Yekaterina la 2ma di Rusia

De Wikipedio
(Ridirektita de Yekaterina 2ma)
Irez ad: pilotado, serchez
Yekaterina 2ma di Rusia
Yekaterina 2ma
Imperiestrino di Flag of Russia.svg Rusia
Periodo di guvernerio: de 9 di julio 1762 til 6 di novembro 1796
Precedanto: Pyotr 3ma
Sucedanto: Pavel 1ma
{{{Politikala_titulo2}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso2}}}
Precedanto: {{{Precedanto2}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto2}}}
{{{Politikala_titulo3}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso3}}}
Precedanto: {{{Precedanto3}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto3}}}
{{{Politikala_titulo4}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso4}}}
Precedanto: {{{Precedanto4}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto4}}}
{{{Politikala_titulo5}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso5}}}
Precedanto: {{{Precedanto5}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto5}}}
{{{Politikala_titulo6}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso6}}}
Precedanto: {{{Precedanto6}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto6}}}
{{{Politikala_titulo7}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso7}}}
Precedanto: {{{Precedanto7}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto7}}}
Personal informi
Nasko-dio: 21 di aprilo 1729
Nasko-loko: Stettin, Pomerania
Morto-dio: 6 di novembro 1796
Morto-loko: St. Peterburg, Rusiana Imperio
Spozo: {{{Spozo}}}
Profesiono: {{{Profesiono}}}
Politikala partiso: {{{Partiso}}}

Yekaterina la 2ma (1729 til 1796), naskita Sophie Augusta Fredericka d'Anhalt-Zerbst surnomita Figchen esis imperiestrino di Rusia de la 28ma di junio 1762 til lua morto.

Ye 1744, Yelizaveta la 1ma selektis el kom spozo por lia nevulo Petrus la 3ma di Rusia do volis facar lia heredo. El konvertesis ad ortodoxeso. La mariajo ne esis felica tam ke Yelizaveta prenis parto di lua opozo e lektis Voltaire e Montesquieu tale el informis su sur to qua pasis en lia nova lando. L'extravagaji di Petrus, ke el facis operar koakte per plenigar sua mariaj-tasko, pos lia tron-aceso febligis lua suporto. L'amorinto di Yekaterina Grigori Orlov facis stato-stroko ed asasinis l'imperiestro.

Interna politiko[redaktar | edit source]

Bazita sur la lumi-pensi, Yekaterina facis establisar kanvaso per reformar la legi. Legifala komiso reprezentinta omna klazi ecepte serfi esas institucita ma separis su ante esar efekiva, posible per ke ul esis divenita tro konservema pos la revolto di Pugachov de 1773 til 1774.

Yekaterina ripreparis provincala ministerio, doninta pri gubernio plu kontrolaji sur la rurala zoni da revolti. En 1785 Yekaterin promulgis charto qua permisis per nobeli prizentar peticioni a monarkio e lia donis tre plu povi e yuri. El kurajigis la koloniigo di Alaska, di Germani di Volga e konquestar teritorii.

Rusia divenis unesma mondala produktero di fero, di gis-fero e di kupro. Ol havis plu kam 200 fabrikerii. L’industriala produkto duopligesis; la valoro di extera ed interna comerco, triopligesis. La westa stati esis de nun koaktita da aceptar Rusia en l' «Europala koncerto».

Exteral aferi[redaktar | edit source]

Ministero di exteral aferi Nikita Panin exercis granda influo. Il spensis importanta pekunio per krear nord-konsento inter Rusia, Prusia, Polonia, Suedia e posible Unionita Rejio per opozar su ad la federo di Bourbon-Habsburg. Kande aparis ke ta plano ne povas sucesar, Panin facas revokita ye 1781.

Ye 1764 Yekaterina plasis Stanislas Augusto Poniatowski qua facis lia amoranto sur polona-trono. Pos Rusia anexas granda parti di Polonia lore 1772a, 1793a e 1795a dividi.

Yekaterina facis di Rusia dominacinta povo en Proxim-Oriento pos l’unesma milito kontre Otoman imperio (17681774). En 1786 Yekaterina facis triumfala procesiono tra Krimea, qua esis anexita da Rusia en 1783, pos la non-yara ne-dependeso di Krimeana Khaganato. Otoman imperio iniciis la duesma milito ye 1787. Ye 22 di decembro 1790 Rusa generalo Alexander Suvorov kaptis la Turka fortreso di Izmail, en Besarabia. La kaptita fortreso di Izmail, konstruktita da komercisti de Genova en la 12ma yarcento, esis importanta defensilo por le Otoman depos la 16ma yarcento. Pos olua preno dum kurta periodo da Rusia en 1770 (dum l’unesma milito) ol esis pluse fortifikata da le Otoman, qui kredis ke ol esas nekaptebla. La kapto di la fortreso en 1790, kun la masakro di cirkume 40 000 Turki, esis egardata en la Otoman imperio kom katastrofo. La milito terminis su ye 1792 kun Jassy-kontrakto.

Yekaterina agis kom mediaco dum bavaria suces-milito ye 1778-1779 inter Prusia ed Austria. Ye 1780 el montas grupo per defendar ne-dependa navi di Unionita Rejio dum la milito di Usa nedependeso.

Inter 1788 til 1790 Rusia facas engajita en la milito kontre Suedia do sua kuzo Gustav 3ma probis di reprenar la perdita ye 1720 teritorii. Pos la Svensksund-batalio (nun Ruotsinsalmi en Finlando) ye 9 e 10 di julio 1790 paco-kontrato esis signita.

El juntis 518,000 km² a la teritorio a Rusia.

Arti e kulturo[redaktar | edit source]

El prizentis su kom meceno per arti, literaturo ed eduko bazinta su sur l’enciklopedio di Diderot e D'Alembert. El sucesas konvinkar matematiski Leonhard Euler retrovenar de Berlin.

Kande Radishchov havas editita lua voyajo de St. Peterburg a Moskva ye 1790 prizentinta la mala vivo-condicioni di serfi exilabas en Siberia.

Personala vivo[redaktar | edit source]

Per introduktar vacineso, el montras l’exemplo da esita l’unesma pri facar.

Yekaterina esas konocita per lia sexuala apetito e multi amoranti. El facis konstruktar sekreta peco pleniga di pikti e skulti montrinta tre laciva ceni, o mem di violaco, di pedofilio e di zoofilio. To esis granda sexuala objekti realigita per mestieristo qua dekoris la kirki. Tamen, segun la historio el mortis da penetriganta kavalo, ma to esas falsa. Reale, groseskinta Yekaterina perisis pro kordial atako.

El havis filio qua amis poke, prerinta li lia gefilii (Alexandr la 1ma). Il sucedis sub la nomo di Pavel la 1ma.

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:


Komparabla personegi[redaktar | edit source]

Pri tota, suvereni di ta karaktero, havis sole en Shakespeare ke on truvas li ... Od en antiquita : certi vidas en el Semiramis, altri Messaline.