Ukraina

De Wikipedio
(Ridirektita de Ukrainia)
Irez ad: pilotado, serchez
Ukraina
Україна
Flag of Ukraine.svg Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
Flago di Ukraina Blazono di Ukraina
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Shche ne vmerla Ukrayiny i slava i volya
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
Europe-Ukraine (disputed territory).svg
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Kyiv
· Habitanti: 2,660,401 (2005)
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Kyiv
· Habitanti: {{{Lojanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Ukrianana
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Petro Poroshenko
· Prezidisto (serbo): {{{Serbiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (kroato): {{{Kroatiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (Bosno): {{{Bosniana_prezidisto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
· Ko-princi: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· General-guverniestro: {{{Generala_guverniestro}}}
· Chefministro: Arseniy Yatsenyuk
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (44ma granda)
· Totala: 603,628 km²
· Aquo: 7%
Habitanti: (28ma granda)
· Totala: 45,888,000[1] (2010)
· Totala: {{{Habitanti}}} (2010)
· Denseso di habitantaro: 77 hab./km²
· Denseso di habitantaro: {{{Denseso di habitantaro}}} hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Hryvnia
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .ua
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: ortodoxa kristanismo
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


Ukraina esas lando en est-Europa inter Rusia en esto ed en nord-esto, Bielorusia en nord-westo, Polonia, Slovakia e Hungaria en westo, Rumania e Moldova en sud-westo, e la Nigra maro e la Maro di Azov en sudo ed en esto.

Bazala fakti pri Ukraina.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Ukraina.

Anciena Greki fondis kolonii en Nigra Maro, en regiono qua apartenas a nuna Ukraina, dum la 6ma yarcento aK. Pos arivis Romani e Bizantini. Dum la 3ma yarcento, Goti establisis su en la westo di nuna Ukraina.

Dum la 7ma yarcento Bulgari okupis la regiono, e pos arivis Khazari, un populo kun origino en Centrala Azia. Cirkum la yaro 800 Khazari adoptis judaismo kom religio.

En 882 la regiono konquestesis dal Varangiani, un populo kun vikinga origino. Ta populo fondis la rejio nune konocata kom Kyiva Rusia. En la 11ma yarcento Kyiva Rusia esis la maxim granda stato di centrala Europa, e divenis konocita kom Rutenia (de rus). La nomo "Ukraina" (qua signifikas "nasko-lando") aparis unesmafoye dum la 12ma yarcento.

Mongolia atakis e spoliis Kyiv en 1240. En 1569 granda parto di la teritorio divenis parto di Polonia-Lituania komuneso. Kande Poloniana teritorio esis dividita en 1772, 1793 ed 1795 la westo di la regiono divenis kontrolita da Austrian imperio, e l'esto da Rusian imperio. Ukraina e Krimea federis kun Rusian imperio kontre Otomani, e pos Rusi vinkar Otomani, carino Yekaterina 2ma komencis stimular l'enmigro di Germani ed altra Europani vers Ukraina, por okupar l'ex-Otomana teritorii.

Dum la 19ma yarcento granda parto di Ukraina esis rurala regiono ignorita da Austria e Rusia. Kun la kresko di la urbanizuro e la kulturala tendenco vers nacionalismo, un grupo di intelektuali, kom la poeto Taras Shevchenko e la teoriala politikisto Mykhailo Drahomanov komencis defensar la rinasko di la naciono.

Dum l'unesma mondomilito Ukrani kombatis alonge la du flanki: 250,000 kombatis por Austria-Hungaria, dum ke 3.5 milioni kombatis por Rusian imperio. Proxim la fino di la milito, inter 1917 e 1918, diversa regioni di nuna Ukraina deklaris su nedependanta, ma en 1921 tota la teritorio divenis la Socialista Sovieta Republiko di Ukraina, parto di Sovietia.

Ukraina deklaris nedependo de Sovietia la 24ma di agosto 1991.

Politiko[redaktar | edit source]

Ambox important.svg Ca seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Ukraina esas parlamentala republiko. La prezidanto esas la chefo di stato, ed elektesas dal populo por 5-yara periodo. La prezidanto indikas la chefministro, qua mustas aprobesar dal parlamento.

La Parlamento (Verkhovna Rada) havas unika chambro kun 450 membri, qui elektesas dal populo por 4-yara periodo. La parlamento kreas la legifado, ratifikas internaciona konvencioni, ed aprobas la budjeto.

Geografio[redaktar | edit source]

Tipala peizajo en la stepi di Ukraina.

Kun 623,638 km² Ukraina esas la duesma granda lando di Europa, pos Europana teritorio di Rusia. Ol esas la 44ma granda lando dil mondo. Granda parto di lua tereni esas basa, e kovrata da fertila stepi. En sudo di lando, Danubio formacas naturala frontiero kun Rumania. Lua precipua fluvio esas Dniepr.

L'unika montaro di lando esas Karpati, e la monto Hora Hoverla, kun 2,601 metri di altitudo esas lua maxim alta punto.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Ukraina.

Demografio[redaktar | edit source]

La maxim granda urbo esas la chef-urbo, Kyiv, kun plu kam 2 milioni habitanti. Altra importanta urbo esas Kharkov (1.461.000 habitanti en 2007).

Kulturo[redaktar | edit source]

Ambox important.svg Ca seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Referi[redaktar | edit source]

  1. Ukranian population keeps decreasing National Radio Company of Ukraine. 2010