Hipotezo di Sapir-Whorf

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Gramatikala revizo bezonata

La hipotezo di Sapir-Whorf establisas ke existas certa relato inter la gramatikala kategorii dil linguo qua on parolas e la formo en qua la perzono komprenas e konceptas la mondo. Anke konocata kam Principo di Linguistikala Relativeso. L'unesma linguisto en ica koncepto esis Harry Hoijer.

On povas distingar inter forta e febla formulado:

  • Whorfana forta hipotezo: Linguo di unulingua paroltando determinas komplete la formo en qua il konceptas, memorigas e klasifikas "realeso" qua cirkondas (ic okazas precipue en semantikala nivelo fundamentale, quankam anke influas en la formo di asumar la procesi di transformado e la stati dil kozi expresita dal verbal acioni. Do, linguo determinas forte la pensado dil parolanto.
  • Whorfiana febla hipotezo: Linguo di parolanto havas certa inlfuo en la formo en qua il konceptas e memorigas "realeso", fundamentale en semantikala nivelo. To signifikus ke povas exitar statistikala diferenci en la formo ke dua parolanti di diferenta lingui solvas o enfokas certa problemi.

La Hipotezo di Sapir-Whorf esabis unu ek la precipua temi di debato cirkume la linguistikala relativismo.

La tezo[redaktar | edit source]

La tezo da Sapir esas klarigita en ta ofte citita textero :

Cquote1.png The fact of the matter is that the "real world" is to a large extent unconsciously built up on the language habits of the group. No two languages are ever sufficiently similar to be considered as representing the same social reality. The worlds in which different societies live are distinct worlds, not merely the same world with the different labels attached. Cquote2.png

Yen traduko:

Cquote1.png La fakto pri to esas ke la "reala mondo" esas grandparte nekonscie konstruita ek lingua kutimi dil homo-grupo. Nula linguo-duopo suficeintersimilas por esas konsiderata reprezentanta la sama socia realajo. La mondi en qua dissama socii vivas esas aparta mondi, ne simple la sama mondo kun dissama etikedi ligita ad ol. Cquote2.png

La diskuto cirkum linguistikala relativeos esas konfuzita pro ambigueso pri nocia e semantika kampi.

Linguistikala relativeso disvalidigas l'esencisma komrepno dil nomo qua postulatas ke:

Cquote1.png Por ula homi la linguo, reduktita a lua esencala principo, esas nomenklaturo, to esas listo di vorti korespondanta a tanta objekti Cquote2.png

Por transirar ek unu linguo ad alia necesus nur chanjar l'etikedi. Desfacilaji renkontita en l'automata tradukado pruvas anke hodie quagranda ta tasko esas disfacila.