Klasik antiqueso

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
R Puzzle.png
Ca artiklo bezonas gramatikala revizo. Ka tu povas helpar ni en la revizo?
La Parteno esas uno di maxim ikonala simboli di klasika ero, donanta antiqua Grekia kulturo

Klasik antiqueso (anke klasika epoko) esas larja termino por longa periodo di kulturala historio centrizita en Mediteraneo, qua inkluzas civilizesi di antiqua Grekia ed antiqua Roma, ensemble konocita kom Greka-Romana mondo. Esas en la periodo en qua Grekiana e Romana socio prosperis e posedis granda influo omnaparte Europa, Nord-Europa e Mez-Oriento.

Esas konvencionale konsiderita komencar kun frua enrejistrita grekia poezio di Homeros (8-7ma yarcento aK) e kontinuas tra l'emerso di Kristanismo e la deklino di roman imperio (5ma yarcento). Finas kun la dissolvado di klazika kulturo dum la klozeso di lasta antiqueso (300-600), kunfuzanta en frua mez-epoko (600-1000). Tale larja specimeno di historio e teritorio kovris multa disparata kulturi e periodi. "Klasika antiqueso" povas referar anke ad idealigita vidado inter lasta populi di qua esis, en la vorti di Edgar Allan Poe, "la glorio di qua esis Grekia, la grandiozeso di qua esis Roma!"

La kulturo di antiqua Grekiani, kune kelka influi de antiqua Oriento, prevalorita omnaparte klasika antiqueso kom la bazo di arto, filozofio, socio, ed edukala idei. Ta idei esis prezervita ed imitita da Romani. Ta Greka-Romana kulturala fondado havabas imense influanta pri linguo, politiko, edukala sistemi, filozofio, cienco, arto ed arkitekturo di moderna mondo: de la transvivanta fragmenti di klasika antiqueso, vekigo movado esis gradope formacita de 14ma yarcento adavane qua divenas konocita en Europa kom renesanco, ed itere riaparo* dum diversa neoklasika rivivi dum 18 e 19ma yarcenti.