Irez a kontenajo

Marinus van der Lubbe

De Wikipedio
Marinus van der Lubbe, policala fotografuro 1933

Marinus (Rinus) van der Lubbe (n. Leiden, la 13ma di januaro 1909 – m. Leipzig, la 10ma di januaro 1934) esis Nederlandana laboristo e konsilantaro-komunisto, kondamnit a morto pos supozesir incendiar la Reichstag en Berlin ye la 27ma di februaro 1933. Il konsideresas l'unesma Nederlandana viktimo di naziismo.

Un semano pose l'incendio duktis ad elektala vinko por la NSDAP (nazio-partiso) ed uzesis kom exkuzo eliminar la Germaniana komunisti ed enkarcerigar li en koncentreyi.

Van der Lubbe esis masonisto. Pro acidento il perdis parto di videbleso e devis vivar de financala statala suporto de 7,44 florini po monato. Il havis komunistal ed anarkiistal idei, esis membro di la Ligo di Komunista Yunaro. En 1931 il entamas voyajo a la Sovyet-Uniono, por regardar quale vivis ibe la laboristi. Il nur atingis Polonia. Subite il departis a Germania (1933), 75% blinde. Kelka dii pose jurnali raportis pri ilua incendio di la Reichtag.

Naziisti sugestis ke Van der Lubbe helpesis da komunisti, komunisti probis montrar ke esis la naziisti qui helpis lu. Dum la proceso di Nürnberg generalo Franz Halder klarigis (sub juro) ke la 20ma di aprilo 1942 Göring fanfaronis ke il incendiis la Reichstag. La 28ma di februaro 1933 Bruno Loerzer klarigis en konverso kun Ernst Alfred Andreas Albrecht Freiherr von Freyberg-Eisenberg-Allmendingen: "Ich verstehe nicht, was die Leute alle für einen Unsinn über den Reichstagsbrand verbreiten. Ich habe von meinem Freunde Göring mit einer Gruppe von SA-Männern den Auftrag bekommen, den Reichstag anzuzünden." (Me ne komprenas to quon difuzas omni pri la sensencajo pri la fairo di la Reichstag. Me e grupo de SA-viri komisesis da mea amiko Göring incendiar la Reichstag.)