Myanmar

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Myanmar
Myanmar long form.png
Pyidaunzu Thanmăda Myăma Nainngandaw
Flag of Myanmar.svg State seal of Myanmar.svg
Flago di Myanmar Blazono di Myanmar
Nacionala himno:
Kaba Ma Kyei
Myanmar in its region.svg
Urbi:
Chefurbo: Naypyidaw
· Habitanti: 925 000 (2009)
Precipua urbo: Rangoon
Lingui:
Oficala lingui: Burmana
Guvernerio:
Tipi: republiko
· Prezidanto: Htin Kyaw
Surfaco: (40ma granda)
· Aquo: 3,06 %
Habitanti: (24ma granda)
· Totala: 50.020.000[1] (2009)
· Denseso di habitantaro: 73,9 hab./km²
Pluse informi:
Valuto: kyat
Veho-latero: dextre
ISO: MM
MMR
104
Reto-domeno: .mm*
Precipua religio: Budismo


Myanmar, lando anke konocata kom Burma, jacas en Azia. L'oficala nomo di la lando esas Republiko di l'uniono di Myanmar (en Burmana Pyidaunzu Thanmăda Myăma Nainngandaw. Lua vicina landi esas Populala Republiko di Chinia nord-este, Laos este, Tailando sud-este, Bangladesh weste, ed India nord-weste. Sud-weste jacas la Bayo di Bengala, e sude jacas la Maro di Andaman. Myanmar esas la duesma maxim granda lando di sud-estal Azia.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Myanmar
Urbi-stati dil populo Pyu.

La lando anke konocesas kom Burma, quo havas longa historio. Homi ja habitis la regiono cirkum 11.000 yari ante nun, ma l'unesma konocata civilizeso esis la populi Pyu. Le Pyu vivis en Burma cirkum l'1ma yarcento aK, ed establisis diversa rejii. Dum ta periodo, Burma esis parto di terala komercala voyo inter India e Chinia. Ne eventis militi inter le Pyu.

Dum la 6ma yarcento, la rejio Mon di Dvaravati extensis lua frontieri vers la regiono di Tanintharyi. Kun la submiso dil imperio Khmer di Angkor dum la 11ma yarcento, la populo Mon movis plu weste aden la nuna Myanmar. Le Mon adoptis Indiana kulturo e budismo kom religio.

Dum fino di la 18ma yarcento, rejulo Bodawpaya decidis expansar weste lua imperio. Ilu konquestis Arakan en 1784, anexis Manipur en 1813 e kaptis Assam de 1817 til 1819. Lua sucedinto, rejulo Bagyidaw, probis supresar revolti stimulita dal Britaniani en Manipur ed Assam. La konflikti kun Britaniani rezultis e l'unesma Angla-Burmana milito (1824 til 1826). La maxim kustoza milito en la historio di Britanian India[2] rezultis en vinko por Unionita Rejio.

Unionita Rejio militis altra du foyi kontre Burma, de 1852 til 1853 e de 1885 til 1886. L'administrado Britaniana adportis a Burma multa sociala, ekonomiala, kulturala ed administrala modifiki.

Pos la kapitulaco di Mandalay, Britaniani anexis Burma ye la 1ma di januaro 1886. Multa Indiani arivis dum kolonial epoko kom civila servinti, soldati, laboristi por la konstruktado di edifici, komercisti e, kune la komuneso di mestici Angla-Burmani, dominacis komercala e civila vivo di la teritorio. Rangoon divenis chef-urbo di la kolonio ed importanta portuo inter Kalkuta e Singapur.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Prezidanto Htin Kyaw
La parlamento di Myanmar.

Til 2011 Myanmar esis militarala diktatoreso. Ye la 18ma di septembro 1988 eventis stato-stroko e la konstituco di 1974 abolisesis. Antee ol esis socialista stato. Ye la 10ma di mayo 2008 eventis plebicito pri modifiki en la konstituco, por permisar elekti en 2010. La modifiki aprobesis, ed ye la 30ma di mayo 2011 Thein Sein asumis povo kom elektita prezidanto. Nova elekti eventis kin yari pose, en 2015, e Htin Kyaw, l'unesma civilo a guvernar Myanmar, elektesis. Ilu asumis povo ye la 30ma di marto 2016.

Internacione konocata kombatero pro homala yuri esas Aung San Suu Kyi. El ganis Nobel-premio pri paco en 1991 e, kun la vinko di Htin Kyaw, el divenis chef-konsilero di stato di Myanmar.

La nuna konstituco di Myanmar, la triesma pos la nedependo, adoptesis en 2008. Ol establisas parlamentala guvernerio por la lando. La legifala povo kompozesas ek du chambri: la supra chambro esas la Domo di la Nacionalesi (Amyotha Hluttaw), kun 224 membri, di qui 168 elektesas direte dal populo e 56 indikesas dal Komandanto di la Trupi di Defenso. L'infra chambro esas l'Asemblajo dil Populo, kun 440 membri, di qui 110 esas militisti.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Topografiala mapo di Myanmar.

Myanmar havas entote 678 500 km², e jacas inter la latitudi 9º e 29ºN, e la longitudi 92º e 102ºE. An la nordo, la monti Hengduan formacas naturala frontiero kun Populala Republiko di Chinia. La monto Hkakabo Razi, kun 5,881 metri di altitudo, esas la maxim alta monto di lando. La precipua fluvio di lando esas Irrawaddy.

La klimati di Myanmar varias de subtropikala humida (Cwb) en la nordo til tropikalo di savano en la centro e la sudo di lando. En la westo di lando la klimato sufras influi de monsono.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Myanmar

Pekunio: kyat

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

La maxim granda urbo esas Rangoon. Altra importanta urbi esas Mandalay, chef-urbo Naypyidaw, e Mawlamyine.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Cirkume 90 % esas budisto. Cetero esas Kristani, Hinduisti, Islamisti.

Cetera aferi[redaktar | redaktar fonto]

Segun lego, omna homi, anke viri, mustas uzar jupo.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. World Population Prospects, Table A1 Unionita Nacioni
  2. Thant Myint-U (2006). The River of Lost Footsteps--Histories of Burma. Farrar, Straus and Giroux. p. 113. ISBN 978-0-374-16342-6, 0-374-16342-1