Diferi inter la revizi di Mato Grosso

Salti al navigilo Irez a serchilo
70 bitokojn aldonis ,  antaŭ 1 jaro
kelka korektigi, aktualigi e plugrandigo dil artiklo
(Removing Brasão_de_Mato_Grosso.JPG, it has been deleted from Commons by Jcb because: No source since 8 October 2018.)
(kelka korektigi, aktualigi e plugrandigo dil artiklo)
|Mapo= Brazil State MatoGrosso.svg
|Surfaco= 903,357.9
|Habitanti= 3,033,9913441998
|Yaro= 20102018
|Denseso di habitantaro= 3.35,81
|Guberniestro = PedroMauro TaquesMendes Ferreira (DEM) <small>(PSDB2019-2022)
|Abreviuro= MT
|Internet= www.mt.gov.br
}}
'''Mato Grosso''' esas [[Brazilia]]na [[Stati di Brazilia|stato]]. LuaLu vicinahavas statikom vicini [[Amazonas (Brazilia)|Amazonas]] e [[Pará]] norde, [[Tocantins (stato)|Tocantins]] e [[Goiás]] este, [[Mato Grosso do Sul]] sude, e [[Rondonia]] e [[Bolivia]] weste. Lua chef-urbo esas: [[Cuiabá]].
* En nordo, [[Amazonas (Brazilia)|Amazonas]] e [[Pará]],
* En esto, [[Tocantins (stato)|Tocantins]] e [[Goiás]],
* en sudo, [[Mato Grosso do Sul]],
* en westo, [[Rondonia]] e [[Bolivia]].
Lua chef-urbo esas [[Cuiabá]].
 
'''Bazala fakti pri Mato Grosso.'''
=== Historio ===
[[Arkivo:Configuração_da_chapada_das_minas_do_Mato_Grosso.jpg|thumb|left|250px|Mapo di la regiono dum la 18ma yarcento.]]
Segun la [[kontrato di Tordesillas]], la regiono di nuna Mato Grosso apartenis a [[Hispania]]. La [[jezuito|jezuitiJezuiti]] kreesis l'unesma vilajeti, ma ekpulsesis dal ''bandeirantes'' (exploreri qui venis de Sao Paulo e de Portugal) en [[1680]]. La regiono cedesis a [[Portugal]] en [[1750]], pos la signaturo dil [[kontrato di Madrid (1750)|Kontrato di Madrid]].
 
[[Oro]] trovesis en Mato Grosso en [[1718]]. To aceleris la kresko dil habitantaro di la regiono. L'urbo di [[Cuiabá]] fondesis en [[1719]]. En [[1777]], la [[kontrato di Santo Ildefonso]] konfirmis la nuna frontiero, inter lore Portugalana teritorio (Mato Grosso) e Hispaniana teritorio (nune parti de [[Paraguay]] e [[Bolivia]]).
 
Pos Braziliana nedependo en [[1822]], Mato Grosso divenis provinco de Brazilian imperio. Pos la proklameso di la [[republiko]], ol divenis stato. En [[1977]] la stato dividesis en du: la sudo divenis [[Mato Grosso do Sul]] kun chefurbochef-urbo en [[Campo Grande]], e la nordo (Mato Grosso) restis kun chefurbochef-urbo en [[Cuiabá]]. En [[1984]] inauguresis la voyochoseo asfaltizita Cuiabá-[[Porto Velho]] (BR-364) inauguresis.
 
=== Geografio ===
Mato Grosso jacas en la geografiala centro di [[Sud-Amerika]]. Ol esas parto di [[Centro-westala regiono (Brazilia)|Centro-westala regiono]] di Brazilia. Lua precipua [[klimato]] esas [[Tropikala klimato|tropikala]] kun du sezoni: ma en nordo di stato esas [[Equatorala klimato|equatorala]].
 
