman Langur.jpg
Nacional frukto An Unripe Mango Of Ratnagiri (India).JPG
Nacional templo New Delhi Temple.jpg
Nacional fluvio River Ganges.JPG
Nacional monto Nanda Devi 2006.JPG

Geografio[redaktar | redakti fonton]

Topografiala mapo di India.

Himalaya monti formacas la norda bordi di India. Al westo esas la stato Rajasthan qua havas dezerti. La fluvio Ganga (2.478 km) fluas tra granda fertila plana lando en la centra parto. La lando acensas al du plat-landi qui limitesas ye la central ed suda regioni da basa monti nomita Dekkan Ghat. Ta monti inklinas aden streta litoro regioni. Plura fluvii ed riveri trairas la lando.

Klimato[redaktar | redakti fonton]

Generala klimato en India esas sezonala kun koldeta vintri ed varmega someri sequita da du o tri monati di pluvema vetero. Ye la norda ed centra regioni, dum la vintro, kolda venti de la Himalaya monti efektigas ne severa ed sika klimatala standi. Ye la suda parto ed la litori di Arabala Maro, varmega ed humida standi restas dum la tota yaro.

Ekonomio[redaktar | redakti fonton]

 Precipua artiklo: Ekonomio di India

L'ekonomio di India kreskis tre rapide en recent yari, quankam la quarimo de la habitantaro esas tre povra.

Demografio[redaktar | redakti fonton]

India havas plu kam un miliardo habitanti. Cirkum 70% de la populo esas Indi-Aryani, 25% apartenas a la Dravida raso, ed 3% esas mongoli ed altra etniala grupi.

La maxim granda urbi esas Mumbai (13.830.884 habitanti en 2010)[2], Delhi (12.565.901 habitanti), Bangalore (5.438.065 habitanti) e Kolkata (5.138.208 habitanti).

Kulturo[redaktar | redakti fonton]

La precipua marki di Indiana kulturo esas la granda sinkretismo[3] e kulturala pluralismo[4]. Kulturala tradicioni di India evas de 8.000 yari aK[5].

Religio[redaktar | redakti fonton]

Lingui[redaktar | redakti fonton]

Hindi konstatesis kom la nacionala linguo per la guvernerio pos ganar autonomeso, ma ol es la precipua linguo di nur 30% de la populo. Angliana esas la precipua linguo por nacionala, politikala, ed komercala komuniko. Esas 14 altra oficala lingui en India. La populara linguo Hindustani parolesas en norda India, ma ne esas oficala linguo.

Cetera aferi[redaktar | redakti fonton]

Fundamentala koncerni en India es duranta disputo kun Pakistan pri Kashmir, tre multa populo, ekologiala dekadeso, extensiva povreso, ed etniala ed religiala konflikti. To es malgre impresiva gani en ekonomiala progreso en recenta yari.

Referi[redaktar | redakti fonton]

Extera ligili[redaktar | redakti fonton]

Commons
Wikimedia Commons havas kontenajo relatante a: India