Teroro (Franca revoluciono)

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
"L'armi dil radikali" (18919), da l'Angliano George Cruikshank.

Teroro (France: la Terreur) esis periodo di violento dum la Franca revoluciono qua duris de septembro 1793 til la printempo di 1794. Ica periodo esis guvernita da Komitato di publika salvo, exekutiva organo kreita en aprilo 1793 por apogar e plufortigar l'agado di Komitato di generala sekureso qua existis de 1792.

Preskripti prenita dum la guvernado di Teroro[redaktar | redaktar fonto]

Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?

Ekonomiala mezuri[redaktar | redaktar fonto]

La precipua skopo di Teroro ekonomiale esis asekurar la provizuri ambe di Paris e di l'armeo, por evitar posibla populara revolto. Dum la printempo e somero 1793, la situeso esis dramatikala. La famino menacis la habitantaro. Spolii multiplikesis e por salvar la situeso, Nacionala konvenciono decidis limitizar la preci di kelka produkturi ye mayo 1793. Ye julio, komonestresi povis rekursar al mortopuniso kontre amasiganti. Ye agosto, prohibesis tirar kapitalo dil lando e la borso klozis. Ye 29 di septembro 1793 aprobesis la Lego di generala maximo qua fixis la maxima tarifo di la produkti di chefa vari ke havis ye 1790. Ma Generala maximo kurajigas nigra merkato e danjerigis textila industrio. Ol adoptesis altra mezuri:

  • Evaluo di la preci di grani (cereali e leguminosi).
  • Imposto sur fortuno, konfiskado di teri di "neamici di la populo" e di suspektiti (1794)
  • Requiziti sub vigilado di revolucional armeo e di nacionala guardii.

Sociala mezuri[redaktar | redaktar fonto]

  • Aboleso di sklaveso (dekreto di 29 di agosto 1793).
  • Obligeso di tu-dico (dekreto di novembro 1793).
  • Dekremento di fristo inter divorcio e nova mariajo (dekreto di 28 di decembro 1793).
  • Egala reparto di heredaji ke suprimas privilegii di seniori (Lego di Reparto dil 5 di junio 1793).
  • Distributo di komunala bonaji (dekreto di 10 di junio 1793, nulatempe aplikita pro opozado di komonestresi).
  • Supreso di militala legaro por represar revolti rilata kun la frumento (aprobita per Konstitucal Asemblo ye 1789).
  • Censo di indijenti qua percibis helpo procedanta dil konfiskita bonaji. Ol orgaizesis atendo di povri heme.
  • Proyekto di Civila Kodo, nefinita.

Religia e kulturala mezuri[redaktar | redaktar fonto]

  • Supreso di omna kongregacioni ye 18 di agosto 1792.
  • Supreso di universitati ye 15 di septembro 1793.
  • Supreso di akademii ye decembro 1793.
  • Kreado di republikala kalendario.
  • Kreado di kalendario di republikala festi. La dekreto di 7 de mayo 1794 instauras festo di raciono e festo di Suprema Ento.
  • Ol organizis kampanio di deskristianigo en chef-urbo ed en plura provincii, sub guido di Joseph Fouché. 3000 municipii chanjis lua nomo. En novembro 1793, Robespierre kondamnas ateismo en diskurso en Klubo di Jakobini. En 1794, impozas kulto al Suprema Ento ed proklamas nemortaleso di l'anmo.
  • Arkiepiskopo di Paris, Jean-Baptiste Gobel e mila di sacerdoti, nias jurar la Konstituco. Multa eklezii esas desakralizita e konverita en magazini o transformita en templi dil Raciono.
  • Censuro di Parisina teatri. La Komitato di publika salvo rekomendas reprezentado di patriotala verki.
  • Bilanco di deskriatanigo: 20 000 kleriki livis sacerdoteso.