Momento

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Wikipedio
Wikivortaro explikas
ca rubriko
en altra lingui: Momento

En mekaniko, momento esas adapto di nociono di maso e di forco per la partikulara kazo di rotaciono.

En efekto, dum rotaciono, omna punto di solido trasas propra trajekto, et nome subitas propra acelero (inverse proporcionala pri quadrato di trajektoro-rayono). Quande on studias omna punto separe e ke on integras mekaniko-legi sur total l’objekto, ol aparas grandesi dependinta di rotaciono-axo, nomita inerteso-momento, forco-momento e cinetika momento. L’utileso di ta grandesi permesas di simplifar la kalkuli.

Momento di forco (forco-paro)[redaktar | edit source]

Pozas ni unesme en la kazo di movo en la plano.

La momento di forco \vec{F} exercar su a punto A per raporto a pivoto P, ke on nomas anke forco-paro, es la algebra numbro M_{\vec{F}/P} do l’absoluta numbro valoras

|M_{\vec{F}/P}| = ||\vec{F}|| \cdot d

ube d es la disto di pivoto a la rekto portas la vektoro forco ; la momento es pozitivo se la forco tendencas a krear rotaciono en pozitiva senco (inversa senco segun-horloje).

La longeso d esas nomita lever-brakio.

Se la forco es perpendicula di levero, lore d es simple la disto PA inter la pivoto e l’apliko-punto. Se ne, ol facas prolongar la rekto pasinta per l’apliko-punto e portinta la vektoro, d es lore la disto di pivoto a sua ortogonala projekto sur ta rekto. Di generala maniero, on povas skribar

M_{\vec{F}/P} = PA \cdot ||\vec{F}|| \cdot \sin \alpha

ube a es l'angulo (\widehat{\overrightarrow{PA},\vec{F}}).

Moment force.png

Pluse momento di forco per raporto a pivoto es granda, pluse ta forco havos tendenco ad igar la levero en rotaciono.
On ritrovas du intuitiva nocioni :

  • pluse lever-brakio es longa, pluse ol es facila per levetar objekto
  • ol es plu facila facar esforco perpendikulara ad levero.

On remarkas ke :

  • forco aplikas su a pivoto havas nula momento
  • forco en lever-axo havas nula momento

pro ke ya du kazi, d es nula.

En spaco, on konsideras la rotaciono dil objekto per raporto ad axo.

On povas definar la vektor-momento di la forco per raporto a l’axo D per

\vec{M}_{\vec{F}/\Delta} = \overrightarrow{PA} \wedge \vec{F}

ta vektoro es normala a plano en qua desvolvesas la rotaciono ke povas provokar la forco, e sua senco donas la senco di rotaciono (la rotaciono es pozitiva en la plano orientita per \vec{M}_{\vec{F}/\Delta}).

Videz la matematika utensilo vektoriala produkto.

Inerteso-momento[redaktar | edit source]

Konsiderus objekto kompozita di multi punti solidara i di maso mi. Ta objekto turnas cirkum axo D, e la disto di i a D es ri. On definas lore l’inerteso-momento Mi/D per raporto ad axo D per  :

M_{i/ \Delta}=\sum_{i} r_{i}^{2} \cdot m_{i}

Se la solido es kontinua solido, on povas definar en omna punto x di solido volumina maso r, l’inerteso-momento valas lore

M_{i/ \Delta}=\int d(x,\Delta)^{2}\cdot\rho dV

ube

  • d(x,D) es la disto inter la punto x ed axo D e
  • dV es mikra volumo cirkum di x

ke on povas anke skribar sube vektoriala forma :

M_{i/ \Delta}=\int \left (\vec{\Delta}\wedge\vec{OM} \right )^{2}\cdot\rho dV

ube

  • O es punto sur l'axo D
  • \vec{\Delta} es vektoro unajo dil axo D

Huygens-teorio[redaktar | edit source]

Konsiderus l’axo D pasinta per la gravito-centro dil objekto e axo D' paralela a D e distanta per ta lasta di disto d. Huygens havas pruvita relaciono tre praktiko per kalkular l’inerteso-momento Mi/D' kande on konocas l’inerteso-momento Mi/D :

M_{i/ \Delta '}=M_{i/ \Delta}+m\cdot d^{2}

Tale l’inerteso-momento Mi/D' deduktas su di Mi/D simple en ad-juntinta la produkto dil maso m di korpo per la disto d inter l’axi D' et D da quadrato.

Ne-mediata konsequo di teorio es ke la minimala inerteso-momento es obtenita per l’axi pasita per la baricentro.

Cinetika momento[redaktar | edit source]

Se maso-particulo m trasas cerklo di rayono r ye rapideso di konstanta normo v, lore sua cinetika momento Lvalas :

L = r · m · v.

En la generala kazo, se \vec{r} es la vektoro normala al axo di rotaciono e bindita ta axo a materiala punto, e se \vec{p} es la movo-quanteso (o impulso) di materiala punto, lore

\vec{L} = \vec{r} \wedge \vec{p}

Videz la detaloza articulo angulala momento.

Utileso di momenti[redaktar | edit source]

En dinamikala mekaniko, on povas montrar ke la momento di forci es la derivado di cinematika momento per raporto pri tempo :

\vec{M}_{F/\Delta} = \frac{d \vec{L}}{dt}

To es egala di fondamentala principo di la dinamikala (duesma Newton-lego en rotaciono.

On povas anke montrar ke se \vec{\omega} es la vektoro le vecteur angulala rapideso, ta es la vektoro

  • colineala ad axo di rotaciono D,
  • do la normo es la angulala rapideso
  • e orientita per ke la pozitiva orienteso di normala plano korespondas a senco di rotaciono), lore
\vec{L} = M_{i/\Delta} \cdot \vec{\omega}

Videz anke[redaktar | edit source]