Japonia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Japonia
日本国
Nippon-koku o Nihon-koku
Flag of Japan.svg Imperial Seal of Japan.svg
Flago di Japonia Blazono di Japonia
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Kimi Ga Yo
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
Japan-location-cia.gif
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Tokyo
· Habitanti: 12 570 000 habitanti (2006)
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Tokyo
· Habitanti: {{{Habitanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Japoniana
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Monarkio
· Imperiestro: Akihito
· Prezidanto (serbo): {{{Serbiana_prezidanto}}}
· Prezidanto (kroato): {{{Kroata_prezidanto}}}
· Prezidanto (Bosno): {{{Bosna_prezidanto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
Chefo di la Kongreso dil Populo: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· Generala-guberniestro: {{{Generala_guberniestro}}}
· Chefministro: Shinzo Abe
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (61ma granda)
· Totala: 377,873 km²
· Aquo: 0,8%
Habitanti: (10ma granda)
· Totala: {{{Lojanti}}} (2009)
· Totala: 127,590,000 (2009)
· Denseso di habitantaro: {{{Lojanto-denseso}}} hab./km²
· Denseso di habitantaro: 337,6 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Yen
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .jp
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: Budismo (55,2%)
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


Japonia esas lando ed arkipelago kun plu kam 6,000 insuli ed insuleti en est Azia che Pacifiko.

Historio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Historio di Japonia

La maxim anciena homala restaji trovita en Japonia datizas de la Paleolitiko, cirkume 30 mil yari aK. Pose, cirkume 14,000 yari ante Kristo, la chasera-kolektera kulturo Jōmon vivis ibe, de la Mezolitiko til la Neolitiko, e developis rudimenta agrokultivo e konstruktis mi-subtera domi. La kulturo Jōmon esis l'ancestri ambe de la populo Ainu e de de la populo Yamato.[1][2] Argila vazi de ta epoko esas la maxim anciena exempleri pri terakotajo de la mondo.

Dum la 16ma yarcento, Portugalana komercisti arivis en lando. En 1549 misionisto Santa Francisco Xavier arivis en Japonia ed introduktis kristanismo en Kagoshima. En 1612 Tokugawa Ieyasu interdiktis kristanismo.

En 1707 Monto Fujiyama eruptis. En 1854 Usana oficiro Matthew Perry forcis Japonia a signar Kanagawa kontrato, qua permisis komerco kun Ocidento.

Dum la Meiji-epoko (1868) Japonia rapide developis lua industrio. En 1904 komencis Rusia-Japonia milito, qua lastis til 1905 kun Japoniana vinko, e l'okupeso di Taiwan e Korea. Meiji-ero finis en 1912 kun la morto dil imperiestro.

Japonia militis kontre Germania dum l'Unesma mondomilito, por expansar lua influo e teritoriala ganaji. En 1931 ol okupis Mandjuria. Kun l'internaciona kondamno a l'invado, Japonia abandonis Ligo di la nacioni du yari pose. En 1936 lando firmis antikomunista pakto kun Germania ed, ye la 7ma di decembro 1941 ol atakis Pearl Harbour, Usana bazo en Havayi. Kom rezulto, Usa eniris en Duesma mondomilito kontre Japonia, Italia e Germania. Pos sufrar du ataki kum atomobombi, Japonia kapitulacis senkondicione, ye la 15ma di agosto 1945. Granda parto di lua infrastrukturo destruktesis dum la milito.

En 1947 Japonia adopitis pacifista konstituco, kun emfazo en demokratiala liberesi. En 1956 lando divenis membro dil Unionita Nacioni.

Politiko[redaktar | edit source]

Imperiestro Akihito.

Segun la konstituco qua aprobesis ye la 3ma di mayo 1947 Japonia esas parlamentala monarkio. Lua imperiestro havas poka povo, nur ceremoniala. Depos 7 di januaro 1989 esas Akihito.

La parlamento havas du chambri. La basa chambro esas la Domo di Reprezentanti, qua havas 480 membri qui elektesas dal populo omna 4 yari o kande la chambro dissolvesas. La supra chambro esas la Konsilantaro (equivalanta a Senato), qua havas 242 membri qui elektesas dal populo por 6 yari.

Historiale, la legala sistemo di Japonia recevis influi de Chinia, note dum l'ero Edo. Tamen, pos la 19ma yarcento ol recevis influi de Europana legala sistemi, note de Germania. Exemple, la fundamenti di la legaro adoptita en Japonia la yaro 1896 esis la Bürgerliches Gesetzbuch Germana. Ta legaro, kun modifiki pos la duesma mondomilito, duras uzesar.

Geografio[redaktar | edit source]

Japonia esas arkipelago kun 6.852 insuli ed insuleti.[3] La maxim granda esas Honshu, Hokkaido, Kyushu e Shikoku, le 4 reprezentas 97% di Japoniana surfaco. Du triimi de lua surfaco kompozesas per montari, kun multa volkani. La maxim alta monto di lando esas Fujiyama, volkano kun 3,776 metri di altitudo an lua somito.

Norde e centre de la lando, la klimato esas temperema, dum ke sude esas subtropikala.

Japonia.

Entote lua surfaco esas 378,000 km². Lua chef-urbo esas Tokio, kun 12.3 milion habitanti. En lua metropola areo habitas cirkume 30 milioni. Altra importanta urbi esas Osaka, Yokohama, Nagoya, Fukuoka, Sendai e Sapporo.

Ekonomio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Japonia

De 1960 til 1980 Japoniana ekonomio kreskis omnayare 10% averaje, fakto nomizita "Japoniana miraklo". La kresko falis dum 1990a yari, fakto nomizita "la perdita yardeko".

Demografio[redaktar | edit source]

En Japonia esas 127,4 milion habitanti. Maxim granda parto de populani esas Japona-linguala (99 %), ma esas anke mikra minoritato Koreana-linguala (1 %). L'oficala linguo esas Japoniana.

Expektebla vivo-longeso esas che viri 77,6 yari e che mulieri 84,6 yari.

Kulturo[redaktar | edit source]

Religii: Cirkume 84% de la Japoniani esas ambe shintoani e budisti.

Cetera aferi[redaktar | edit source]

Referi[redaktar | edit source]