Slovenia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Slovenia
Republika Slovenija
Flag of Slovenia.svg Coat of arms of Slovenia.svg
Flago di Slovenia Blazono di Slovenia
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Zdravljica
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
EU location SLO.png
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Ljubljana
· Habitanti: 265,881 (2005)
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Ljubljana
· Habitanti: {{{Habitanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Sloveniana
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Borut Pahor
· Prezidanto (serbo): {{{Serbiana_prezidanto}}}
· Prezidanto (kroato): {{{Kroata_prezidanto}}}
· Prezidanto (Bosno): {{{Bosna_prezidanto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
Chefo di la Kongreso dil Populo: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· Generala-guberniestro: {{{Generala_guberniestro}}}
· Chefministro: Miro Cerar
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (153ma granda)
· Totala: 20,273 km²
· Aquo: 0,6%
Habitanti: (145ma granda)
· Totala: {{{Lojanti}}} (2010)
· Totala: 2,048,951[1] (2010)
· Denseso di habitantaro: {{{Lojanto-denseso}}} hab./km²
· Denseso di habitantaro: 101 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Euro
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .si
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: katolikismo 57,8%
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


Slovenia esas mikra-stato qua jacas en suda Europa. Lua vicina landi esas Austria en la nordo, Hungaria en la nord-esto, Kroatia en l'esto ed en la sudo, ed Italia en la westo. Lua litoro havas cirkume 47 km.

Bazala fakti pri Slovenia.

Historio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Historio di Slovenia

Dum lua historio, Sloveniana teritorio apartenis a diferenta stati. Dum la 14ma yarcento, Slovenia esis parto del imperio Habsburgo, ed inter 1815 e 1866 del Austrian imperio. Sloveniani lore habitis la regioni di Kranjska, Goriška en Gradiščanska e parti di Istria. Kelka Sloveniani anke habitis l'Otoman imperio.

De la komenco dil 18ma yarcento til la komenco dil 19ma yarcento Slovenia experiencis un periodo di paco, kun pasabla ekonomiala kresko. L'urbo di Trieste deklaresis libera portuo en 1718, kreskanta l'ekonomio di la regiono. En 1848, nacionala movado nomita Zedinjena Slovenija aparis en regiono.

Pro la manko di ekonomial oportunaji, de 1880 til 1910 cirkum 300,000 sloveniani (1 de omna 6 habitanti) ekmigris vers altra landi, specale Usa, ma anke vers Arjentinia. Kande l'unesma mondomilito komencis, Slovenia restis en la fronto di kombato inter Italiani ed Austriani.

Kande la milito finis, Slovenia unionesis kun Serbia e Montenegro por formacar la Rejio di Serbiani, Kroatiani e Sloveniani, pose rinomizita Yugoslavia, kontre la volunto di 70% de Sloveniana parlamentani. Tamen, Sloveniani mantenis kelka kulturala autonomeso en la rejio, e pose en la republiko di Yugoslavia. Opozite, Sloveni en Italia, Austria e Hungaria sufris koakti por asimileso, e kelkafoye violenta persekuti.

Adolf Hitler vizitas Maribor, en aprilo 1941.

Dum la duesma mondomilito Slovenia invadesis e dividesis komplete da Nacional-socialista Germania, Italia e Hungaria. En central Slovenia, okupita dal Italiani, kreesis la Nacionala Fronto pri Libereso, qua formacis partizani por kombatar kontre nacional-socialisti. To kreis la strukturo por futura Sloveniana stato en Yugoslavana federuro. Kande la milito finis, Yugoslavia divenis komunista stato, e Slovenia divenis un di la republiki de la Republiko Socialista Federala di Yugoslavia.

Slovenia deklaris sua nedependo ye la 25ma di junio 1991 e pos 10-dia milito, eventis un armistico. Lasta Yugoslaviana trupi foriris lando en oktobro 1991. Em decembro sam yaro lando adoptis lua konstituco.

Europana Uniono agnoskis Sloveniana nedependo en 1992, e lando divenis membro di Unionita Nacioni en mayo sam yaro. En 1 di mayo 2004 Slovenia divenis membrostato di EU.

Politiko[redaktar | edit source]

Prezidantala palaco en Ljubljana.

Slovenia esas parlamentala republiko. La prezidanto esas la chefo di stato, ed elektesas dal populo por 5-yara periodo. La chefministro esas la chefo di guvernerio, selektita dal prezidanto ed elektita dal parlamento.

