Tokyo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Tokyo
{{{Lokala_nomo}}}
Tokyo Montage 2015.jpg
Kelk imaji pri Tokyo.
Flag of Tokyo Prefecture.svg Emblem of Tokyo.svg
Flago di Tokyo Blazono di Tokyo
Lando: Flag of Japan.svg Japonia
Regiono:
{{{Tipodisubdividuro}}}: {{{Regiono2}}}
Informo:
Fondita en: 1456
Fondita da:
Latitudo: 35°41' N
Longitudo: 39°46' E
Altitudo: 6 m
Surfaco: 2 187 km²
Habitanti: 13,185,502 (2011)
Denseso di habitantaro: 5 796 hab./km²
Disto de [[{{{Chefurbo}}}]]: {{{Distanco}}} km
Horala zono: UTC+9
Urbestro: Shintaro Ishihara
Mapo:
Mapo di Tokyo
[[Arkivo:{{{DetalozaMapo}}}|250px||alt=]]
<div style="position: absolute; left:Expression error: Unrecognized punctuation character "{".px; top: Expression error: Unrecognized punctuation character "{".px;">o ←
Retosituo:
http://metro.tokyo.jp
Distrikto di Shibuya, en Tokyo.

Tokyo o Tokio (en Japoniana: 東京 Tōkyō) esas un di la 47 prefekturi di Japonia, ed anke chef-urbo e maxim granda urbo di lando. Ol esas sideyo di Japonian imperio. Lua nomo signifikas en la Japoniana 'chef-urbo dil esto'. Ol jacas en la regiono Kantō, sud-weste de Japonia, en l'insulo Honshu. Ol inkluzas l'insuli Izu ed Ogasawara.

Ultre la maxim granda urbo di Japonia, nune ol esas un di la maxim granda urbi dil mondo. La prefekturo havis 13,185,502 habitanti en 2011. Lua totala surfaco esas 2,187.08 km². Lua metropolala regiono havas entote 37.8 milion habitanti.

Lua sistemo di treni ed urbala fervoyo esas un di la maxim okupata dil mondo. L'Olimpiala Ludi eventis en 1964 en l'urbo, unesma-foye en Azia. En 2020 l'Olimpala Ludi eventos nove en Tokyo.

Historio[redaktar | edit source]

Tokyo fondesis cirkume 1456 e komence nomesis Edo.[1] En 1590 Tokugawa Ieyasu trsnsformis Edo en lua bazo, e kande ilu divenis shoguno en 1603, l'urbo divenis centro por lua armeo. Dum la sequanta yari, lua habitantaro kreskis multe ed ol divenis un di la maxim populoza urbi dil mondo, kun plu kam 1 milion habitanti dum la 18ma yarcento.

Dum Meiji-epoko, ol rinoimzesis Tokyo. Imperiestro Meiji movis lua domicilo vers l'urbo e transformis ol de facto en chef-urbo di lando, mem kande l'imperiestro vivis en Kyoto. Tokyo konstante rikonstruktesis pos granda fairi e ter-tremi, qui tormentis l'urbo. Tamen, ta longa periodo di retreto finis en 1853, kande Usana komodoro Matthew Perry arivis, e negociis l'aperto di la portui di Shizuoka e Hakodate por komerco kun l'Ocidento. To stimulis la demando por stranjera vari ed adportis l'augmento dil inflaciono. Social agiteso kreskis, e kulminis en revolti. Dume, la suportinti dil imperiestro uzis ta revolti por augmentar l'imperiala povo, e revokis la lasta Tokugawa shoguno, Yoshinobu, en 1867.

La staciono Shimbashi pos la ter-tremo di 1923.

Depos 1900 lua habitantaro komencis koncentresar proxim la fervoyala sistemo. Suburbala fervoyi konstruktesis po relate chipa preco en la sama nivelo kam la stradi.

Tokyo subisis du granda katastrofi dum la 20ma yarcento: la ter-tremo di 1923, e la duesma mondomilito. La ter-tremo kun forteso 7.9 che la Richter-skalo eventis l'1ma di septembro 1923, produktis diversa fairi e mortigis plu kam 140 mil personi en tota Japonia. La bombardi di 1944 e 1945 kun incendiala bombi produktis de 75,000 til 200,000 civili morti, e destruktis plu kam la duimo dil urbo.

Pos la milito, l'urbo rikonstruktesis komplete, ed en 1964 ol esis eventeyo por l'Olimpiala Ludi.

Referi[redaktar | edit source]

  1. Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Tōkyō".
Imperiala Palaco, en Tokyo.
Imperiala Palaco, en Tokyo.

Extera ligili[redaktar | edit source]