Libia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى
Al-Jamāhīriyyah al-ʿArabiyyah al-Lībiyyah aš-Šaʿbiyyah al-Ištirākiyyah al-ʿUẓmā
Flag of Libya.svg [[Arkivo:|90px]]
Flago di Libia Blazono di Libia
Mapo di Libia
Chefurbo: Tripoli
·Habitanti: 1,682,000 (2004)
Precipua urbo: Tripoli
Oficala linguo: Arabiana
Guvernerio: republiko
·Chefo di stato: Mustafa Abdul Jalil
provizora
·Chefa ministro: Abdurrahim El-Keib
Surfaco: (17ma granda)
·Totala: 1,759,541 km²
·% aquo: neglijebla
Habitanti: (105ma granda)
·Totala: 6,42 milioni (2010)
·Lojanto-denseso: 3,6 hab./km²
Nacionala himno: Allahu Akbar
Pekunio: dinaro di Libia
Reto-kodo: .ly
Precipua religio: islamo

Libia jacas en nord Afrika. Lua vicina landi esas en esto Egiptia, en sudo Nijer e Chad, ed en westo Tunizia ed Aljeria. Mediteraneo jacas en nordo.

Bazala fakti pri Libia

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Libia.

Feniciani esis l'unesma populi qua establisis komercala posti en la regiono. Dum 5ma yarcento aK Kartago, la precipua Feniciana kolonio, expandis lua teritorio en la regiono. Greki fondis urbo en la regiono ye 630 aK.

Ye 644 Uqba ibn Nafi invadis la regiono, qua divenis parto di Umayada Kalifio. Otomani konquestis la regiono en mezo di 16ma yarcento.

Libia esis kolonio de Italia depos 1911. De 1912 til 1927 Libia esis konocita kom Italiana Nord-Afrika. Ye 1934 Italiani adoptis la nomo "Libia" por la teritorio, formita da provinci di Cirenakia, Tripolitania e Fazania (nune Fezzan). Dum l'Italiana okupeso cirkum 150 mil Italiani establisis su en la kolonio, nombro qua signifikis cirkum 20% di totala populo[1]. L'emiro Idris 1ma de Cirenaika komandis la rezisto kontre Italiana okupeso. De 1928 til 1932 cirkum duimo di la beduina populo esis mortigita direkte o da hungro.[2]

De 1943 til 1951 l'Unionita Rejio kontrolis Tripolitania e Cirenaika, e Francia kontrolis Fazania. Libia divenis nedependanta ye 24 di decembro 1951 kom konstitucala monarkio. Idris 1ma divenis lua unesma sultano.

Ye 1 di septembro 1969 militarala stato-stroko komandita da lore kapiteno Muammar al-Qaddafi renversis rejulo Idris 1ma e proklamis la republiko. Qaddafi kreis "populala komitati" por organizar l'administrado di lando. Ye 2 di marto 1977 il proklamis Libia socialista stato, la Jamahiriya Socialista Populala Araba Libiana.

Ye 17 di februaro 2011 komencis populala revolto kontre guverno di Muammar al-Qaddafi qua rezultis en interna milito. Qaddafi esis kaptita e mortigita ye 20 di oktobro sam yaro.

Politiko[redaktar | edit source]

Libia esas republiko, en politikala transito pos diktatoreso. Nuna chefo di stato esas Mustafa Abdul Jalil, en povo pos 5 di marto 2011. Anke existas chefa ministro, nune Abdurrahim El-Keib.

La parlamento havas 1 chambro: Mu'tammar al-sha'ab al 'âmm, kun 2700 membri.

Geografio[redaktar | edit source]

En litoro la klimato esas Mediteraneala, ma granda parto di lando esas kovrata da dezerto.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Libia.

Demografio[redaktar | edit source]

Kulturo[redaktar | edit source]

Referi[redaktar | edit source]

  1. Libya, Encyclopædia Britannica
  2. Ilan Pappé, The Modern Middle East. Routledge, 2005, ISBN 0-415-21409-2, p. 26


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii

Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra

Ne agnoskata nedependesi
Somalilando | Puntlando