Serbia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Serbia
Pепублика Србија
Republika Srbija
Flag of Serbia.svg Coat of arms of Serbia.svg
Flago di Serbia Blazono di Serbia
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Bože pravde
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
Location of Serbia in Europe, without Kosovo 2.png
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Belgrade
· Habitanti: 1,670,000[1] (2007)
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Belgrade
· Habitanti: {{{Habitanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Serbiana
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Tomislav Nikolić
· Prezidanto (serbo): {{{Serbiana_prezidanto}}}
· Prezidanto (kroato): {{{Kroata_prezidanto}}}
· Prezidanto (Bosno): {{{Bosna_prezidanto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
Chefo di la Kongreso dil Populo: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· Generala-guberniestro: {{{Generala_guberniestro}}}
· Chefministro: Ivica Dačić
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (113ma granda)
· Totala: 88 361 km²
· Aquo:  ?%
Habitanti: (?ma granda)
· Totala: 7,498,001[2] (2009)
· Totala: {{{Habitanti}}} (2009)
· Denseso di habitantaro: 83 hab./km²
· Denseso di habitantaro: {{{Denseso di habitantaro}}} hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Serbiana dinaro
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .rs
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: kristanismo
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


Serbia esas lando en suda Europa. Lua vicina landi esas Hungaria en nordo, Rumania e Bulgaria en esto, Albania (tra la provinco di Kosovo) e Macedonia en sudo, Montenegro, Bosnia e Herzegovina e Kroatia en westo.

Bazala fakti pri Serbia.

Historio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Historio di Serbia

Romani konquestis la regiono dum l'1ma yarcento aK e la regiono divenis parto di kelka Romana provinci. Ne min-multa kam 17 Roman imperiestri naskis en la regiono di nuna Serbia[3]. Dum la 11ma yarcento la regiono divenis parto di Bizancana e Bulgariana imperii. En 1217 lando adoptis la maxim olda konstituco de l'historio.

En 1386 Otomani vinkis Serbi en Batalio di Plocknik. Parto di la regiono divenis okupita da Otomani e pose da Austriani.

Serbia divenis nedependanta de Otoman imperio ye la 13ma di julio 1878. De 1918 til 1945 ol divenis parto di Rejio di Yugoslavia, e de 1945 til 1991 ol divenis parto di Yugoslavia.

 Precipua artiklo: Yugoslavia

Kande interna militi desintegrigis Yugoslavia de 1991 til 1992, Serbia restis unionita a Montenegro en lando qua prezervis la nomo Yugoslavia til 2003, kande ol chanjis lua nomo a Serbia e Montenegro.

 Precipua artiklo: Serbia e Montenegro

Kun la nedependo di Montenegro en 2006, Serbia divenis sola stato. En februaro 2008 Kosovo deklaris lua nedependo, ma ne esas agnoskata da Serbia e da plu kam 100 landi.

 Precipua artiklo: Kosovo

Ye la 22ma di decembro 2009 Serbia oficale prezentis lua kandidateso por enirar a la Europana Uniono[4].

Politiko[redaktar | edit source]

Serbia esas parlamentala republiko. La chefo di stato esas la prezidanto, elektita da populo por kin-yara periodo. La chefministro esas la chefo di guvernerio, ed elektesas dal prezidanto inter la membri di parlamento.

La parlamento (Narodna Skupština) havas unika chambro kun 250 sideyi. Nuna konstituco aprobesis da referendo en 28 e 29 di oktobro 2006, e havas un introdukto e 206 artikli. En lua introdukto ol konsideras Kosovo kom parto di Serbia. La konstituco di 2006 remplasis la di 1990.

Geografio[redaktar | edit source]

Serbia.
Danubio en Đerdap.

Serbia jacas inter 41º e 47º N. Lua tereni esas basa en nordo (Voivodina) ed alta en sudo (sudala Karpati). Danubio esas la precipua fluvio di Serbia. Altra importanta fluvii esas Granda Morava (493 km, tote en Serbiana teritorio) Sava, kun 945 km (di qui 206 km en Serbia), e Tisza o Tisa, kun 1358 km di extenso (di qui 168 en Serbia). La maxim alta monto di lando esas Monto Midzhur, kun 2 169 metri di altitudo, en la frontiero kun Bulgaria.

Lua klimato sufras influi de Mediteraneo e de Eurazia. Mezvalora temperaturi esas 0 °C dum vintro e 22 °C dum somero. Pluvo esas bone distributata dum omna yaro.

Cirkum 31% di Serbiana teritorio esas kovrata da foresti[5]. Nacionala parki kovras cirkum 10% dil teritorio[6].

Ekonomio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Serbia

En recenta yari, granda entraprezi kom US Steel, Philip Morris, Microsoft, FIAT, Coca-Cola ed altre kolokis en Serbia[7].

Demografio[redaktar | edit source]

Segun 2002 kontado, 82,66% di la populo esas Serbi, 3,91% esas Hungari, e 1,82% Bosni. Plu kam 84% di la populo esas Ortodoxa kristani, 6,24% esas katoliki e nur 3,24% esas islamo.

La maxim granda urbo esas Belgrade. Altra importanta urbo esas Novi Sad e Niš.

Kulturo[redaktar | edit source]

Lando havas multa monumenti de Romana e Bizancana epoki, note en Sirmium, Gamzigrad, e Justiniana Prima. Lua monumenti de la Mezepoko esas precipue kirki e monakeyi. Dum Turka okupeso, Serbiana arto preske desaparis, ecepte por Serbian artisti qua vivis en regioni sub Habsburga dominacajo. En fino di la 18ma yarcento Serbian arto montris kelka influi de baroko, e dum la 19ma yarcento ol sufris influi de romantikismo e realismo. Dum la 20ma yarcento la maxim importanta piktisti esis Paja Jovanović, Milan Konjović, Marko Čelebonović, Petar Lubarda, Uroš Predić, Milo Milunović, Vladimir Veličković, Mića Popović, Sava Šumanović e Milena Pavlović-Barili.

En literaturo dum la 20ma yarcento la maxim importanta skriptisti di prozo esis Isidora Sekulić, Miloš Crnjanski, Ivo Andrić, Branko Ćopić, Meša Selimović, Borislav Pekić, Dobrica Ćosić, Danilo Kiš, Aleksandar Tišma e Milorad Pavić.

Sporti en Serbia jiras precipue cirkum kolektiva sporti, quale futbalo e basketbalo. Recente, teniso anke divenis populara. Ye la 6ma di oktobro 2008 Serbiana tenisistino Jelena Janković divenis la numero un del mondo.

Referi[redaktar | edit source]

Nuna stati qui formacis l'anciena Yugoslavia Flag of the SFRY
Bosnia e Herzegovina | Kosovo | Kroatia | Republiko Macedonia | Montenegro | (Serbia e Montenegro) | Serbia | Slovenia
Flago dil Europana Uniono
Europana Uniono
Mapo dil Europana Uniono
Membrostati: AustriaBelgiaBulgariaChekiaChiproDaniaEstoniaFinlandoFranciaGermaniaGrekiaHispaniaHungariaIrlandoItaliaKroatia - LatviaLituaniaLuxemburgiaMaltaNederlandoPoloniaPortugalRumaniaSlovakiaSloveniaSuediaUnionita Rejio
Negocianta stati: Islando - MontenegroRepubliko MacedoniaSerbiaTurkia
Peticionanta stati: Albania
Potenciala kandidati: Bosnia e Herzegovina - Kosovo