Lua [[fluvio|fluvii]] apartenas a du hidrografiala baseni:, [[Amazon]] e [[fluvio Paraguay|Paraguay]]. [[Foresto|Foresti]] kovrasreprezentas 47% de lua surfaco, [[savano|savani]] kovrasreprezentas 39% e naturala pasturaji reprezentas la centera 14%.
 
Mato Grosso prizentas tri diferanta [[ekosistemo|ekosistemi]]: [[Equatorala foresto]] en la nordonorde, [[savano]] (''cerrado'') en granda parto dil stato, e la komplexa ekosistemo di ''[[Pantanal]]'' - qua sufrassubisas ciclikaciklala inundadi omnayare, de [[novembro]] til [[marto]] - en la sudwesto. La plantaro di ''Pantanal'' esas variema, kun multa speci di herbi e kelka di arbori de savano, de tropikala foresto e de miarida regioni. L'animalaro esas tre richa, kun cirkum 1,000 speci di [[ucelo|uceli]], 400 speci di [[fisho|fishi]], 300 di [[mamifero|mamiferi]], 480 di [[reptero|repteri]] e plu kam 9,.000 speci di senvertebr animali senvertebra.
 
=== Ekonomio ===
[[Arkivo:Tree Map-Exportacoes de Mato Grosso (2012).png|thumb|Exportacaji de Mato Grosso - (2012)<ref>{{cite web | title=Exportações do Mato Grosso (2012)| author=Plataforma DataViva | url=http://dataviva.info/apps/builder/tree_map/secex/mt/all/all/hs/?depth=hs_6&value_var=val_usd&color_var=color&controls=true&year=2012 | acessdate = 1313ma di januaro 2014 }}</ref>]]
L'edukado di [[bovo|bovaro]] e l'[[agrokultivo]] (precipue: [[soyo]], [[maizo]] e [[kotono]]) esas la maxim importanta ekonomial agadi dil stato, e konstitucisreprezentis 40.8% de lua [[KLPTNP]] en [[2004]]. Servadi konstitucisreprezentis 40.2%, dum ke l'[[industrio]] konstitucisreprezentis 19% de KLPTNP. Soyo konstitucisreprezentis 40.59% de l'exportacaji dil stato en [[2012]].
 
=== Demografio ===
La habitantaro di Mato Grosso kreskis tre rapide de la duesma duimo di la [[20ma yarcento]] til nun. Malgre to, ol havas un diek la min granda populala denseso de Brazilia. Granda parto di lua habitantaro decendas de la mixuromixo di indijeni kun Portugalani e/o Afrikani, e 76.6% vivis en urbi en [[2006]]. L'ultima demografiala inquestado revelis ke de l'habitantaro 50.92% esas [[mestico|mestica]], 39.16% deklaris esir blanka, 7.93% deklaris esir nigra, 1.37% esis indijeni e 0.42% decendanti de Aziani.<ref name=PNAD>{{Cite web|title=Sistema IBGE de Recuperação Automática - SIDRA|url= http://www.sidra.ibge.gov.br/bda/tabela/listabl.asp?z=pnad&o=3&i=P&c=262 |author=IBGE}}</ref>
 
{{10 maxim grand urbi
| nomo5 = Tangará da Serra
| hab5 = 94289
| nomo6 = Cáceres, Mato Grosso{{!}}Cáceres
| hab6 = 90518
| nomo7 = Sorriso
| imajo1 = Vista_de_Cuiabá.jpg
| imajo2 = Aeroporto_Internacional_Marechal_Rondon.JPG
| fonto= IBGE<ref name="IBGE_Pop_2011">{{cite web|url = http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2011/POP2011_DOU.pdf |title=Estimativas da população residente nos municípios brasileiros com data de referência em 1 de julho de 2011|language={{pt}} |publisher=Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE) |date=3131ma di julio 2011 |accessdate= 1515ma di septembro 2011}}</ref>
}}
 
80 527

redakturi

Selektar dum la navigado