Direktorio (Francia)

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

Direktorio esis la lasta formo di governo adoptita da Unesma Franciana republiko dum Franca revoluciono. Ol komencis kun stato-stroko di 28ma di julio 1794 (10 Thermidor yaro III), konsolidesis kun la konstituco di yaro III, aprovita da Thermidoriana Konvenciono ye 2ma novembro 1795, e finis kun la stato-stroko di 18 Brumaire Yaro VIII (9 di novembro 1799) qua instauris konsulato. Pos la Teroro impozita da Jacobini, retroiris vers plu liberala pozicioni.

Segun la nova konstituco nacionala konvenciono disolvesis e remplasis per nova politikala organizo. La legilativa povo esas en dukameral asemblo kompozita da konsilio di kinacent (elektita per censitara sufragio) e la konsilio di olda (elektita per la konsili di kinacent). Exekutala povo havis lo direktorio kompozita di kin "direktori", elektita per konsilio di oldi. La Konstituco di yaro III serchis impedar nova personalista o kolektiva diktaroreso kam ta impozita dum lua fina etapo kun Robespierre, Billaud-Varenne, Barère de Vieuzac e Collot d'Herbois, establesinta censitara sufragio, qua favoris burguesa e moderada politikala klazo.

Pose direktorio facis politikla purigado di l'institucioni di republiko e judikis ula responsabli di Teroro, dum omna periodo la Jacobins e l'olda Sans-culottes esis skopi di la sistemala persekutita e mortigi di monarkisti. Ta monarkiala Blanka Teroro ri-enforcis da institucala represado pos l'intenci di revolti dal Jacobins di 1 di aprilo e 20 di mayo 1795 (12 Germinal e 1 Prairial di yaro III). Monarkisti desordinigis plu e presioni konstante la guverno e konsilio di kinacent. Ante neestabileso, la Direktorio finis 9 di novembro 1799 kun stato-stroko, di 18 Brumaire, facita da Napoléon Bonaparte.