Angliana gramatiko

De Wikipedio
Salti al navigilo Irez a serchilo
Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?

l'Angla gramatiko esas la moyeno en qua intenci esas chanjas aden vorti en l'l'Angla linguo. Ica inkluzas la strukturo di vorti, frazeti, propozicioni, e frazi, justa rezumas al strukturo di entegra texti.

Esas historiala, societala, kulturala e regionala varii di l'Angla. Divergi del gramatiko deskriptas hike eventar en kelka dialekti dil Angla linguo. Ica artiklo deskriptas ordinara moderna Angla, la formo di parolado e skriburo trovas en sorti di publika diskurso inkluzite brodkasto, eduko, amuzo, guvernerio, ed informo inkluzite amba formala e neformala parolado. Esas diferi en gramatiko inter la normala formi di Britaniana, Amerikala, ed Australiana l'Angla, malgre ke ici esas mikra dessimila la diferi en lexiko e pronunco.

Questioni[redaktar | redaktar fonto]

Quale altra Ocidentala Europana lingui, l'Angla historiale lasis interogativa formi formacar per inversigo la loko di verbo e subjekto. Moderna l'Angla permisas ica nur en la kazo di mikra klaso di verbi ("specala verbi"), konsistas di helpivo ultre formi dil kopulo be. Formacar questiono en frazo qua ne havas helpivo o kopulo prezenta, la helpiva verbo do (does, did) bezonas insertar, apud inverso dil vort-ordino, formacas questiono. Exemple:

  • She can dance. → Can she dance? (inverso di subjekto she e helpivo can)
  • I am sitting here. → Am I sitting here? (inverso di subjekto I e kopulo am)
  • The milk goes in the fridge. → Does the milk go in the fridge? (no specala verbo prezenta; do-supporto necesa)

La supro koncernas yes-no questioni, ma inverso anke eventas en la sama maniero pos altra questioni, formizis kun interogativa vorti kam where, what, how, edc. Ecepto aplikas kande la interogativa vorto es la subjekto o parto dil subjekto, en ita kazo ibe es no inverso. Exemple:

  • I go. → Where do I go? (wh-questiono formizis kun inverso, kun do-suporto necesa hike)
  • He goes. → Who goes? (no inverso, nam la questionala vorto who es la subjekto)

Notar ke inverso ne aplikar en nedireta questioni: I wonder where he is (ne *... where is he). Nedireta yes-no questioni povas expresar kun if o whether kom la interogativa vorto: Ask them whether/if they saw him.

Negativa questioni formacesas same; tamen se la verbo experiencas inverso havas konvulso kun not, lore esas posible inversigar la subjekto kun ica konvulso kom toto. Exemple:

  • John is going. (certa)
  • John is not going. / John isn't going. (negativo, kun e sen konvulso)
  • Isn't John going? / Is John not going? (negativa questiono, kun e sen konvulso rispektive)