Elektro

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Commons-emblem-trademark-issue.svgNuvola apps edu mathematics-p.svg
Ica artiklo bezonas revizo da ula persono qua konocas ambe Ido, ed ica ciencala, teknologiala, matematikala, o filozofiala temo.
Ka vu povas helpar ni revizar ol? Nuvola apps edu science.svg
Fulmino esas un ek la maxim dramatoza efekti del elektro.

Elektro esas vorto qua venas de Greka linguo, signifikante sucino. Dum l'Antiqueso, Greki deskovris ke sucino fricionita atraktis altra objekti e sat longe cintili. En ta formo ol nominesas nemova elektro.

Elektro es energiala manifesto devita diversa materio-charji ke respektas konserv-lego.

Elektrala charjo esas abstrakta nociono, komparebla kun to di maso, qua permisas explikar certa kondukti.
Kontre pri maso, l'elektrala charjo povas prenar du formi, qua experienco ad-duktas ad konsiderar kom « opozita »; on qualifikas arbitriale di pozitiva e negativa.
Du charji di sama naturo, du pozitiva charji exemple, retropulsas, lore qua du charji di opoza naturo atraktas. On nomas ta fenomeno elektromagnetika interago.
L'interago inter la charji ed elektromagnetisma feldo esas la fonto di un ek la quar fu ndamentala forci.
Ta elektromagnetisma feldi, en klasika mekaniko obedias pri Maxwell-equacioni.

L'elektrala charjo povas esas direte mezurita kun elektrometro. Lia unajo esas coulomb.
L'observita partikuli posedas di charji qua esas di integra multopli di elementa charji qua esas fondamentala fizika konstanto.
La quarki esas supozita havar di charji qua esas multopla di triima di fundamentala charjo, ma ta partikuli ne esas observebla.
La distinta naturo di elektrika charjo demonstrabis da Robert Millikan ole-guto experimento.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

Wikipedio
Wikivortaro explikas
ca rubriko
en altra lingui: Elektro

Charles Du Fay propozis en 1733 ke elektro venis en du varii qua internihiligas, ed expresas to en termi di du flui teorio. Kande glaso esas fricionita kun silko, il dicas ke esas glasala elektro, e kande suciono esas fricionita kun furo, la suciono charjabas kun rezinala elektro.