La parlamento (Državni Zbor, Nacional Asemblajo) havas 90 membri, qui elektesas dal populo por 4-yara periodo. Sloveniana konstituco adoptesis ye la 23ma di decembro 1991 e til nun ol sufris quak emendi.

Judiciala povo kompozesas da judiciisti qui elektesas da la Nacional Asemblajo. Existas korti specaligita segun temi.

Geografio[redaktar | edit source]

Monto Triglav, la maxim alta monto di Slovenia.

Slovenia havas quar geografiala regioni: Alpi, Dinarik Alpi, Panoniana baseno e Mediteraneo. Cirkum la duimo (10,124 km²) kovresas da foresti.

La mezvalora altitudo di Slovenia esas 557 metri. La maxim alta monto di lando esas Triglav, kun 2,864 metri di altitudo. Cirkum 50% de la lando kovresas per foresti. Quankam proxima de Mediteraneo, 81% de lua teritorio e fluvii apartenas a la baseno di Nigra maro, e nur 19% apartenas a la baseno di Adriatiko.

Lua klimato esas temperema, kun severa influo de altitudo proxim l'Alpi ed en la valo di Soča (anciena Isonzo), e de Mediteraneo proxim litoro. Mezvalora yarala pluvozeso varias de 3,500 mm weste de lando til 800 mm en Prekmurje. Freque nivas dum la vintri. La maxim granda registro pri nivo en Ljubljana eventis en 1952: 146 cm.

Ekonomio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Slovenia

Preske 2/3 de lua labor-povo verkas en la sektoro di servadi, e cirkum 1/3 verkas en la industrio e la konstrukturo. Lando havas edukita labor-povo, bona substrukturo, e jacas proxim importanta komercala voyi. Ol havas la maxim alta KLP per persono inter la landi qui eniris EU pos 2004.

Slovenia adoptis l'Euro kom monetaro ye la 1ma di januaro 2007. La sama yaro, lua ekonomio kreskes preske 7%, stimulita per kresko dil extera debo. Kande eventis l'Europana krizo de 2007 til 2010, ol afektis forte la lando. En 2009 l'ekonomio diminutis 8%.

Demografio[redaktar | edit source]

Ljubljana, chef-urbo e maxim grand urbo di Slovenia.

Plu kam 83% de la habitantaro esas Sloveni, e 8,9% ne deklaris lua raso, segun la demografiala kontado di 2002. En 2007 la mezvalora viv-esperajo esis 74,6 yari por viri e 81,8 yari por mulieri.[2] Cirkume 12.4% de la habitantanti naskis exterlande, segun statistiki de 2008[3]

Segun demografiala kontado di 2002, 57.8% de la habitantaro esas katolika. Altra religii esas Islamani (2.4%, precipue kun l'enmigro di Bosni) e ortodoxi (2.2%). Evangeliala ed altri kristani esis 1.6%. Cirkum 10% deklaris su ateisti.

La maxim grand urbo esas Ljubljana, la chef-urbo di lando. Altra du importanta urbi esas Maribor e Kranj.

Kulturo[redaktar | edit source]

L'unesma libro skribita en Sloveniana linguo esis Abecedarium, imprimita en 1550. Kelka importanta skriptisti en Sloveniana:

Pri muziko, lando havis importanta kompozisti, quale Jacobus Gallus, Janez Krstnik Dolar, Giuseppe Tartini (naskinta en Istria) ed dum la 20ma yarcento, Bojan Adamič.

Referi[redaktar | edit source]

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:


Extera ligili[redaktar | edit source]

Nuna stati qui formacis l'anciena Yugoslavia Flag of the SFRY
Bosnia e Herzegovina | Kosovo | Kroatia | Republiko Macedonia | Montenegro | (Serbia e Montenegro) | Serbia | Slovenia
Flago dil Europana Uniono
Europana Uniono
Mapo dil Europana Uniono
Membrostati: AustriaBelgiaBulgariaChekiaChiproDaniaEstoniaFinlandoFranciaGermaniaGrekiaHispaniaHungariaIrlandoItaliaKroatia - LatviaLituaniaLuxemburgiaMaltaNederlandoPoloniaPortugalRumaniaSlovakiaSloveniaSuediaUnionita Rejio
Negocianta stati: Islando - MontenegroRepubliko MacedoniaSerbiaTurkia
Peticionanta stati: Albania
Potenciala kandidati: Bosnia e Herzegovina - Kosovo


LocationEurope.png
Landi en Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukraina | Unionita Rejio | Vatikano
dependanta teritorii: Alando | Faero | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man-Insulo | Svalbard e Jan Mayen