Ulaanbaatar

De Wikipedio
(Ridirektita de Ulan Bator)
Salti al navigilo Irez a serchilo
Ulaanbaatar
Chinggis Square.jpg
Placo Chingiz-kano e parlamento di Mongolia.
Flag ulaanbaatar.svg Ulaanbaatar.svg
Standardo Blazono
Lando: Flag of Mongolia.svg Mongolia
Informo:
Latitudo: 47°55' N
Longitudo: 106°55' E
Altitudo: 1350 m
Surfaco: 4.704,4 km²
Habitanti: 1 444 669 (2018)
Denseso di habitantaro: 272 hab./km²
Horala zono: UTC+8
Urbestro: Amarsaikhan Sainbuyan (MPP)
Mapo:
Mapo di Ulaanbaatar
Oficala retosituo:
www.ulaanbaatar.mn
Panoramo pri Ulan Bator.

Ulaanbaatar, antee Ulan Bator, esas chef-urbo e maxim populoza urbo di Mongolia. Lua nomo signifikas 'reda militero'. Segun statistiki de 2018, ol havis 1 444 669 habitanti, to esas la duimo del habitantaro di la lando. L'urbo okupas entote 4.704,4 km².

Ol esas la kulturala, financala ed industriala centro di Mongolia. Ferovoyi ligas ol a Transsiberia fervoyo ed a Chiniala ferovoyala neto. Sis importanta universitati havas skolo-tereni che l'urbo: la Nacional Universitato di Mongolia (Монгол Улсын Их Сургууль, Mongol Ulsyn Ikh Surguuli) fontida en 1942, l'Universitato Mongola pri Cienco e Teknologio, la Statala Universitato Mongola pri Agrokultivo, la Nacional Universitato pri Medikala Cienci, l'Universitato Statala di Mongolia pri Eduko, e l'Universitato Mongola pri Arto e Cienco, ed anke altra minora universitati.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

Homi habitis la regiono del Infra Paleolitiko. Multa prehistoriala restaji trovesis che monti Bogd Khan, Buyant-Ukhaa e Songinokhairkhan, nome utensili de 300 mil til 40 mil o 12 mil yari ante nun. La populi qui habitis ca zono chasis mamuti e lanugoza rinoceri.

An la ravino Ikh Tenger ed an la norda facio dil monto Bogd Khan Uul trovesis red-okra pikturi de la bronz-epoko (1ma yarmilo aK). Ca pikturi montras homala figuri, kavali, agli, ed abstrakta desegni, exemple horizontala linei. Norde del urbo, en Noin-Ula, existas sepulturi evanta plu kam 2000 yari.

Ulaanbaatar fondesis en 1639, kom centro por monakeyo Budista. Originale ol nomesis Urga, ma rinomesis en 1924 honore Sukhe Baator (1893-1923) qua fondis la moderna republiko di Mongolia. Dum la 20ma yarcento, ol divenis importanta industriala urbo.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Ulaanbaatar vidita de la kolino Zaisan.

Jacanta en valo an la bazo dil monto Bogd Khan Uul, en altitudo di 1.350 metri super la marala nivelo ed a poka disto adeste del centro geografiala di Mongolia, la reliefo di Ulaanbaatar esas parte plana e parte kolinoza. Ol jacas an la frontiero inter zono di stepo adsude e mixo di stepo e foresto adnorde. La foresti norde de Ulaanbaatar protektesas per lego de la 18ma yarcento, e kontenas pini, larici e birki e speci di uceli e mamiferi.

La klimato dil urbo esas havas influi del altitudo, de la granda disto del oceano e de mi-arida regioni en lua vicineso, jacanta an la limito dil klimati Bsk, Dwc e Dwb segun la klimatala klasifikuro da Köppen. La mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas -21,6°C, ma dum l'unesma hori del dii vintrala la temperaturi povas esar -40°C. Pro to, Ulaanbaatar judikesas kom la maxim kolda chef-urbo del mondo. En julio, la maxim varma monato de la somero, la mezavalora temperaturo esas 18,2°C.

La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 267 mm, e la maxim pluvoza monato esas agosto, kun mezavalore 70 mm.