Sedicio sur la Bounty

De Wikipedio
Jump to navigation Jump to search
Pikturo di la Sedicio sur la Bounty, 1790

Sedicio sur la Bounty esis sedicio qua eventis sur la navo dil britana Rejala Mararmeo HMS Bounty en la suda Pacifiko ye 28ma aprilo 1789.

Duktita da Lietnanto Fletcher Christian, deskontenta kruani sizis la navo de la kapitano, Lietnanto William Bligh, ed abandonis il ed 18 altri en la shalupo.  La sedicianti pose habiteskis sur Tahiti o Pitcairn-Insulo.  Bligh intertempe voyajis plu kam 3500 marala milii (6500 km) en la shalupo por atingar Anglia, e komencis procesar kontre la sedicianti.

Bounty departis de Anglia en 1787 por misiono kolektar e transportar artokarpo-planti de Tahiti a West-India.  Kin-monata pauzo sur Tahiti, dum qua multa kruani lojis sur la insulo e relatis kun indijena polineziani, nocis la diciplino.  Relati inter Bligh e lua kruo plumaleskis pos ke il aplikis plu severa punisi, kritiko ed abuzo, Christian esis aparta skopo.   Pos livar Tahiti, e tri semani sur maro, Christian ed altri ekpulsis Bligh de la navo.  Duadek-e-kin kruani restis, inkluzinta fideli, ed altri por qui esis nula spaco en la shalupo.

Bligh atingis Anglia en aprilo 1790, kande la Admiralty sendis navo HMS Pandora por arestar la sediciinti.  Dek-e-quar kaptesis en Tahiti ed enkarcerigesis sur Pandora, qua lore serchis sen suceso la bando di Christian qua celis su sur Pitcairn-Insulo.  Dum retrovoyajar vers Anglia, Pandora strandis sur la Granda Koralio-barilo, e perdis 31 kruani e 4 karcerani de la Bounty.  La 10 transvivinta karcerani atingis Anglia en junio 1792 e judiciesis avan militala tribunalo; 4 absolvesis, 3 pardonesis, e 3 pendesis.

La bando di Christian restis nedeskovrita sur Pitcairn til 1808, kande nur un sediciinto, John Adams, ankore vivis.  Preske omna altri (inkluzanta Christian) interocidabis pro diversa konflikti.  La sola transvivinti di ta konflikti esis Adams e Ned Young, qui depose mortabis pro astmo en 1800.  On ne procesis kontre Adams.

Decendanti di la sediciinti e lia Tahitiana konsorti habitas sur Pitcairn ankore hodie.  La generale aceptata opiniono pri Bligh kom aroganta monstro, e Christian kom tragediala viktimo di cirkonstanci, quale en famoza filmi pri la eventi, kontestesas da moderna historiisti, qui piktas plu pozitiva imajo di Bligh, e plu negativa di Christian.