Republiko di Irlando

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Irlando
Éire /Ireland
Flag of Ireland.svg Coat of arms of Ireland.svg
Flago di Irlando Blazono di Irlando
Nacionala himno:
Amhrán na bhFiann
EU location IRL.png
Urbi:
Chefurbo: Dublin/Baile Átha Cliath
· Habitanti: 505 739 (2006)
Precipua urbo: Dublin/ Baile Átha Cliath
Lingui:
Oficala lingui: Irlandana, angliana
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Michael D. Higgins
· Taoiseach: Enda Kenny
Surfaco: (129ma granda)
· Totala: 70.273 km²
· Aquo: 2,00 %
Habitanti: (126ma granda)
· Totala: 4.459.300[1] (2009)
· Denseso di habitantaro: 60,3 hab./km²
Pluse informi:
Valuto: Euro
Veho-latero: sinistre
ISO: IE
IRL
372
Reto-domeno: .ie*
Precipua religio: katolikismo
Oficala retosituo: http://www.gov.ie/


La Republiko di Irlando (oficala nomo: Éire / Ireland) esas stato qua jacas en nord-westala Europa, en Irlando-insulo. La regiono di Nord-Irlando, en nord-esto di insulo, esas parto di Unionita Rejio.

Bazala fakti pri Irlando.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Irlando

De 1845 til 1849 Irlandana populo falis de 8 milioni a 5.6 milioni personi, da hungro kauzita da poka produktado di terpomo. Cirkume 1.5 milion personi enmigris, e 1 milion mortis.

De 1 di januaro 1801 til 6 di decembro 1922, Irlando divenis parto de Unionita Rejio. Depos 6 di decembro 1922, ol divenis nedependanta.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Irlando esas parlamentala republiko. La prezidanto elektesas dal populo da 7-yara periodo. La chefministro (en Irlandana: Taoiseach) selektesas da la prezidanto, generale inter membri de la precipua politikala partiso dil parlamento.

La parlamento havas 2 chambri: Senato (Seanad Éireann) e la chambro di deputati (Dáil Éireann). La Seanad havas 60 membri di qui 11 elektesas da la Taoiseach, 6 elektesas da du universitati, e 43 da la populo. La Dáil Éireann havas 166 membri qui elektesas dal populo por 5 yari. Nuna konstituco adoptesis en 29 di decembro 1937.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Precipua monti, fluvii e lagi di Irlando.

L'insulo di Irlando jacas en Oceano Atlantiko. La Republiko di Irlando reprezentas 83% di lua totala surfaco. Lua maxim alta monto esas Carrauntoohil (en Irlandana Corrán Tuathail), kun 1038 metri di altitudo.

La centro di insulo esas plana regiono. En nordo ed en sudo jacas montari. La maxim importanta fluvio dil insulo esas Shannon (en Irlandana Abha na Sionainne), kun 386 km di extenso.

La klimato di Irlando esas mez-varma oceanala. La minima temperaturo esas -3 °C en vintro e la maxima esas 22° en somero[2]. L'Oceano Atlantiko influas en la klimato di lando pro la Gulfo fluo.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di la Republiko di Irlando

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

La maxim granda urbo esas la chefurbo, Dublin. Altra importanta urbi esas Cork (190 384 habitanti), Limerick (110 458) e Galway (72 729 habitanti).

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Referi[redaktar | redaktar fonto]

Flago dil Europana Uniono
Europana Uniono
Mapo dil Europana Uniono
Membrostati: AustriaBelgiaBulgariaChekiaChiproDaniaEstoniaFinlandoFranciaGermaniaGrekiaHispaniaHungariaIrlandoItaliaKroatia - LatviaLituaniaLuxemburgiaMaltaNederlandoPoloniaPortugalRumaniaSlovakiaSloveniaSuediaUnionita Rejio
Negocianta stati: Islando - MontenegroRepubliko MacedoniaSerbiaTurkia
Peticionanta stati: Albania
Potenciala kandidati: Bosnia e Herzegovina - Kosovo


LocationEurope.png
Landi en Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukraina | Unionita Rejio | Vatikano
dependanta teritorii: Alando | Faero | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man-Insulo | Svalbard e Jan Mayen